Ryszard Riedel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ryszard Riedel
Ilustracja
Ryszard Riedel podczas koncertu w Gdańsku, 20-22 sierpnia 1981 r.
Imię i nazwisko Ryszard Henryk Riedel
Pseudonim Rysiek, Rygiel, Richard
Data i miejsce urodzenia 7 września 1956
Chorzów
Data i miejsce śmierci 30 lipca 1994
Chorzów
Przyczyna śmierci niewydolność serca
Instrumenty harmonijka ustna
Gatunki rock, blues, blues rock
Zawód wokalista, autor tekstów
Aktywność 1973–1994
Zespoły
Dżem
Strona internetowa
Scena muzyczna V Festiwalu Muzycznego im. Ryśka Riedla w 2003 w Tychach-Paprocanach
Grób Ryszarda Riedla i jego żony Małgorzaty. Wartogłowiec, Tychy

Ryszard Henryk Riedel (ur. 7 września 1956 w Chorzowie[1][2], zm. 30 lipca 1994 tamże) – polski wokalista i autor tekstów piosenek, wieloletni frontman zespołu Dżem. Grał także na harmonijce ustnej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był drugim dzieckiem Krystyny i Jana Riedlów, miał starszą o rok siostrę, Małgorzatę. Edukację zakończył na siódmej klasie szkoły podstawowej.

Nigdy nie pobierał lekcji śpiewu, był samoukiem. W grudniu 1973 dołączył do zespołu Jam, który później zmienił nazwę na Dżem. W pierwszych latach nie dopuścił do rozpadu zespołu. Na początku kariery w Dżemie zespół Kombi złożył mu propozycję przejścia do nich, ale Riedel ją odrzucił[3]. Teksty jego piosenek zwykle miały charakter autobiograficzny. Przez wiele lat współpracował z wieloma artystami polskiej sceny muzycznej, m.in. z Ryszardem Skibińskim, Leszkiem Winderem, Józefem Skrzekiem i Nocną Zmianą Bluesa.

Określony został przez prestiżowy amerykański magazyn „Rolling Stone” jako ostatni hippis naszych czasów. Prowadzony przez niego tryb życia naznaczony był m.in. przez narkotyki (głównie kompot), a ponieważ zdominowały one jego życie, dochodziło do wielu spięć między nim a zespołem. Pierwsze kontakty z narkotykami szacowane są na koniec lat 70. Prowadził życie outsidera, często opuszczał próby nagrań i nie przychodził na własne koncerty.

Poza działalnością muzyczną chętnie rysował, a jego rysunki często były wykorzystywane na projekty okładek, ponadto rozdawał je swoim fanom.

Pomimo narastających problemów zdrowotnych Riedla, jego współpraca z Dżemem trwała do momentu, kiedy wyniszczony narkotykami został zmuszony do kolejnego leczenia detoksykacyjnego(w 1994), które jednak nie dało rezultatu. Kilka razy wcześniej przechodził takie leczenia, jednak za każdym razem wracał do brania narkotyków. Mimo tego jawnie ostrzegał przed eksperymentowaniem z narkotykami i innymi używkami. Po ostatniej kuracji antynarkotykowej zespół postanowił umieścić Riedla z dala od znajomych i domu. W kwietniu i maju 1994 przebywał w Wodzisławiu Śląskim, gdzie jednak czuł się nieswojo, zapadł m.in. na amnezję. Po jakimś czasie znowu wrócił do brania[4]. W maju 1994 został tymczasowo usunięty z grupy[5], co członkowie zespołu w jednym z wywiadów radiowych wytłumaczyli niemożnością dalszej współpracy i ciągłego dostosowywania występów do niedomagającego Riedla. Zespół zawiesił lidera, gdy ten od 13 lipca przebywał w szpitalu. Zmarł, nie będąc już członkiem zespołu Dżem[6].

Rzeźba Ryszarda Riedla

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

26 listopada 1977 w kościele św. Marii Magdaleny w Tychach poślubił Małgorzatę Pol (zm. 3 maja 2007). W 1978 urodził im się syn, Sebastian Riedel, który również został muzykiem, a w 1980 – córka, Karolina Małgorzata.

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

Zmarł 30 lipca 1994 w Chorzowie. Bezpośrednią przyczyną śmierci była niewydolność serca. Pogrzeb odbył się 3 sierpnia 1994 w Tychach na Wartogłowcu. Na nagrobku wykuto cytat (W życiu piękne są tylko chwile...) z utworu Naiwne pytania. Po śmierci żony wykuto dodatkowy napis – Tylko ty i ja..., zaczerpnięty z tytułu innego utworu Dżemu.

Pomnik Ryszarda Riedla przed urzędem miasta Tychy

Obecność w kulturze popularnej[edytuj | edytuj kod]

  • W 1994 TVP Łódź zrealizowała film dokumentalny „Sen o Victorii”, w którym osoby związane z Ryszardem Riedlem (żona, przyjaciele, muzycy z grupy Dżem i in.) opowiadały o nim i o tym jak żył; realizacja: Tomasz Nowak[9][10] i Anna Szymanek.
  • W 1994 nakręcono film dokumentalny opowiadający historię życia wokalisty i zespołu pt. Dżem[11].
  • W 2004 nakręcony został film dokumentalny opowiadający historię życia wokalisty pt. Sie macie ludzie.
  • Powstały książki biograficzne autorstwa Jana Skaradzińskiego pt. Rysiek oraz Ballada o dziwnym zespole. Wydano również pozycje Aldony Zymy pt. Dżem – Kilka niedopowiedzianych słów i Edyty Kaszycy pt. Biała i czarna legenda Ryszarda Riedla.

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Albumy poświęcone Ryszardowi Riedlowi:

Albumy zawierające utwory poświęcone Ryszardowi Riedlowi:

Albumy zawierające utwory zadedykowane Ryszardowi Riedlowi:

Utwory poświęcone Ryszardowi Riedlowi:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jan Skaradziński: Dżem – Ballada o dziwnym zespole wydanie rozszerzone i uaktualnione. Poznań: In Rock Music Press, 1998, s. 186. ​ISBN 83-86365-02-1​.
  2. https://www.dzem.com.pl/muzycy/ryszard-riedel.html [dostęp 2017-04-03]
  3. Jan Skaradziński, ''Rysiek, Wydawnictwo In Rock Music Press,2007.
  4. Ryszard Riedel (pol.). muzyka-historia.com. [dostęp 2013-07-31].
  5. Dżem. Bio (pol.). muzyka.wp.pl. [dostęp 2012-09-29].
  6. tvp.info: Fani pożegnają Ryszarda Riedla (pol.). 2012-08-03. [dostęp 2013-02-22].
  7. Marek Dutkiewicz: Jolka, Jolka pamiętasz?. Warszawa: Wydawnictwo Edipresse Książki, 2015, s. 117-118.
  8. Koniec festiwalu im. Ryśka Riedla. W tym roku impreza się nie odbędzie. katowice.gazeta.pl. [dostęp 2015-06-11].
  9. strona o Dżemie.
  10. strona TVP: „Tomasz Nowak – autor ...filmów dokumentalnych...wśród nich – „Sen o Victorii”...”.
  11. filmweb.pl: Dżem (1994) (pol.). [dostęp 2013-02-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bogdan Snoch: Górnośląski Leksykon Biograficzny. Suplement do wydania drugiego. Katowice: Muzeum Śląskie, 2006, s. 97. ISBN 83-60353-11-5.Sprawdź autora:1.
  • Jan Skaradziński, Rysiek, Poznań: „In Rock”, 1999, ISBN 83-86365-28-5.
  • Jan Skaradziński, Dżem. Ballada o dziwnym zespole, wydanie rozszerzone i uaktualnione, Poznań 1998. ​ISBN 83-86365-02-1​.
  • Aldona Zyma, Dżem – Kilka niedopowiedzianych słów, WdaxrocK / Gdańsk 2007. ​ISBN 978-83-922791-1-2​.
  • Edyta Kaszyca, Biała i czarna legenda Ryszarda Riedla, Wydawnictwo Naukowe ŚLĄSK. ​ISBN 978-83-7164-524-2​.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]