Ryszard Czajkowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ryszard Czajkowski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 4 października 1933
Warszawa
Zawód, zajęcie geofizyk, dziennikarz, operator filmowy, pisarz, reporter, publicysta, podróżnik, polarnik

Ryszard Czajkowski (ur. 4 października 1933 w Warszawie) – polski geofizyk, dziennikarz, operator filmowy, pisarz, reporter, publicysta, podróżnik, polarnik, członek The Explorers Club.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1955 roku rozpoczął studia na Uniwersytecie Warszawskim, które ukończył z tytułem magistra fizyki w zakresie fizyki teoretycznej.

W latach 60. był pracownikiem naukowym w Zakładzie Teorii Łączności Instytutu Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii Nauk.

W latach 1965–67 uczestniczył w 11. Radzieckiej Wyprawie Antarktycznej, zimując na stacji Mołodiożnaja na Antarktydzie i prowadząc badania jonosfery[1].

Po powrocie do kraju w 1967 rozpoczął współpracę z Telewizją Polską jako prowadzący ponad dwustu lekcji geografii dla szkół.

W latach 70. jako pracownik Zakładu Sejsmologii, a później Zakładu Badań Polarnych Instytutu Geofizyki PAN uczestniczył w sześciu wyprawach polarnych do polskiej stacji badawczej na Spitsbergenie (obecnie to Polska Stacja Polarna Hornsund im. Stanisława Siedleckiego). Jako pierwszy w Polsce zastosował radar do badań geofizycznych prowadzonych na Spitsbergenie[2][3].

W latach 1976–1978 brał udział w dwóch pierwszych polskich wyprawach naukowych do Antarktyki[4]. Jako jeden z budowniczych Polskiej Stacji Arktycznej im. Henryka Arctowskiego na Wyspie Króla Jerzego w Antarktyce otrzymał od ówczesnych władz Srebrny Krzyż Zasługi. Na jego cześć jeden z nunataków tej wyspy nazwano Iglicą Czajkowskiego.

W 1982 roku zakończył współpracę z Polską Akademią Nauk, a kolejne lata to okres wzmożonej aktywności dziennikarskiej, podróżniczej i filmowej.

Został etatowym pracownikiem Naczelnej Redakcji Programów Oświatowych, a następnie Telewizji Edukacyjnej TVP. Jest autorem ponad 300 programów telewizyjnych, kilkudziesięciu filmów podróżniczych ze swoich wypraw, artykułów prasowych i wystaw.

Prowadził m.in. programy telewizyjne: „Geografia dla szkół” – cykl 200 lekcji w TVP; „Przez lądy i morza” – cykl 150 programów; „Wędrowiec” – magazyn z czatem internetowym.

Brał udział w wyprawach m. in. do Tybetu i Chin (1982), Indii, gdzie uczestniczył jako jeden z nielicznych Europejczyków w święcie Kumbhamela (1986), podróżował samochodem terenowym przez Saharę (1987), odwiedził kraj Dogonów w zachodniej Afryce (1994), dotarł na Wyspę Wielkanocną i przejechał część Laponii skuterem śnieżnym (1997).

W 1993 roku został członkiem prestiżowego The Explorers Club w Nowym Yorku.

Za swoje osiągnięcia podróżnicze otrzymał liczne wyróżnienia, między innymi nagrodę EKOmen 2007 przyznaną przez Centrum Edukacji Ekologicznej w Ełku, i statuetkę z okazji 10-lecia Międzynarodowego Festiwalu Odkrywców, Podróżników i Ludzi Aktywnych „Mediatravel”. W 2015 roku został uhonorowany flagą Rzeczypospolitej Polskiej przez prezydenta Bronisława Komorowskiego.

Po zakończeniu pracy w TVP zajął się prowadzeniem serii wykładów i odczytów ilustrowanych przeźroczami i własnymi filmami, które odbywa w szkołach, domach kultury, klubach lub na wyższych uczelniach.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

Publikacje podróżnicze:

  • Fotografujemy pod wodą, Warszawa 1960
  • Współautor książki Wyprawy na koniec świata. Wyd. G+J RBA, 2004, ​ISBN 83-89019-65-5
  • Moje podróże, Znak, nr 614-615, 2006
  • Rok w lodach Antarktydy, Wydawnictwo Gondwana, 2015, ​ISBN 978-83-63756-10-9

Publikacje naukowe:

  • Falowód z wkładką ferrytową oraz cienką ścianką stratną opisaną warunkiem impedancyjnym, „Prace Zakładu Teorii Łączności” 37, Warszawa 1966.
  • Radar measurements of thickness of “warm” glaciers, „Polish Polar Research”, 1980.
  • The Results of Investigations into Microquakes on the Hans Glacier. Results of Investigations of the Polish Scientific Spitsbergen Expeditions 1970–1974, „Acta Universitatis Wratislaviensis” 387 (2), 1977.
  • Radarowe pomiary miąższości lodowca Werenskiolda, w: VIII Sympozjum Polarne, red. A. Jahn, J. Jania, M. Pulina, cz. 2, Sosnowiec 1981.

Artykuły popularnonaukowe i podróżnicze:

  • Mołodziożna, „Poznaj Świat”, 1967, nr 6.
  • Antarctica, „Polish Review”, 1967, nr 11.
  • Spitsbergen, lato 1971, „Taternik”, 1973, nr 3.
  • Polska stacja naukowa w Antarktyce, „Poznaj Świat”, 1977, nr 9.
  • Wielki jubileusz polarników, „Poznaj Świat”, 1977, nr 2.

Wybrane filmy podróżnicze[edytuj | edytuj kod]

  • „Notatki z Antarktydy” (1967)
  • „Góry Pięciu Bogów” (1970)
  • „99 dni na Spitsbergenie” (1971)
  • „Stacja Arctowski” (1978)
  • „Pingwiny i ich sąsiedzi” (1978)
  • „Oblicza Sahary” (1987)
  • „Quirimba – wyspa szczęśliwa” (1988)
  • „Kiwija – wioska na Cabo Delgato” (1988)
  • „Od Ruwumy do Maputo” (1988)
  • „Spotkałem Masajów” (1994)
  • „Sposób na Afrykę” (1994)
  • „Do źródeł Nilu” (1994)
  • „Tajemniczy świat Dogonów” (1995)
  • „Między górami a pustynią. Maroko” (1995)
  • „Laponia zimą” (1997)
  • „Przez Indie” (1998)
  • „Tajemnica Wyspy Wielkanocnej” (1999)

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Życiu i działalności R. Czajkowskiego poświęcono książkę Dagmary Bożek-Andryszczak, 2019: "Ryszard Czajkowski. Podróżnik od zawsze". Wyd. Bezdroża ​ISBN 978-83-246-9284-2​.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Z wyprawami radzieckimi, www.arctowski.pl [dostęp 2019-06-11].
  2. Robert Bialik, Mariusz Majdański, Mateusz Moskalik, Achievements, History and Challenges in Geophysics: 60th Anniversary of the Institute of Geophysics, Polish Academy of Sciences, Springer, 14 lipca 2014, s. 161–167, ISBN 978-3-319-07599-0 [dostęp 2019-06-11] (ang.).
  3. Marek Górski, Seismic Events in Glaciers, Springer Science & Business Media, 20 września 2013, s. 7–8, ISBN 978-3-642-31851-1 [dostęp 2019-06-11] (ang.).
  4. Expeditions 1–10 (1976 – 1985), Arctowski Polish Antarctic Station [dostęp 2019-06-11] (ang.).