Rybna (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie małopolskim w Polsce. Zobacz też: inne znaczenia słowa „Rybna”.
Rybna
Rybna – północna część wsi – Nowy Świat
Rybna – północna część wsi – Nowy Świat
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat krakowski
Gmina Czernichów
Liczba ludności (2013) 2 534[1].
Strefa numeracyjna (+48) 12
Kod pocztowy 32-061
Tablice rejestracyjne KRA
SIMC 0316217
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Rybna
Rybna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rybna
Rybna
Ziemia50°03′04″N 19°38′50″E/50,051111 19,647222
Rybna – przysiółek Wrzosy
Rybna. Smarkowa
Rybna. Kamionka – część północna

Rybnawieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Czernichów, jako jego największa wieś i najdalej wysunięta na północny zachód.

Integralne części wsi Rybna[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0316223 Bednarze część wsi
0316230 Czamarze część wsi
0316246 Kucoroszec część wsi
0316269 Morgi przysiółek
0316252 Nowy Świat część wsi
0316275 Wrzosy przysiółek

Wieś opactwa benedyktynów tynieckich w powiecie proszowickim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku[4]. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krakowskim.

Południowa część Rybnej leży przy drodze wojewódzkiej nr 780 na terenie krainy geograficznej Brama Krakowska, natomiast północna na Garbie Tenczyńskim[5].

W Rybnej funkcjonuje gimnazjum, szkoła podstawowa i ośrodek zdrowia. Komunikacja zbiorowa opiera się na aglomeracyjnej linii MPK Kraków nr 269 oraz mikrobusach „Superbus”.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś wzmiankowana w 1337 roku. Należała do opactwa benedyktynów w Tyńcu. W 1790 roku była zamieszkiwana przez 738 osób, w tym 10 Żydów. Na przełomie XIX/XX w. wieś zamieszkiwało ok. 1700 osób[6]. W roku 1901 została założona ,,Spółka Mleczarska w Rybnej z ograniczoną poręką”. Mleczarnia została oddana do użytku 1 stycznia 1905 roku. 30 czerwca 1943 roku oddział Gwardii Ludowej "Wisła" zniszczył mleczarnię w której zbierano mleko z kontyngentu. Nazajutrz Niemcy przeprowadzili akcję pacyfikacyjną[7]. Mleczarnia funkcjonowała do lat 90. XX w., obecnie budynek jest zrujnowany[8].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[9].

  • Kościół św. Kazimierza w Rybnej z pierwszej połowy XIX wieku, wybudowany na miejscu wcześniejszego z 1440 r; w latach 1821–1832 a następnie powiększony 10 lat później, utrzymany w stylu józefińskim. W barokowym ołtarzu głównym znajduje się obraz pędzla Michała Stachowicza, przedstawiający św. Kazimierza w stroju narodowym polskim.
  • Dwór w Rybnej z przełomu XVII–XIX w. będący własnością rodu Rostworowskich.

Urodzeni w Rybnej[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. GUS. Bank Danych Lokalnych
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. GUS. Rejestr TERYT
  4. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 102.
  5. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  6. „Osadnictwo i krajobraz”, s. 109, 1997. Wydawnictwo Zarządu Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych w Krakowie. 
  7. Józef Bolesław Garas „Oddziały Gwardii Ludowej i Armii Ludowej 1942–1945” Wydawnictwo MON 1971 str. 368
  8. Za miedzą – Rybna. „Przełom”, nr 31 (1001) 3.8.2011. 
  9. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 30 września 2017; 3 miesiące temu.