Rychwałd (Słowacja)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rychwałd
(Wielka Leśna)
Veľká Lesná
Ilustracja
Wjazd do wsi
Państwo  Słowacja
Kraj  preszowski
Powiat Lubowla
Starosta Ján Michna[1]
Powierzchnia 24,25[2] km²
Wysokość 603[3] m n.p.m.
Populacja (2020)
• liczba ludności
• gęstość

499[4]
20,55[5] os./km²
Nr kierunkowy +421 52[3]
Kod pocztowy 065 34[3]
Tablice rejestracyjne SL
Położenie na mapie kraju preszowskiego
Mapa konturowa kraju preszowskiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Rychwałd(Wielka Leśna)”
Położenie na mapie Słowacji
Mapa konturowa Słowacji, u góry znajduje się punkt z opisem „Rychwałd(Wielka Leśna)”
49°20′00″N 20°26′15″E/49,333333 20,437500
Strona internetowa

Rychwałd, także Wielka Leśna[6] (słow. Veľká Lesná) – słowacka wieś i gmina (obec) w powiecie Lubowla w kraju preszowskim. W 2011 roku zamieszkiwały ją 473 osoby.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Rychwałd leży w paśmie Magury Spiskiej, w dolinie potoku o nazwie Lesniansky potok[7]. Centrum wsi leży na wysokości 605 m n.p.m. Gmina zajmuje powierzchnię 24,25 km².

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś po raz pierwszy pojawia się w źródłach pisanych w 1338 roku pod nazwą Richwald, choć była zasiedlona już w latach 1235–1270. Później wzmiankowana jako Ryguald, Richvald, Rychvald, od 1948 nosi nazwę Veľká Lesná. W 1409 roku krakowski kupiec Walldorf podarował połowę wsi kartuzom z Czerwonego Klasztoru. Druga połowę wsi Czerwony Klasztor odkupił w 1507 roku. Według tradycji to tu wyhodowano pierwsze na Spiszu ziemniaki. Pod koniec XVIII wieku istniała tu huta szkła. W 1828 Rychwałd miał 129 domów i 932 mieszkańców. W latach 1880–1890 wielu mieszkańców wyemigrowało. W 1918 wieś zajęło wojsko polskie, później została ona jednak przyznana Czechosłowacji. Podczas słowackiego powstania narodowego w 1944 roku mieszkańcy wspierali partyzantów[8].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kultura[edytuj | edytuj kod]

We wsi jest używana gwara spiska, zaliczana przez polskich językoznawców jako gwara dialektu małopolskiego języka polskiego, przez słowackich zaś jako gwara przejściowa polsko-słowacka[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-09-30].
  2. Statistical Office of the Slovak Republic: Hustota obyvateľstva - obce [om7014rr_ukaz: Rozloha (Štvorcový meter)] (słow.). 2021-03-21. [dostęp 2021-11-21].
  3. a b c Statistical Office of the Slovak Republic: Základná charakteristika (słow.). 2015-04-17. [dostęp 2021-11-21].
  4. Statistical Office of the Slovak Republic: Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne) (słow.). 2021-03-21. [dostęp 2021-11-21].
  5. Statistical Office of the Slovak Republic: Hustota obyvateľstva - obce (słow.). 2021-03-21. [dostęp 2021-11-21].
  6. Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata. KSNG, 2013. s. 265. [dostęp 2017-09-30].
  7. Veľká Lesná - Príroda (słow.). W: E-OBCE.sk [on-line]. TERRA GRATA. [dostęp 2017-09-30].
  8. Veľká Lesná - História (słow.). W: E-OBCE.sk [on-line]. TERRA GRATA. [dostęp 2017-09-30].
  9. a b Veľká Lesná - Kultúrne dedičstvo (słow.). W: E-OBCE.sk [on-line]. TERRA GRATA. [dostęp 2017-09-30].
  10. Júlia Dudášová-Kriššáková, Goralské nárečia z pohľadu súčasnej slovenskej jazykovedy, Prešov: Vydavateľstvo Prešovskej univerzity v Prešove, 2016, s. 20-24, ISBN 978-80-555-1714-8 (słow.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]