Sąd rejonowy

Siedziba Sądu Rejonowego w Białymstoku

Siedziba Sądu Rejonowego w Kłodzku

Tablica informacyjna w Sądzie Rejonowym dla m.st. Warszawy w Warszawie

Sąd rejonowy (w 1950–1975 Sąd Powiatowy) (skr. „SR”, 1950–1975 „SP”) – w polskim systemie wymiaru sprawiedliwości jeden z sądów powszechnych powołanych do rozpoznawania wszystkich spraw należących do sądów powszechnych, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych dla sądów wyższych instancji.

Instancją odwoławczą od orzeczeń sądu rejonowego jest sąd okręgowy.

Sądy rejonowe tworzy i znosi Minister sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Sądownictwa w drodze rozporządzenia. Obszar właściwości sądu rejonowego obejmuje obszar jednej lub więcej gmin. W uzasadnionych wypadkach w jednej gminie można utworzyć kilka sądów. Poza siedzibą sądów rejonowych Minister może tworzyć wydziały zamiejscowe.

W skład kierownictwa sądu rejonowego (organy sądu rejonowego) wchodzą: prezes, wiceprezesi, dyrektor. W sądach rejonowych zatrudnieni są: sędziowie, asesorzy sądowi, referendarze, asystenci sędziego, kuratorzy, pracownicy administracyjni (urzędnicy) oraz pracownicy obsługi.

Sąd rejonowy dzieli się na wydziały (w zależności od potrzeb):

• cywilny,
• karny,
• rodzinny i nieletnich (sąd rodzinny i opiekuńczy),
• ksiąg wieczystych,
• pracy i/lub ubezpieczeń społecznych – w sądach rejonowych mieszczących się w miastach będących siedzibami sądów okręgowych, w których utworzono wydziały pracy i/lub ubezpieczeń społecznych,
• gospodarczy – w sądach rejonowych właściwych dla miast wojewódzkich i większości pozostałych miast na prawach powiatu (przy czym w przypadku miast podzielonych pomiędzy kilka sądów rejonowych wydziały gospodarcze istnieją przeważnie tylko w jednym z nich) oraz w nielicznych innych sądach rejonowych (m.in. w Pile, Sieradzu i Dzierżoniowie); w największych sądach tworzone są niekiedy specjalistyczne wydziały gospodarcze ds. upadłościowych i restrukturyzacyjnych lub zamówień publicznych;
  • w 21 spośród sądów rejonowych prowadzących wydziały gospodarcze działają także odrębne wydziały gospodarcze rejestr zastawów,
  • w 11 spośród sądów rejonowych prowadzących wydziały gospodarcze działają także wydziały gospodarcze Krajowego Rejestru Sądowego

oraz oddziały zajmujące się zagadnieniami administracyjno-gospodarczo-finansowo-kadrowymi. W zależności od wielkości sądu rejonowego tworzone są: Oddział Administracyjny (sekretariat prezesa i dyrektora), Oddział Finansowy, Oddział Gospodarczy, Oddział Kadr, Oddział Informatyczny. W mniejszych sądach, zamiast oddziałów, mogą być tworzone sekcje.

W 2012 r. w Polsce było 321 sądów rejonowych.

Zobacz też

• sąd okręgowy
• sąd apelacyjny
• sądy powszechne
• Sąd Najwyższy (Polska)

Linki zewnętrzne

• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483)
• Ustawa z dnia 21 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 217)
• Internetowy System Aktów Prawnych na stronie Sejmu RP