Rudosterka zielonolica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rudosterka zielonolica
Pyrrhura molinae[1]
(Massena & Souancé, 1854)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Gromada ptaki
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd papugowe
Rodzina papugowate
Podrodzina papugi neotropikalne
Plemię Arini
Rodzaj Pyrrhura
Gatunek rudosterka zielonolica
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Rudosterka zielonolica (Pyrrhura molinae) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papugowatych. Występuje w centralnej części Ameryki Południowej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisali Massena i Souancé w 1854 na łamach Revue et Magasin de Zoologie Pure et Appliquée na podstawie holotypu z Boliwii. Autorzy nadali nowemu gatunkowi mazwę Conurus molinæ[3]. Obecnie (2017) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza rudosterkę zielonolicą w rodzaju Pyrrhura[4]. Dawniej niektórzy autorzy uznawali rudosterki: zielonolicą i kasztanowobrzuchą (P. frontalis) za jeden gatunek[5], badania genetyczne tego nie potwierdziły[6]. Odnotowano mieszańce rudosterek zielonolicych i czarnogłowych (P. rupicola) w południowym Peru; w niektórych przypadkach nie da się ani na podstawie morfologii, ani mtDNA ustalić, czy dany ptak jest hybrydą, czy nie[7]. Podgatunek P. m. hypoxantha był kiedyś uznawany za P. m. sordida, którego przedstawiciele występowali w dwóch odmianach barwnych[5][8].

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

IOC wyróżnia następujące podgatunki[4]:

  • P. m. flavoptera Maijer, Herzog, Kessler, Friggens & Fjeldså, 1998 – zachodnio-centralna Boliwia (wyżyny południowo-wschodniego La Paz i północno-zachodniego Cochabamba)[5]
  • P. m. molinae (Massena & Souancé, 1854) – wyżyny Boliwii od La Paz po Chuquisaca[5]
  • P. m. phoenicura (Schlegel, 1864) – północno-wschodnia Boliwia (północno-wschodnie Santa Cruz) i zachodnia Brazylia (południowo-zachodnie Mato Grosso)[5]
  • P. m. hypoxantha (Salvadori, 1899) – skrajnie wschodnia Boliwia (wschodnie Santa Cruz), południowo-zachodnia Brazylia (zachodnie Mato Grosso do Sul), północny Paragwaj[5]
  • P. m. restricta Todd, 1947 – nizinna wschodnio-centralna Boliwia (centralne Santa Cruz)[5]
  • P. m. australis Todd, 1915 – wyżyny południowej Boliwii (Tarija) po północno-zachodnią Argentynę (na południe po prowincję Tucumán)[5]

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosi około 26 cm, masa ciała 62–81 g[5]. Opis dotyczy podgatunku nominatywnego. Ciemię po kark brązowe z zielonym nalotem. Policzki jaskrawozielone. Z tyłu szyi występują pojedyncze niebieskie pióra, sporadycznie mogą utworzyć niebieską półobrożę. Pierś jasnobrązowa, pokryta jasnoszarymi pasami, żółciejącymi ku środkowi piersi. Sterówki czerwonobrązowe, obrączka oczna biała[8], tęczówka brązowa. Na brzuchu występuje czerwona lub brązowa plama, której brak u ptaków młodocianych[9]. U przedstawicieli P. m. phoenicura nasada ogona jest zielona[8][9]. Reprezentantów P. m. restricta wyróżnia brązowoszara pierś z białymi paskami, policzki z niebieskim nalotem i niebieska półobroża oraz domieszka barwy niebieskiej na bokach ciała i pokrywach podogonowych. U ptaków podgatunku P. m. flavoptera zgięcie i część krawędzi skrzydła są czerwonopomarańczowe, a skrzydełko składa się z wymieszanych niebieskich i żółtych piór[8]. Rudosterki zielonolice podgatunku P. m. australis wyróżniają się większą barwną plamą na brzuchu, większą ilością żółci na piersi i mniejszym dziobem[9].

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Niewiele wiadomo o życiu tych papug na wolności[9]. Środowiskiem życia rudosterek zielonolicych są nizinne lasy z drzewami zrzucającymi liście, lasy wtórne, lasy galeriowe w Pantanalu i wilgotne lasy subtropikalne[5]. Odnotowywane były do wysokości 3000 m n.p.m.[8] Według autorów Handbook of the Birds of the World brak danych o pożywieniu[5]. Z 2007 pochodzą badania o odżywianiu się rudosterek zielonolicych w zachodniej Brazylii. Żywiły się nasionami, owocami, kwiatami i nektarem 16 gatunków drzew; w badanym lesie z wysokim odsetkiem drzewa zrzucających liście 70% diety rudosterek zielonolicych stanowiły figi[10].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

W Argentynie lęgi odnotowano w czerwcu. Gniazdo znajduje się w dziupli drzewa, w jednym przypadku mieściło się 5 m nad ziemią. Zniesienie liczy 3 - 6 jaj. W niewoli inkubacja trwa 22–24 dni[5]. W niewoli pisklęta opierzają się po 7 tygodniach życia[9].

Status[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje rudosterkę zielonolicą za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku (stan w 2017)[11].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Pyrrhura molinae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Pyrrhura molinae. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Massena & Souance. „Revue et Magasin de Zoologie Pure et Appliquée”. ser. 2. wol. 6, s. 73, 1854. 
  4. a b Frank Gill & David Donsker: Parrots & cockatoos. IOC World Bird List (v7.2), 20 kwietnia 2017. [dostęp 27 czerwca 2017].
  5. a b c d e f g h i j k l Collar, N. & Boesman, P.: Green-cheeked Parakeet (Pyrrhura molinae). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 27 czerwca 2017].
  6. Ribas, C.C., Joseph, L. & Miyaki, C.Y.. Molecular systematics and patterns of diversification in Pyrrhura (Psittacidae), with special reference to the picta-leucotis complex. „Auk”. 123 (3), s. 660–680, 2006. 
  7. Adam Dawid Urantowka, Tomasz Strzała, Krzysztof Aleksander Grabowski. The first complete mitochondrial genome of Pyrrhura sp. – question about conspecificity in the light of hybridization between Pyrrhura molinae and Pyrrhura rupicola species. „Mitochondrial DNA. Part A, DNA Mapping, Sequencing, and Analysis”. 27 (1), s. 471-473, 2016. DOI: 10.3109/19401736.2014.900672. PMID: 24660930. 
  8. a b c d e Joseph M. Forshaw: Parrots of the World. Princeton University Press, 2010, s. 216. ISBN 978-1-4008-3620-8.
  9. a b c d e world Parot Trust: GREEN-CHEEKED CONURE (Pyrrhura molinae). Parrot Encyclopedia. [dostęp 27 czerwca 2017].
  10. Ragusa-Netto, J.. Feeding ecology of the Green-cheeked parakeet (Pyrrhura molinae) in dry forests in western Brazil. „Brazilian Journal of Biology”. 67 (2), s. 243-249, 2007. 
  11. Green-cheeked Parakeet Pyrrhura molinae. BirdLife International. [dostęp 27 czerwca 2017].