Rynienka podnosowa
Rynienka podnosowa (łac. philtrum) – w anatomii człowieka krótkie i płytkie zagłębienie biegnące w linii środkowej twarzy, od przegrody nosa do wargi górnej, ograniczone od dołu guzkiem wargi górnej (tuberculum labii superioris)[1][2]. Podobna struktura występuje też u niektórych nietoperzy, jak bezogoniec[3].
Embriologia
edytujRynienka podnosowa powstaje w miejscu połączenia wyrostków gałeczkowatych obu (prawego i lewego) wyrostków nosowych przyśrodkowych[4].
Patologia
edytujNieprawidłowe połączenie struktur twarzoczaszki w embriogenezie, między innymi wspomnianych wyrostków nosowych pośrodkowych, może doprowadzić do rozszczepu wargi górnej obejmującego też rynienkę podnosową. Długa rynienka podnosowa jest cechą dysmorficzną, występującą w części przypadków zespołu KBG, zespołu Cornelii de Lange i zespołu Williamsa-Beurena; szerokie philtrum występuje w zespole Aarskoga, wygładzenie rynienki podnosowej może być cechą alkoholowego zespołu płodowego i zespołu Freemana-Sheldona, jej skrócenie występuje u niektórych pacjentów z zespołem cri du chat, zespołem Cohena, zespołem Smith-Magenis albo zespołem ustno-twarzowo-palcowym (OFDS).
Rola w kulturze
edytujStarożytni Grecy uważali to miejsce za jedno z najbardziej czułych miejsc ludzkiego ciała, stąd jego nazwa, pochodząca od czasownika φίλειν phílein oznaczającego "całować, kochać"[5]. W tradycji żydowskiej pojawia się mistyczna opowieść, że: Anioł dotyka dziecko w łonie matki pod nosem, co powoduje zapomnienie całej wiedzy duchowej, jaką dusza otrzymała przed narodzinami.To ludowe wyobrażenie jest często cytowane w tradycji żydowskiej (szczególnie w literaturze chasydzkiej).
Przypisy
edytuj- ↑ Bochenek i Reicher 2018 ↓, s. 29–30.
- ↑ Richard L. Drake, A. Wayne Vogl, Adam W.M. Mitchell, Gray anatomia. Podręcznik dla studentów. T. 3, wyd. IV, Wrocław: Edra Urban & Partner, 2020, s. 284, ISBN 978-83-66548-16-9.
- ↑ 1. Temminck's Tailless Fruit Bat, s. 63 N. Giannini i inni, Family Pteropodidae (Old World Fruit Bats), [w:] D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy), Handbook of the Mammals of the World, t. 9. Bats, Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 16-, ISBN 978-84-16728-19-0 (ang.).
- ↑ Bochenek i Reicher 2018 ↓, s. 20–21.
- ↑ Philtrum. eMedicine Dictionary. [dostęp 2007-09-22].
Bibliografia
edytuj- Adam Bochenek, Michał Reicher, Anatomia człowieka. Tom II. Trzewa, wyd. X, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2018, ISBN 978-83-200-4501-7.
