Rudosterka zielonolica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rudosterka zielonolica
Pyrrhura molinae[1]
(Massena & Souancé, 1854)
Rudosterka zielonolica
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Gromada ptaki
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd papugowe
Rodzina papugowate
Podrodzina papugi neotropikalne
Plemię Arini
Rodzaj Pyrrhura
Gatunek rudosterka zielonolica
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Rudosterka zielonolica (Pyrrhura molinae) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papugowatych. Występuje w centralnej części Ameryki Południowej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisali Massena i Souancé w 1854 na łamach Revue et Magasin de Zoologie Pure et Appliquée na podstawie holotypu z Boliwii. Autorzy nadali nowemu gatunkowi mazwę Conurus molinæ[3]. Obecnie (2017) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza rudosterkę zielonolicą w rodzaju Pyrrhura[4]. Dawniej niektórzy autorzy uznawali rudosterki: zielonolicą i kasztanowobrzuchą (P. frontalis) za jeden gatunek[5], badania genetyczne tego nie potwierdziły[6]. Odnotowano mieszańce rudosterek zielonolicych i czarnogłowych (P. rupicola) w południowym Peru; w niektórych przypadkach nie da się ani na podstawie morfologii, ani mtDNA ustalić, czy dany ptak jest hybrydą, czy nie[7]. Podgatunek P. m. hypoxantha był kiedyś uznawany za P. m. sordida, którego przedstawiciele występowali w dwóch odmianach barwnych[5][8].

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

IOC wyróżnia następujące podgatunki[4]:

  • P. m. flavoptera Maijer, Herzog, Kessler, Friggens & Fjeldså, 1998 – zachodnio-centralna Boliwia (wyżyny południowo-wschodniego La Paz i północno-zachodniego Cochabamba)[5]
  • P. m. molinae (Massena & Souancé, 1854) – wyżyny Boliwii od La Paz po Chuquisaca[5]
  • P. m. phoenicura (Schlegel, 1864) – północno-wschodnia Boliwia (północno-wschodnie Santa Cruz) i zachodnia Brazylia (południowo-zachodnie Mato Grosso)[5]
  • P. m. hypoxantha (Salvadori, 1899) – skrajnie wschodnia Boliwia (wschodnie Santa Cruz), południowo-zachodnia Brazylia (zachodnie Mato Grosso do Sul), północny Paragwaj[5]
  • P. m. restricta Todd, 1947 – nizinna wschodnio-centralna Boliwia (centralne Santa Cruz)[5]
  • P. m. australis Todd, 1915 – wyżyny południowej Boliwii (Tarija) po północno-zachodnią Argentynę (na południe po prowincję Tucumán)[5]

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosi około 26 cm, masa ciała 62–81 g[5]. Opis dotyczy podgatunku nominatywnego. Ciemię po kark brązowe z zielonym nalotem. Policzki jaskrawozielone. Z tyłu szyi występują pojedyncze niebieskie pióra, sporadycznie mogą utworyć niebieską półobrożę. Pierś jasnobrązowa, pokryta jasnoszarymi pasami, żółciejącymi ku środkowi piersi. Sterówki czerwonobrązowe, obrączka oczna biała[8], tęczówka brązowa. Na brzuchu występuje czerwona lub brązowa plama, której brak u ptaków młodocianych[9]. U przedstawicieli P. m. phoenicura nasada ogona jest zielona[8][9]. Reprezentantów P. m. restricta wyróżnia brązowoszara pierś z białymi paskami, policzki z niebieskim nalotem i niebieska półobroża oraz domieszka barwy niebieskiej na bokach ciała i pokrywach podogonowych. U ptaków podgatunku P. m. flavoptera zgięcie i część krawędzi skrzydła są czerwonopomarańczowe, a skrzydełko składa się z wymieszanych niebieskich i żółtych piór[8]. Rudosterki zielonolice podgatunku P. m. australis wyróżniają się większą barwną plamą na brzuchu, większą ilością żółci na piersi i mniejszym dziobem[9].

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Niewiele wiadomo o życiu tych papug na wolności[9]. Środowiskiem życia rudosterek zielonolicych są nizinne lasy z drzewami zrzucającymi liście, lasy wtórne, lasy galeriowe w Pantanalu i wilgotne lasy subtropikalne[5]. Odnototywane były do wysokości 3000 m n.p.m.[8] Według autorów Handbook of the Birds of the World brak danych o pożywieniu[5]. Z 2007 pochodzą badania o odżywianiu się rudosterek zielonolicych w zachodniej Brazylii. Żywiły się nasionami, owocami, kwiatami i nektarem 16 gatunków drzew; w badanym lesie z wysokim odsetkiem drzewa zrzucających liście 70% diety rudosterek zielonolicych stanowiły figi[10].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

W Argentynie lęgi odnotowano w czerwcu. Gniazdo znajduje się w dziupli drzewa, w jednym przypadku mieściło się 5 m nad ziemią. Zniesienie liczy 3 jaja. W niewoli inkubacja trwa 22–24 dni[5]. W niewoli pisklęta opierzają się po 7 tygodniach życia[9].

Status[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje rudosterkę zielonolicą za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku (stan w 2017)[11].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Pyrrhura molinae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Pyrrhura molinae. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Massena & Souance. „Revue et Magasin de Zoologie Pure et Appliquée”. ser. 2. wol. 6, s. 73, 1854. 
  4. a b Frank Gill & David Donsker: Parrots & cockatoos. IOC World Bird List (v7.2), 20 kwietnia 2017. [dostęp 27 czerwca 2017].
  5. a b c d e f g h i j k l Collar, N. & Boesman, P.: Green-cheeked Parakeet (Pyrrhura molinae). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 27 czerwca 2017].
  6. Ribas, C.C., Joseph, L. & Miyaki, C.Y.. Molecular systematics and patterns of diversification in Pyrrhura (Psittacidae), with special reference to the picta-leucotis complex. „Auk”. 123, 2006. 
  7. Urantowka AD, Strzała T, Grabowski KA. The first complete mitochondrial genome of Pyrrhura sp. – question about conspecificity in the light of hybridization between Pyrrhura molinae and Pyrrhura rupicola species. „Mitochondrial DNA. Part A, DNA Mapping, Sequencing, and Analysis”. 27 (1), s. 471-473, 2016. 
  8. a b c d e Joseph M. Forshaw: Parrots of the World. Princeton University Press, 2010, s. 216. ISBN 978-1-4008-3620-8.
  9. a b c d e world Parot Trust: GREEN-CHEEKED CONURE (Pyrrhura molinae). Parrot Encyclopedia. [dostęp 27 czerwca 2017].
  10. Ragusa-Netto, J.. Feeding ecology of the Green-cheeked parakeet (Pyrrhura molinae) in dry forests in western Brazil. „Brazilian Journal of Biology”. 67 (2), s. 243-249, 2007. 
  11. Green-cheeked Parakeet Pyrrhura molinae. BirdLife International. [dostęp 27 czerwca 2017].