Sędzia Soplica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Andrzej Seweryn, odtwórca roli Sędziego Soplicy w filmie Pan Tadeusz w reżyserii Andrzeja Wajdy[1].
Pan Tadeusz – strona tytułowa z wydania w 1834 r.

Sędzia Soplica — postać z poematu epickiego Adama Mickiewicza "Pan Tadeusz"[2]. Stryj Tadeusza, młodszy brat Jacka Soplicy, którego nigdy nie widział. Uczył się w szkole jezuickiej, ale wykształcenie zdobył w czasie dziesięcioletniej służby u ojca Podkomorzego – Wojewody. W młodości zakochany w Marcie Hreczeszance, córce Wojskiego. Gdy ona zmarła, nie związał się już z żadną kobietą. Czuwa nad wychowaniem Tadeusza i wspólnie z Telimeną opiekuje się Zosią. Za zabójstwo Stolnika Horeszki przez Jacka Soplicę przyjął od Moskali zamek Horeszków[3].

Jest dobrym gospodarzem, dogląda sam wszelkiego dobytku. Nie krzywdzi chłopów, dba o ich ziemie, nie przeciąża nadmierną pracą (każe pracować jedynie od świtu do zachodu słońca):

... tak pan Sędzia każe,
U niego ze dniem kończą prace gospodarze.
"Pan świata wie, jak długo pracować potrzeba;
Słońce, Jego robotnik, kiedy znidzie z nieba,
Czas i ziemianinowi ustępować z pola".

Także - nie każe im się kłaniać „po kolana”.

Czasami zasiada z nimi przy jednym stole, zgodnie ze starym zwyczajem. Jest dobrym Polakiem, a jego dworek to ostoja polskości. Broni starego porządku szlacheckiego, nie lubi cudzoziemszczyzny, jest przywiązany do starych obyczajów, szanuje gości, urządza polowania i biesiady. Jest patriotą, zwolennikiem idei powstania, wyraża szczerą radość na wieść o szykującej się wojnie, udziela pomocy szlachcie po bitwie z Moskalami, z radością gości polskich legionistów. Jego wadami są porywczość oraz pieniactwo, co daje się zauważyć podczas sporu o zamek[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Pan Tadeusz (1999) pełna obsada, Filmweb [dostęp 2021-04-24] (pol.).
  2. Andrzej Z. Makowiecki, Słownik postaci literackich : literatura polska, Warszawa: Świat Książki, 2004, s. 290, ISBN 83-7391-402-1, OCLC 57145261 [dostęp 2021-04-24].
  3. Agnieszka Krawczyk, Język polski : liceum, Kraków: Wydawn. Zielona Sowa, 2003, ISBN 83-7389-401-2, OCLC 60821741 [dostęp 2021-04-24].
  4. Barbara Riss, Kto jest kim w "Panu Tadeuszu", Warszawa: Prószyński i S-ka, 1999, ISBN 83-7255-343-2, OCLC 44087796 [dostęp 2021-04-24].