Słonaczek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Słonaczek
Artemia salina[1]
(Linnaeus, 1758)
Słonaczek
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp skorupiaki
Gromada skrzelonogi
Rząd bezpancerzowce
Rodzina Artemiidae
Rodzaj Artemia
Gatunek solowiec
Synonimy

Cancer salinus Linnaeus, 1758

Słonaczek, solowiec, kolczykowiec słonaczek, solankowiec (Artemia salina) – jajożyworodny, ciepłolubny skorupiak żyjący wyłącznie w wodach słonych. Występują liczne rasy geograficzne. Żyje w śródlądowych wodach słonych w strefie umiarkowanej i subtropikalnej (np. w limanach nad Morzem Czarnym[2]). Ze względu na trudności z oznaczeniem gatunku, uważano że masowo zamieszkuje również Wielkie Jezioro Słone, w stanie Utah, USA[3], jednak jest to inny gatunek, tj. Artemia franciscana[4]. Jest to gatunek wyjątkowo euryhalinowy, tolerujący wody o różnym zasoleniu. Żyje i rozwija się w wodach o zasoleniu od 0‰ do 200, nawet do 30%, gdzie inne zwierzęta nie mają zdolności bytowania[5]. Jaja tego skorupiaka odporne są na przesuszenie. U tego gatunku występuje partenogeneza. Na skutek zahamowania podziałów redukcyjnych występują osobniki diploidalne, triploidalne, tetraploidalne, pentaploidalne, a nawet oktoploidalne. W zależności od stopnia zasolenia wykazuje duże modyfikacje budowy[2] Morfologia odwłoka i widełek zmienia się u populacji występujących w wodach o różnym zasoleniu, widełki u form zasiedlających wody mniej słone są dłuższe, w wodach bardziej zasolonych są krótsze[5].

Ciekawostki[edytuj]

Skorupiak ten uznawany jest za jadalny. W formie wysuszonej spożywany był przez Indian[5]. W akwarystyce naupliusy solowca używa się jako pokarmu dla narybku.

Slonaczek żyje także w tzw. salinach, z których po odparowaniu wody uzyskuje się sól[6].

Ten skorupiak jest jednym z głównych składników diety flaminga różowego, pośrednio odpowiedzialnym za różowe zabarwienie tego ptaka. Sam słonaczek nie ma wyraźnego zabarwienia co podnosi jego dostosowanie w kontekście zabezpieczenia przed zjedzeniem. Jednak po infekcji pasożytniczym tasiemcem Flamingolepis liguloides[7] w jego ciele i funkcjonowaniu następują bardzo poważne zmiany:

  • zmiana zabarwienia ciała w wyniku gromadzenia karotenoidów;
  • gromadzenie się osobników w ławice dobrze widoczne z ponad powierzchni wody;
  • zaniechanie rozmnażania;
  • wzmożone gromadzenie tłuszczu;

Celem tych zmian jest zjedzenie zainfekowanego tasiemcem słonaczka przez flaminga, w którym tasiemiec może zamknąć swój cykl życiowy. Grupy czerwonych słonaczków są łatwiejsze do wypatrzenia przez flamingi, a ich barwnik nie jest rozkładany przez metabolizm ptaka i kumuluje się w piórach.

Bibliografia[edytuj]

Przypisy

  1. Artemia salina, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b Eugeniusz Grabda (red.), 1985. Zoologia, bezkręgowce, tom II, część pierwsza (wydanie drugie zmienione), PWN, Warszawa 1985, strona 179
  3. Artemia salina (crustacean) – Britannica Online Encyclopedia
  4. Rafael Campos-Ramos, Alejandro M. Maeda-Martinéz, Hortencia Obregón-Barboza, Gopal Murugan i inni. Mixture of parthenogenetic and zygogenetic brine shrimp Artemia (Branchiopoda: Anostraca) in commercial cyst lots from Great Salt Lake, UT, USA. „Journal of Experimental Marine Biology and Ecology”. 2003 (296), s. 243– 251, 2003. Elsevier Science. ISSN 0022-0981 (ang.). 
  5. a b c Czesław Jura "Bezkręgowce. Podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy", Wyd PWN, 1997, str.438
  6. Henryk Kilka. Solowce – Artemia. „AQUA Magazyn”. Lipiec-wrzesień 1997. nr 15. s. 19 – 21. 
  7. Sánchez, MartaM. I. MartaM., ., High prevalence of cestodes in Artemia spp. throughout the annual cycle: relationship with abundance of avian final hosts., „Parasitology Research”, 112, 2013, s. 1913-1923.