Rumian polny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rumian polny
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd astropodobne
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Asteroideae
Rodzaj rumian
Gatunek rumian polny
Nazwa systematyczna
Anthemis arvensis L.
Sp. pl. 2:894. 1753
Synonimy
  • Anthe-matricaria gruetteriana Asch.
  • Chamaemelum arvense (L.) Hoffmanns. & Link
  • Matricaria inodora L.
Pokrój

Rumian polny (Anthemis arvensis L.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Rodzimy obszar jego zasięgu obejmuje niemal całą Europę, Afrykę Północną (Algieria, Tunezja), wyspy Kanaryjskie, Azję Zachodnią, Kaukaz i Arabię Saudyjską[3]. Rozprzestrzenił się jako gatunek zawleczony lub uciekinier z upraw również na Azorach, w Australii, Nowej Zelandii i Ameryce Północnej[3]. W Polsce jest pospolitym na całym obszarze archeofitem[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Wzniesiona, rozgałęziająca się od samej nasady; naga lub rzadko przylegająco owłosiona. Zwykle o wysokości 15-50 cm.
Liście
Podwójnie pierzastodzielne o równowąskich, oddalonych od siebie odcinkach, 1-3-ząbkowych i delikatnie owłosionych.
Kwiaty
Zebrane w drobne koszyczki o średnicy 20-35 mm rosnące na długich szypułkach. Listki okrywy koszyczków z błoniastym obrzeżeniem. Wąskolancetowate plewinki zwężające się w ość – zagięte, jednonerwowe i występujące na całym dnie koszyczka. Dno koszyczka jest silnie wypukłe, a podczas dojrzewania owoców staje się stożkowe lub walcowate. Brzeżne kwiaty języczkowe (słupkowe) są białe, wewnętrzne – rurkowate (obupłciowe) są żółte. Kwitnienie od maja do października.
Owoce
Tępokanciaste, żółtawoszare, podłużnie żeberkowane niełupki bez guzków, osiągające 2-2,5 mm długości i 1,5 mm szerokości.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Roślina jednoroczna (zarówno ozima, jak i jara). Siedlisko: miejsca ruderalne, przydroża. W uprawach rolnych jest chwastem, licznie występuje na ścierniskach, preferuje uprawy ozimego żyta. Preferuje gleby lekkie, kwaśne i bogate w azot, jest rośliną wskaźnikową gleb ubogich w wapń. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla rzędu Centauretalia cyanii[5]. Liczba chromosomów 2n = 18[6].

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Tworzy mieszańce z rumianem psim i rumianem żółtym[4]. Gatunek zróżnicowany na cztery podgatunki[7]:

  • Anthemis arvensis subsp. arvensis
  • Anthemis arvensis subsp. cyllenea (Halácsy) R.Fern.
  • Anthemis arvensis subsp. incrassata (Loisel.) Nyman
  • Anthemis arvensis subsp. sphacelata (C.Presl) R.Fern.

W kulturze[edytuj | edytuj kod]

Dawnym Słowianom jego kwiaty służyły do odczyniania wróżb dotyczących zdrowia i szczęścia poszczególnych domowników[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-15] (ang.).
  3. a b Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-27].
  4. a b Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  5. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  6. Anthemis arvensis na Flora of North America [dostęp 2014-01-17].
  7. The Plant List [dostęp 2014-01-17].
  8. Kazimierz Moszyński: Kultura ludowa Słowian, Kraków 1934, s. 401

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jakub Mowszowicz: Flora jesienna. Przewodnik do oznaczania dziko rosnących jesiennych pospolitych roślin zielnych. Warszawa: WSiP, 1986, s. 98-99. ISBN 83-02-00607-6.
  • Jakub Mowszowicz: Krajowe chwasty polne i ogrodowe. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1986. ISBN 83-09-00771-X.