Sępnik czarny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sępnik czarny
Coragyps atratus[1]
(Bechstein, 1793)
Sępnik czarny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd szponiaste
Rodzina kondorowate
Rodzaj Coragyps[2]
Le Maout, 1853
Gatunek sępnik czarny
Synonimy
  • Vultur atratus Bechstein, 1793[3]
Podgatunki
  • C. atratus atratus
  • C. atratus brasiliensis
  • C. atratus foetens
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Sępnik czarny[5], urubu czarny (Coragyps atratus) – gatunek dużego ptaka padlinożerny z rodziny kondorowatych (Cathartidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Coragyps. Zamieszkuje w trzech podgatunkach na terenie obu Ameryk: w południowych stanach USA i północnym Meksyku oraz w centralnej, północno-wschodniej oraz zachodniej części Ameryki Południowej. Z reguły osiadły.

Cechy gatunku 
Długość ciała 56–74 cm; masa ciała 1100–1940 g; rozpiętość skrzydeł 133–160 cm[6]. Najmniejszy z kondorów. Upierzenie całego ciała czarne. Skrzydła szerokie, ogon krótki. Nieopierzona, łupkowoszara głowa.

Pomimo tego, że większość sępów ma słabe powonienie i poszukuje pożywienie wzrokiem to sępnik ma tak dobry węch, że w Ameryce wykorzystuje się go do wykrywania nieszczelności rurociągów. Stoddart w 1980 roku opisał przypadki, gdzie stada urubu czarnego koncentrowały się wokół miejsca wydobywania się gazu z zawartością silnie pachnącego zgnilizną merkaptanu [7].

Biotop 
Zamieszkuje w dużych stadach różne środowiska – od leśnego i otwartego po tereny zurbanizowane.
Gniazdo 
Gnieździ się we wnękach skalnych, spróchniałych pniach starych drzew, załomach murów lub na ziemi pod osłoną krzewów.
Jaja 
Samica składa 2 – 3 jaja.
Wysiadywanie 
Jaja wysiadywane są przez okres 38 – 45 dni przez obydwoje rodziców. Młode pozostają pod bezpośrednią opieką rodziców przez 90 dni, a następnie towarzyszą im wiele lat w poszukiwaniu pokarmu.
Pożywienie 
Najczęściej odżywia się padliną, ale nie gardzi również drobnymi kręgowcami i owadami. Często żeruje w dużych grupach na wysypiskach śmieci.
Ochrona 
Mimo braku naturalnych wrogów, w wielu regionach stał się rzadki głównie ze względu na brak odpowiednich miejsc gniazdowania. W Kanadzie, Meksyku i Stanach Zjednoczonych jest objęty ochroną gatunkową.

Przypisy

  1. Coragyps atratus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Coragyps. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 29 grudnia 2010]
  3. American Black Vulture (Coragyps atratus) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 29 grudnia 2010].
  4. BirdLife International 2012. Coragyps atratus. W: IUCN 2016. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-4. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2016-05-11]
  5. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Cathartidae Lafresnaye, 1839 - kondorowate - New World vultureS (wersja: 2015-09-05). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-05-11].
  6. D. Houston, G.M. Kirwan, P. Boesman: American Black Vulture (Coragyps atratus). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-05-11]. (ang.)
  7. Henryk Szarski: Historia zwierząt kręgowych. Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998.