Rudy (województwo kujawsko-pomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rudy
Rudy
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat bydgoski
Gmina Solec Kujawski
Strefa numeracyjna (+48) 52
Tablice rejestracyjne CBY
SIMC 0095970
Położenie na mapie gminy Solec Kujawski
Mapa lokalizacyjna gminy Solec Kujawski
Rudy
Rudy
Położenie na mapie powiatu bydgoskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bydgoskiego
Rudy
Rudy
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Rudy
Rudy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rudy
Rudy
Ziemia53°03′38″N 18°11′01″E/53,060556 18,183611

Rudy (niem. Ruden) – osada w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Solec Kujawski.

Położenie[edytuj]

Rudy położone są w Puszczy Bydgoskiej, około 1,5 km na zachód od Solca Kujawskiego, kilkaset metrów na południe od drogi krajowej nr 10 Bydgoszcz-Toruń.

Charakterystyka[edytuj]

Osada znajduje się na niewielkiej polanie w Puszczy Bydgoskiej przy potoku zwanym Rudna, który odprowadza wodę do Wisły. Od południa sąsiaduje z lasem porastającym wydmy śródlądowe, natomiast od północy z Makowiskami. Potok Rudna odwadnia obniżenie w Puszczy Bydgoskiej, wypełnione glebą organiczną, gdzie wskutek podpiętrzenia wody, utworzono trzy stawy. W miejscu tym Nadleśnictwo Solec Kujawski urządziło leśną ścieżkę dydaktyczną, gdzie oprócz stawów można zobaczyć las bagienny oraz źródła i wysięki zasilające ciek wodny. W miejscowości znajdują się pozostałości dawnego folwarku.

Przez Rudy przebiega szlak turystyczny czarny szlak „Komputerków” z Bydgoszczy przez jezioro Jezuickie, Łażyn i Wypaleniska do Solca Kujawskiego. Natomiast około 1,5 km na południowy zachód od osady wzdłuż tzw. traktu bydgosko-gniewkowskiego wiedzie szlak turystyczny żółty szlak „Puszczański” z Bydgoszczy-Łęgnowa na przełaj przez Puszczę Bydgoską do Gniewkowa[1]. W 2012 roku Stowarzyszenie Rozwoju Solca Kujawskiego w partnerstwie z Nadleśnictwem Solec Kujawski utworzyło leśną ścieżkę edukacyjno-przyrodniczą „Ku Źródliskom” (3,5 km, 10 przystanków z tablicami informacyjnymi), która prowadzi do źródeł potoku Rudna. Wypływająca z ziemi woda zasila leśny staw, przy którym urządzono miejsce wypoczynku[2].

Historia[edytuj]

Osadę odnotowano w źródłach pisanych w 1583 r. jako Rudny Młyn[3]. Do napędu młyna wykorzystywano potok spływający do Wisły, który na krawędzi terasy opadającej ku dolinie Wisły posiadał odpowiedni spadek. Miejscowość posiadała 2 łany ziemi uprawnej[4]. Bliżej Wisły znajdowała się Ruda Otorowska, gdzie w XVI wieku istniała kuźnia[4].

Rudy jako własność królewska należały niegdyś do starostwa bydgoskiego, a od początku XVII wieku były uposażeniem niegrodowego starostwa soleckiego[5]. Miejscowość oznaczono na mapie Schröttera z końca XVIII wieku. Rozwój osady w XVIII wieku wiązał się z powszechnym w tych okolicach osadnictwem olęderskim, a w XIX wieku także z kolonizacją niemiecką[6]. Już w 1700 roku młyn w Rudach został wykupiony przez olędrów, a na początku XIX w. cała wieś była w rękach niemieckich[7].

Spis miejscowości rejencji bydgoskiej z 1833 r. podaje, że w Rudach znajdowały się: folwark, wieś oraz młyn wodny. Mieszkało tu 65 osób wyznania ewangelickiego w 8 domach[8]. Według opisu Jana Nepomucena Bobrowicza z 1846 r. wieś Rudy należała do rządowej domeny bydgoskiej[9]. Kolejny spis z 1860 r. podaje, że w majątku Rudy (niem. Ruden) mieszkało 79 osób (wszyscy ewangelicy) w 9 domach. Właścicielem był niejaki Gülker. Dzieci z miejscowości uczęszczały do szkoły w Soleckich Olędrach Zamkowych (niem. Schlosshauland). Miejscowość należała do parafii katolickiej i ewangelickiej w Solcu[10].

Natomiast dla roku 1884 Słownik geograficzny Królestwa Polskiego podaje, że Rudy położone były przy trakcie bydgosko-gniewkowskim, 4 km na południowy zachód od Solca, u źródeł Rudki – niewielkiego dopływu Wisły. Posiadłość położona była na terenie dawnego soleckiego lasu miejskiego i obejmowała 480 ha gruntów, w tym 147 ha użytków rolnych, 20 ha łąk i 271 ha lasów. W 9 domach mieszkało tu 104 osób, w tym 96 ewangelików i 8 katolików[11].

Rudy
Zabudowa
Potok Rudna (Struga Otorowska)
Leśne stawy w pobliżu wsi
Pobliska ścieżka edukacyjna
Miejsce pamięci narodowej


Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Wdowicki Maciej: Szlaki Puszczy Bydgoskiej [w:] Kalendarz Bydgoski 2010
  2. http://www.aktywnawies.pl/lesna-sciezka-edukacyjno-przyrodnicza--ku-zrodliskom-,at117,l1.html dostęp 5-02-2015
  3. Hładyłowicz Konstanty Jan: Zmiany krajobrazu i rozwój osadnictwa w Wielkopolsce od XIV do XIX wieku. Lwów 1932
  4. a b Guldon Zenon: Rozmieszczenie własności ziemskiej na Kujawach w II połowie XVI wieku. Roczniki Towarzystwa Naukowego w Toruniu. Rocznik 69. Zeszyt 2. Toruń 1964
  5. Żmidziński Franciszek: Przemiany w gospodarce wiejskiej starostwa bydgoskiego w latach 1661-1772. [w:] Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Prace Wydziału Nauk Humanistycznych. Seria C. Nr 13. Prace Komisji Historii IX. Warszawa-Poznań 1973
  6. Janiszewska-Mincer Barbara: Solec Kujawski – dzieje miasta i okolic do 1806 roku. Wydawnictwo Adam Marszałek Toruń 2001. ​ISBN 83-7174-748-9
  7. Bandurski A., Kościński B.: Historia Solca Kujawskiego w zarysie ku uczczeniu 600-letniego obchodu nadania miejscowości praw miasta. Bydgoszcz 1925
  8. Verzeichniss aller Ortschaften des Bromberger Regierungs-Bezirks mit einer geographisch-statistischen Uebersicht. Bromberg 1833
  9. Jan Nepomucen Bobrowicz: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜stwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 427.
  10. Verzeichniss sämmtlicher Ortschaften des Regierungs-Bezirks Bromberg. Bromberg 1860
  11. http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/947 dostęp 26-01-2015