Rybawiryna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rybawiryna
Rybawiryna
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C8H12N4O5
Masa molowa 244,206 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 36791-04-5
PubChem 5064[1]
DrugBank APRD00081[2]
Klasyfikacja
ATC J05 AB04
Stosowanie w ciąży kategoria X

Rybawiryna (ang. Ribavirin) – lek przeciwwirusowy stosowany w ciężkich zakażeniach wirusem RSV, wirusem HCV (w połączeniu z interferonami alfa-2) i w innych infekcjach wirusowych.

Działanie leku[edytuj | edytuj kod]

Rybawiryna jest analogiem nukleozydów purynowych. Jej działanie polega na hamowaniu replikacji RNA i DNA niektórych wirusów, takich jak:

Aktywność wobec wyżej wymienionych wirusów, stwierdzana w badaniach laboratoryjnych bądź klinicznych, nie oznacza wykorzystywania rybawiryny w leczeniu wszystkich chorób powodowanych przez te wirusy.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Lek stosowany jest w leczeniu przewlekłej formy wirusowego zapalenia wątroby typu C w połączeniu z interferonem alfa-2a lub alfa-2b oraz z peginterferonem alfa-2a lub alfa-2b (peginterferony to inaczej interferony pegylowane czyli z dołączoną cząsteczką glikolu polietylenowego[6]). Lek należy zawsze łączyć z interferonem, ponieważ rybawiryna podawana w monoterapii u chorych zakażonych HCV jest nieskuteczna.

Ponadto rybawirynę stosuje się podając wziewnie w ciężkich zakażeniach wirusem RSV u dzieci. Opisywano ponadto korzystne działanie tego leku w gorączce Lassa[7][8].

Przeciwwskazania[edytuj | edytuj kod]

Rybawiryny nie należy stosować w ciąży, ponieważ ze względu na potwierdzone działanie teratogenne leku u zwierząt istnieje ryzyko, że może również powodować uszkodzenie płodu ludzkiego. Podczas stosowania rybawiryny oraz 4 miesiące po zakończeniu terapii w przypadku kobiet i 7 miesięcy w przypadku mężczyzn powinna być stosowana przez partnerów seksualnych antykoncepcja z wykorzystaniem dwóch potwierdzonych skutecznych metod. Mężczyźni przyjmujący rybawirynę powinni stosować prezerwatywy, aby zapobiec przedostawaniu się leku ze spermą do pochwy partnerki. Rybawiryny nie powinno się również podawać kobietom karmiącym piersią. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na preparat, ciężkimi chorobami serca, z przewlekłą niewydolnością nerek (o ile klirens kreatyniny jest mniejszy niż 50 ml/min), hemodializowanych. Rybawiryny nie stosuje się u chorych z niewydolnością wątroby (w tym u chorych z zaawansowaną marskością wątroby). Nie powinno rozpoczynać się jednoczesnego podawania rybawiryny z interferonem pegylowanym alfa-2b u pacjentów z marskością wątroby z ilością punktów w skali Childa-Pugha większą niż 5. W jednoczesnym zakażeniu HCV i HIV u pacjentów poddanych terapii HAART należy natomiast zachować szczególną ostrożność monitorując poziom kopii wirusa HIV we krwi i w razie wzrostu tego poziomu rozważyć przerwanie leczenia rybawiryną. Przeciwwskazanie do podawania rybawiryny stanowi też talasemia i anemia sierpowata, a w przypadku jednoczesnego podawania z intefreronem alfa-2b lub peginterferonem alfa-2b również autoimmunologiczne zapalenie wątroby i inne schorzenia immunologiczne. U osób poniżej 18 roku życia z ciężkimi zaburzeniami psychicznymi i depresją leku nie można podawać, natomiast u dorosłych musi być jednocześnie stosowane skuteczne leczenie zaburzeń psychicznych.

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Interakcje[edytuj | edytuj kod]

Nie można wykluczyć osłabiania działania analogów nukleozydów stosowanych w terapii zakażeń HIV przez rybawirynę. Podczas stosowania stawudyny lub zydowudyny u zakażonych HIV przyjmujących rybawirynę wskazane jest kontrolowanie stężenia RNA HIV w osoczu krwi (może ono ulec zwiększeniu, co stanowi wskazanie do rozważenia zakończenia takiej łączonej terapii). Rybawiryny nie powinno się stosować jednocześnie z didanozyną.

Preparaty[edytuj | edytuj kod]

Dostępne w Polsce:[9]

Przypisy

  1. Rybawiryna – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  2. Rybawiryna – karta leku (APRD00081) (ang.). DrugBank.
  3. Huggins JW. Prospects for treatment of viral hemorrhagic fevers with ribavirin, a broad-spectrum antiviral drug.. „Reviews of infectious diseases”. s. S750–61. PMID 2546248. 
  4. de la Torre JC. Reverse genetics approaches to combat pathogenic arenaviruses.. „Antiviral research”. 3 (80), s. 239–50, grudzień 2008. doi:10.1016/j.antiviral.2008.08.002. PMID 18782590. 
  5. Lenaerts L., Naesens L. Antiviral therapy for adenovirus infections.. „Antiviral research”. 2-3 (71), s. 172–80, wrzesień 2006. doi:10.1016/j.antiviral.2006.04.007. PMID 16698093. 
  6. Bailon P., Won CY. PEG-modified biopharmaceuticals.. „Expert opinion on drug delivery”. 1 (6), s. 1–16, styczeń 2009. doi:10.1517/17425240802650568. PMID 19236204. 
  7. McCormick JB., King IJ., Webb PA., Scribner CL., Craven RB., Johnson KM., Elliott LH., Belmont-Williams R. Lassa fever. Effective therapy with ribavirin.. „The New England journal of medicine”. 1 (314), s. 20–6, styczeń 1986. PMID 3940312. 
  8. Tam RC., Lau JY., Hong Z. Mechanisms of action of ribavirin in antiviral therapies.. „Antiviral chemistry & chemotherapy”. 5 (12), s. 261–72, wrzesień 2001. PMID 11900345. 
  9. OBWIESZCZENIE PREZESA URZĘDU REJESTRACJI PRODUKTÓW LECZNICZYCH, WYROBÓW MEDYCZNYCH I PRODUKTÓW BIOBÓJCZYCH z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie ogłoszenia Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. [dostęp 2011-10-07]. (pol.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Jan K. Podlewski, Alicja Chwalibogowska-Podlewska: Leki współczesnej terapii. Wydanie specjalne. Warszawa: Medical Tribune Polska, 2009, s. 684. ISBN 978-83-60135-54-9.
  2. Indeks leków Medycyny Praktycznej 2007. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2007, s. 571-2. ISBN 978-83-7430-110-7.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.