Ryszarda Hanin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ryszarda Hanin
Szarlota Hahn
Ilustracja
Ryszarda Hanin (1974)
Imię i nazwisko

Szarlota Hahn

Data i miejsce urodzenia

30 sierpnia 1919 lub 1917
Lwów

Data i miejsce śmierci

1 stycznia 1994
Otwock

Zawód

aktorka, pedagog

Współmałżonek

Leon Pasternak (1940–1956)[1]

Lata aktywności

1944–1994

Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal „Za udział w walkach o Berlin” Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Order Uśmiechu
Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”
Grób Ryszardy Hanin na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie,
22 lipca 2008

Ryszarda Hanin, wł. Szarlota Hahn (ur. 30 sierpnia 1919[a] we Lwowie, zm. 1 stycznia 1994 w Otwocku) – polska aktorka, reżyserka i pedagożka, profesor sztuki[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się we Lwowie[3] w zamożnej i spolonizowanej rodzinie żydowskiej[4]. Jej ojciec był przemysłowcem i urzędnikiem na kolei[5], a matka zajmowała się domem[1]. Miała o dziesięć lat starszego brata Leonarda, który został lekarzem psychiatrą[6]. Sama Hanin chciała zostać pielęgniarką[4]. Uczęszczała do Prywatnego Gimnazjum Żeńskiego im. Adama Mickiewicza[6]. Ponadto chodziła na lekcje tańca, miała instruktora jazdy na łyżwach[6], uczyła się też śpiewu i grała w przedstawieniach amatorskich[4]. Po maturze w 1937 wyjechała do Paryża, gdzie przez dwa lata studiowała literaturę francuską na Sorbonie i jednocześnie uczęszczała do Studia Charles’a Dullina przy Théâtre de l’Atelier[6].

W sierpniu 1939 przyjechała na wakacje do Lwowa, gdzie zastał ją wybuch II wojny światowej[1]. Pracowała w Domu Sierot, a następnie statystowała w Krakowiakach i góralach w Polskim Teatrze Dramatycznym. Po wkroczeniu Niemców do Lwowa wraz z mężem, poetą Leonem Pasternakiem (ślub 5 marca 1940), ewakuowała się w głąb ZSRR, gdzie została spikerką Rozgłośni Polskiej ZPP, a następnie współzałożycielką i aktorką teatru 1 Dywizji im. Tadeusza Kościuszki, z którym wróciła do kraju. W teatrze tym w 1944 debiutowała jako Aniela w Ślubach panieńskich Aleksandra Fredry.

Następnie występowała w Teatrze Wojska Polskiego w Łodzi, gdzie w marcu 1945 zdała aktorski egzamin eksternistyczny. W 1949 przeniosła się do Warszawy, gdzie grała w Teatrze Polskim (1949–1954 i 1957–1963) oraz w Teatrze Domu Wojska Polskiego (Dramatycznym) (1954–1957 i od 1963 do śmierci). Występowała też gościnnie w innych teatrach. Współpracowała z Teatrem Telewizji od początku jego istnienia. Od 1951 aż do śmierci w 1994 była wykładowcą PWST w Warszawie, w latach 1966–1969 prodziekanem Wydziału Aktorskiego tej uczelni. W 1966 zdała reżyserski egzamin eksternistyczny. W 1956 rozstała się z mężem, następnie przez wiele lat była związana z aktorem Janem Matyjaszkiewiczem[1].

Weszła w skład Honorowego Komitetu Obchodów 70. rocznicy Odzyskania Niepodległości przez Polskę 11 listopada 1988, którego przewodnictwo objął I sekretarz KC PZPR gen. armii Wojciech Jaruzelski.

W ostatnich latach była ciężko chora, lecz mimo wszystko do ostatnich chwil występowała w teatrze. 31 grudnia 1993 wyrwała się na dzień z sanatorium w Świdrze (dzielnica Otwocka) i przyjechała do Warszawy, by wspólnie z przyjaciółmi spędzić sylwestra. Zmarła nagle wieczorem 1 stycznia po powrocie do sanatorium[7]. Jest pochowana na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A3 tuje-1-17)[8].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Niektóre źródła podają rok 1917.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Tygodnik „Życie na Gorąco” nr 33, 14 sierpnia 2014, s. 30–31.
  2. Prof. Ryszarda Hanin, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2022-05-16].
  3. Magdalena Raszewska: Ryszarda Hanin. Historia nieoczywista. Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, 2016. ISBN 978-83-944934-1-7.
  4. a b c Olga Figaszewska: Nieszczęśliwa miłość, samotność i choroba. Życie Ryszardy Hanin skrywa wiele tajemnic. „Viva!”, 2021-10-14. [dostęp 2022-01-01].
  5. Ryszarda Hanin: wierna byłemu mężowi. Interia.pl, 2019-12-19. [dostęp 2022-01-02].
  6. a b c d Agnieszka Niemojewska: Tajemnice Szarloty Hahn. „Uważam Rze”, 2019-12-19. [dostęp 2022-01-01].
  7. Program Pierwszy – Fragment reklamy i flesz Wiadomości (02.01.1994). piotrexArchiwum2 2018-01-19. [dostęp 2018-01-30].
  8. Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze. cmentarzekomunalne.com.pl. [dostęp 2019-11-18].
  9. M.P. z 1955 r. nr 91, poz. 1144 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.
  10. M.P. z 1953 r. nr 90, poz. 1142 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.
  11. M.P. z 1955 r. nr 101, poz. 1400 - Uchwała Rady Państwa nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki, s. 1631.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Magdalena Prokopowicz (red.): Żydzi Polscy Historie niezwykłe. Warszawa: Wydawnictwo Demart, 2010. ISBN 978-83-7427-392-3.
  • Magdalena Raszewska: Ryszarda Hanin. Historia nieoczywista. Warszawa: Wydawnictwo: Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza, 2016. ISBN 978-83-944934-1-7.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]