Sławomir Wierzcholski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sławek Wierzcholski
ilustracja
Imię i nazwisko

Sławomir Ignacy[a] Wierzcholski

Data i miejsce urodzenia

19 kwietnia 1958
Toruń

Instrumenty

harmonijka, gitara

Gatunki

blues

Instrument
harmonijka usta, HOHNER, Special 20
Zespoły
Nocna Zmiana Bluesa
Odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Strona internetowa

Sławomir Ignacy[a] Wierzcholski, znany również jako Sławek Wierzcholski (ur. 19 kwietnia 1958 w Toruniu) – wirtuoz harmonijki ustnej, wokalista, autor tekstów i muzyki, dziennikarz radiowy i prasowy. Założyciel grupy Nocna Zmiana Bluesa. Członek Akademii Fonograficznej ZPAV[1].

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jest absolwentem Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W późniejszych latach był wolnym słuchaczem z historii jazzu na Uniwersytecie Indiana w Bloomington w USA[2].

Kariera i osiągnięcia muzyczne[edytuj | edytuj kod]

Sławomir Wierzcholski (wśród muzyków znany bardziej jako Sławek) rozpoczął przygodę z muzyka w ósmej klasie szkoły podstawowej, uczęszczając na zajęcia nauki gry na gitarze w "Domu Harcerza" w Toruniu. [2].

Nocna Zmiana Bluesa, od lewej: Wiesław Kryszewski, Grzegorz Minicz, Sławek Wierzcholski, Piotr Dąbrowski, Witold Jąkalski

W 1982 roku, jako student Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika założył grupę Nocna Zmiana Bluesa, której jest nadal liderem i z którą dalej koncertuje w Polsce i za granicą, m.in. Francja, Węgry, Związek Radziecki, Szwecja, Belgia, Niemcy, Holandia, Zimbabwe, Stany Zjednoczone.

Z tym zespołem i pod własnym nazwiskiem wydał dwadzieścia osiem płyt (3 LP, 21 CD, 3 DVD) 4 z nich zdobyły status "Złotej Płyty". Wystąpił w wielu programach radiowych i telewizyjnych. Jako sideman, Sławek gra na harmonijce na kilkunastu płytach takich wykonawców jak m.in. Maanam, Majka Jeżowska, Krystyna Prońko, Danuta Błażejczyk i inni.

Sławek Wierzcholski nagrał 3 solowe płyty z towarzyszeniem kultowych polskich artystów: CD "Ciśnienie" z grupą Dżem, CD "Piątek wieczorem z Wojciechem Karolakiem (nagrodzony "Złotą Płytą"), CD "Samotna kolacja" z Krystyną Prońko. Koncertował i nagrywał z bluesmanami amerykańskimi, wśród których byli m.in. Charlie Musselwhite, Junior Wells i Louisiana Red oraz z czołówką polskich muzyków rockowych i jazzowych.

Z Nocną Zmianą Bluesa otwierał koncert grupy Blues Brothers (Norymberga 1989) i B.B. Kinga (Warszawa 1996). Sławek jest wykonawcą partii harmonijki ustnej na ścieżkach dźwiękowych kilku filmów i seriali telewizyjnych gdzie wykonywał m.in. kompozycje Krzesimira Dębskiego i Michała Lorenca. Sam stworzył muzykę do serialu TVP „Babilon.pl” (reż. W. Maciejewski), do spektaklu „Historia o Miłosiernej” w Teatrze im. Wilama Horzycy w Toruniu oraz do musicalu "Tajemnica Tomka Sawyera"[3]. Jego harmonijka pojawia się w serialach telewizyjnych: "Rodzinka.pl" oraz "Ojciec Mateusz".

Wierzcholski jest autorem i kompozytorem wielu znanych utworów bluesowych, jak m.in. „Chory na bluesa”, „Blues mieszka w Polsce”, „John Lee Hooker”, „Hotelowy blues”, „Szósta zero dwie” i wielu innych.

Dziennikarstwo[edytuj | edytuj kod]

Od roku 2001 prowadził autorską audycję Okolice bluesa w warszawskim Polskim Radiu RDC (wówczas Radiu dla Ciebie). Zrealizował tam ponad 500 autorskich audycji.

Wcześniej przez czternaście lat prowadził w Programie 3 Polskiego Radia audycje popularyzujące bluesa: Zrealizował ponad 1500 autorskich audycji a wśród nich:

  • Z muzycznej kolekcji Marii Jurkowskiej
  • Blues w pigułce
  • Bluesełka
  • Trójka pod księżycem
  • Między rockiem a Hitchcockiem
  • Folkowo - bluesowa gazeta radiowa (wspólnie z Wojciechem Ossowskim)
  • Trochę bluesa
  • Od roku 2014 do chwili obecnej prowadzi cykliczną audycję "Teraz jazz" (wcześniej "Korzenie i owoce") w Programie Drugim Polskiego Radia[4]
  • Przez wiele lat był współpracownikiem miesięcznika Jazz Forum. Od chwili założenia współpracuje z kwartalnikiem "Twój blues"

Inna działalność[edytuj | edytuj kod]

Jest autorem dwóch podręczników gry na harmonijce ustnej[5], telewizyjnego kursu gry na tym instrumencie oraz wykładowcą na warsztatach instrumentalnych (m.in. w le Creusot we Francji). W roku 1997, Sławek, jako pierwszy Polak – bluesman, wystąpił wśród najwybitniejszych harmonijkarzy na Światowym Festiwalu Harmonijki w Trossingen w Niemczech.

Od dwudziestu lat jest dyrektorem artystycznym festiwalu Harmonica Bridge www.harmonicabridge.art

Wierzcholski jest wiceprezesem Stowarzyszenia Artystów Wykonawców Utworów Muzycznych i Słowno – Muzycznych SAWP, członkiem zarządu Związku Autorów i Kompozytorów ZAKR[6], sekretarzem Sekcji Autorów Muzyki Rozrywkowej i Tanecznej (B)[7] oraz członkiem Komisji Rewizyjnej Związku zawodowego Muzyków RP[8].

Wierzcholski jest również autorem tekstów i muzyki kilku płyt dla dzieci (m.in. zespołu "Korniki"[9] oraz autorem muzyki do musicalu "Tajemnica Tomka Sawyera" (libretto: Jerzy A. Masłowski) wystawianego przez teatr Muzyczny w Toruniu, Teatr Miejski w Lesznie a obecnie na Scenie Relax w Warszawie[10].

1 kwietnia 2015 w południe, z okazji Prima aprilis, Wierzcholski zagrał na harmonijce ustnej tradycyjny hejnał z wieży Kościoła Mariackiego w Krakowie[11].

Jest endoreserem (twarzą) firmy czołowego światowego producenta harmonijek ustnych HOHNER

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Z okazji przypadającego w roku 2007 jubileuszu ćwierćwiecza działalności artystycznej, Wierzcholski otrzymał szereg nagród i wyróżnień, jak m.in. nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, nagrodę Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Medal „Thorunium” Prezydenta Torunia. W 2022 odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi[12].

Wcześniej przyznano mu również tytuł Honorowego Obywatela Rawy Mazowieckiej i tytuł Honorowego Obywatela Miasta i Gminy Leśna oraz honorowe wyróżnienie na Festiwalu „Old Jazz Meeting”.

W ankiecie „Blues Top” kwartalnika „Twój blues” Wierzcholski od lat zdobywa czołowe miejsca w kraju jako osobowość bluesa, wokalista i mistrz harmonijki.

W roku 2002 ukazała się biograficzna książka o Sławku autorstwa Jana Skaradzińskiego i Mariusza Szalbierza pt. „Chory na bluesa”[13].

W roku 2014 ukazała się kolejna książka poświęcona Wierzcholskiemu: "Cały ten blues - przypadek Sławka Wierzcholskiego" autorstwa Mirosława Pęczaka[14].

Sławkowi Wierzcholskiemu bądź Nocnej Zmianie Bluesa poświęcone są trzy telewizyjne filmy dokumentalne:

  • "Sekrety przedświtu" 1988, reż. 'Grzegorz Styła
  • "Zawsze wygra blues" 1996 - reż. Jerzy Krysiak
  • "Chory na bluesa" 2014 - reż. Hubert Gorczyca[15]

W 2011 został uhonorowany Katarzynką w toruńskiej Piernikowej Alei Gwiazd. W 2011 został również uhonorowany jako Ikona Olsztyńskich Nocy Bluesowych.

9 maja 2012 Sławomir Wierzcholski został odznaczony Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Tego samego dnia otrzymał również nagrodę Stowarzyszenia Artystów Wykonawców Utworów Muzycznych i Słowno - Muzycznych[16].

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Dyskografia nie obejmuje licznych wznowień i kompilacji CD Sławka Wierzcholskiego i Nocnej Zmiany Bluesa.

Z Nocną Zmianą Bluesa[edytuj | edytuj kod]

  • 1986 - Nocny koncert, POLJAZZ PSJ-011
  • 1998 - The Blues Nightshift, POLSKIE NAGRANIA SX 2569
  • 1990 - Zróbmy to razem, LP Polskie Nagrania SX 2843
  • 1991 - The Best of The Blues Nightshift JAM
  • 1992 - Unforgettable Bluesmen, JAM CD 0292
  • 1993 - Chory na bluesa, BASS RECORDS BMC 038
  • 1995 - Blues mieszka w Polsce, HAMMER MUSIC HCD 001 1995
  • 2000 - Zawsze wygra blues, POMATON EMI 7243 5 24866 2 5
  • 2005 - Blues w sile wieku, MTJ
  • 2006 - Harmonijkowy as, POLSKIE RADIO PRCD – 402 – złota płyta[17]
  • 2006 - Historia choroby, (6 CD Box) MTJ CD 90081 – platynowa płyta[18]
  • 2010 - Koncert w Suwałkach (z gościnnym udziałem Jana Błędowskiego), 4everMUSIC – złota płyta[19]
  • 2012 - 30, Firma Księgarska Jacek i Krzysztof Olesiejuk EAN: 5907812245122
  • 2016 - Chce się grać / Hotelowy blues (2 CD) WARNER 08256 4 62887 8 6
  • 2021 - Amazonia SLM Ballada 014

Solo[edytuj | edytuj kod]

  • 1993 - Ciśnienie (z zespołem Dżem) BASS RECORDS BCD 002
  • 1996 - Co tylko chcesz, POMATON EMI 7243 8 52868 2
  • 1998 - Polski blues, POLSKIE RADIO PRCD – 208
  • 2000 - Live – Official Bootleg, BLUES.PL BPL 2101
  • 2001 - Przejściowy stan, POLSKIE RADIO PRCD – 265
  • 2003 - Niepokonani (2 CD Box – Polski Blues + Chory na bluesa), Polskie Radio 067 532-2
  • 2004 - Piątek wieczorem (z Wojciechem Karolakiem), POLSKIE RADIO PRCD 447 – złota płyta[20]
  • 2007 - Wideoteka dorosłego człowieka, MTJ
  • 2008 - Antologia Polskiego Bluesa, 4everMUSIC 060
  • 2009 - Blues w filharmonii, 4everMUSIC 099
  • 2009 - Antologia Polskiego Bluesa cz. 2, 4everMUSIC 060
  • 2014 - Matematyka serc - Polskie Radio PRCD 1756

Płyty DVD[edytuj | edytuj kod]

  • 2006 - Live in Concert, OKO
  • 2007 - Ćwierć wieku z bluesem, Oskar
  • 2012 - Sławek Wierzcholski i Nocna Zmiana Bluesa "30" Polskie Radio

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Na stronie internetowej ZAiKS (online.zaiks.org.pl) w wyszukiwarce utworów S. Wierzcholskiego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ZPAV: Akademia Fonograficzna (Sekcja Muzyki Rozrywkowej) (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2010-10-03].
  2. a b Diverse artister - Deep & Gritty: The Sound of the City Vol 14 - Jefferson, www.jeffersonbluesmag.com [dostęp 2017-11-27] (szw.).
  3. https://www.scenarelax.pl/wydarzenie-karta.php?id=1
  4. https://www.polskieradio.pl/Ludzie/1278394,Slawek-Wierzcholski
  5. Harmonijka i blues - Księgarnia muzyczna Alenuty.pl - śpiewniki, nuty, książki. [dostęp 2010-11-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-03-27)].
  6. https://zakr.pl/informacje/wladze/#w1
  7. https://zaiks.org.pl/63,101,sekcje_dzialajace_w_zaiks-ie
  8. Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2020-11-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-05)].
  9. https://rypin.naszemiasto.pl/zespol-korniki-z-rypina-wraca-z-nowa-plyta/ar/c13-7620901
  10. https://www.elleman.pl/artykul/zrelaxowany-tomek-sawyer-na-nowej-scenie-relax-w-warszawie-recenzja
  11. Piotr Rąpalski: Kraków. Hejnał zabrzmiał na ustnej harmonijce.
  12. M.P. z 2022 r. poz. 313
  13. https://marszalek.com.pl/sklep/pl/biografie/442-chory-na-bluesa.html
  14. https://marszalek.com.pl/sklep/pl/biografie/2937-caly-ten-blues-przypadek-slawka-wierzcholskiego.html
  15. https://tvpkultura.tvp.pl/szukaj?query=Chory+na+bluesa&sort_by=date&type=wszystkie
  16. Sławek Wierzcholski nagrodzony Gloria Artis i nagrodą SAWP (pol.). www.polskieradio.pl. [dostęp 2012-05-18].
  17. Złote płyty CD przyznane w 2010 roku, ZPAV [dostęp 2020-08-17].
  18. Platynowe płyty CD przyznane w 2011 roku, ZPAV [dostęp 2020-08-17].
  19. Złote płyty CD przyznane w 2011 roku, ZPAV [dostęp 2020-08-17].
  20. Złote płyty CD przyznane w 2005 roku, ZPAV [dostęp 2020-08-17].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]