Słopnice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Słopnice
Herb Flaga
Herb Słopnic Flaga Słopnic
Panorama Słopnic 2015
Panorama Słopnic 2015
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat limanowski
Gmina Słopnice
Wysokość 450-560 m n.p.m.
Liczba ludności (2015) 6572
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 34-615
Tablice rejestracyjne KLI
SIMC 0466939
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Słopnice
Słopnice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Słopnice
Słopnice
Ziemia 49°40′59″N 20°20′30″E/49,683056 20,341667
Słopnice z lotu ptaka

Słopnicewieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Słopnice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. Dawniej Słopnice należały do gminy Tymbark. Obecnie miejscowość jest siedzibą gminy Słopnice i zarazem jedyną miejscowością należącą do tej gminy.

Położenie[edytuj]

Położona jest w centralnej części Powiatu Limanowskiego, u stóp najwyższego wzniesienia Beskidu Wyspowego - góry Mogielicy (1171 m n. p. m.) Graniczy z gminami Dobra, Kamienica, Tymbark i miastem/gminą Limanowa. Jest to najmłodsza gmina w powiecie, powstała w 1997 roku poprzez odłączenie się od gminy Tymbark. W jej skład wchodzi jedna miejscowość Słopnice podzielona na pięć sołectw: Słopnice Górne - położone na południu, Słopnice Dolne Królewskie i Szlacheckie zajmują środkową i północną część gminy, Słopnice Mogielica położna na zachodzie i Słopnice Granice we wschodniej części gminy.

Obszar gminy liczący 57 km2 zamieszkuje obecnie 6 572 osoby trudniących się handlem, rolnictwem, usługami i drobną wytwórczością. Słopnice, podobnie jak inne miejscowości leżące w Beskidzie Wyspowym, posiadają charakter rolniczo-turystyczny.

Miejscowość położona jest w Beskidzie Wyspowym w dolinie rzeki Słopniczanka i jej głównego dopływu Czarnej Rzeki, u podnóży Cichonia (929 m), Mogielicy (1170 m) i Łopienia (951 m). Na terenie wsi znajdują się jeszcze inne zalesione wzniesienia: Świerczek (734 m) i Dzielec (753 m)[1].

Historia[edytuj]

Za panowania Władysława Łokietka i Kazimierza Wielkiego pojawili się w dolinie Słopniczanki pierwsi osadnicy. Zamieszkali oni w dwóch osobnych wsiach: Słopnicy Królewskiej i Słopnicy Szlacheckiej. Już pomiędzy 1358 a 1373 ufundowano tu pierwszą parafię. W tym okresie wzniesiony został również pierwszy kościół pw. św. Andrzeja Apostoła. Kościół ten został rozebrany w XVIII wieku. W latach 1774-1776 zbudowano w Słopnicach kolejny drewniany kościół, zachowany do dziś.

W 1815 urodził się tutaj Jan Kanty Andrusikiewicz, nauczyciel ludowy i organista w parafii chochołowskiej, jeden z przywódców powstania chochołowskiego z 1846 r.

W 1904 w Słopnicach w rodzinie żydowskiej urodził się Eli Sanders[2], ojciec Berniego Sandersa, kandydata w wyborach prezydenckich w Stanach Zjednoczonych w 2016. Eli Sanders wyemigrował do Stanów Zjednoczonych w 1921.

W czasie I wojny światowej na terenie Słopnic przebywał Józef Piłsudski z Legionami. Na niedalekiej Przełęczy Chyszówki (obecnie Przełęcz Rydza-Śmigłego) jego żołnierze stoczyli w listopadzie 1914 zwycięską bitwę z wojskami rosyjskimi.

W 1930 utworzono gminę Słopnice. W tym roku doszło również do połączenia osobnych dotąd wsi po obu stronach rzeki. Nową miejscowość zaczęto nazywać Słopnice. Gmina Słopnice istniała zaledwie 5 lat, później została włączona do gminy Tymbark.

II wojna światowa w Słopnicach zapisała się walką partyzantów z lasów mogielickich z hitlerowskim okupantem.

W 1981 wydzielono drugą parafię na terenie Słopnic – parafię Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej. 2 grudnia 1984 został konsekrowany wybudowany dla jej potrzeb kościół parafialny.

Od 1 stycznia 1997 Słopnice są siedzibą gminy, której granice pokrywają się z granicami wsi.

Turystyka[edytuj]

Szczególnie atrakcyjne dla turystów i wczasowiczów są tereny Zaświercza – głębokiej kotliny pomiędzy Łopieniem i Świerczkiem oraz rejony Górnych Słopnic i Przełęczy Słopnickiej.

Szlaki turystyczne[edytuj]

szlak turystyczny żółty – z Tymbarku podnóżami Łopienia, przez Zaświercze, Mogielicę, Krzystonów, Jasień w Gorce (na Turbacz).

szlak turystyczny zielony - biegnie od Dobrej przez szczyt Łopienia, Przełęcz Rydza Śmigłego, Mogielicę, przełęcz Słopnicką.

szlak rowerowy żółty - na terenie Słopnic wyznaczono ok 40 km szlaków rowerowych:

  • Trasa I: Słopnice Granice Leśniczówka - Cichoń - przełęcz Zapowiednica - Wyrąbiska - Zalesie Leśniczówka - szlakiem na Mogielicę i szlakiem na Chyszówki (z wariantem Cichoń - Ostra)
  • Trasa II: Słopnice Mogielica (skład drzewa) - Groń - droga stokowa popod szczyt do Półrzeczek z wariantem zjazdu do Szczawy drogą stokową biegnącą południowym stokiem Mogielicy
  • Trasa III: Przełęcz Chyszówki - szlakiem na Łopień - poprzez masyw Łopienia na Hajdowską Górę - do Słopnic Dolnych.
Dwór w Słopnicach
Widok z lotu ptaka

Ścieżka krajoznawcza - czerwona.svg Ścieżka historyczna 1 Pułku Strzelców Podhalańskich AK im kpt. Juliana Krzewickiego – to najnowsza propozycja skierowana do turystów i sympatyków historii okresu wojennego. Szlak prowadzi między masywami Cichonia (929 m n.p.m.), Dzielca (753 m n.p.m.) oraz  Mogielicy (1171 m n.p.m.). Na trasie znajduje się 12 punktów - miejsc pamięci, leśniczówek, gajówek, miejsc zrzutów, obrazujących działalność konspiracyjną oddziałów AK w okresie II wojny światowej.

Atrakcje turystyczne[edytuj]

  • Mogielica (1171 m n.p.m.)- Królowa Beskidu Wyspowego. Ze szczytu Mogielicy można podziwiać piękną panoramę Tatr, Gorców, Pienin i całego Beskidu Wyspowego. Pod względem widokowym rozległa hala na zachodnim stoku Mogielicy jest jednym z najbardziej oryginalnych miejsc w Beskidzie Wyspowym. Mogielica stanowi również doskonały punkt wypadowy na inne sąsiadujące szczyty: Krzystonów (1012 m n.p.m.), Jasień (1052 m n.p.m.) - PrzysłopTurbacz.
  • Panorama zimowa
    Także tutaj, na polanie widokowej wznosi się krzyż nawiązujący do papieskiego pastorału. Zgodnie z zamysłem krzyż ten jest trwałym znakiem upamiętniającym wędrówkę ks. Karola Wojtyły na Mogielicę i sprawowaną tam przez niego Eucharystię. Krzyż ten staraniem ks. Stanisława Wojcieszaka i władz Gminy Słopnice wbudowano 18 sierpnia 2004 roku, a kilka dni później 22 sierpnia, podczas VI Złazu Turystycznego nastąpiło uroczyste poświęcenie.
  • trasa narciarstwa biegowego „Mogielica” - przeznaczona jest zarówno dla wytwornych biegaczy, jak również osób korzystających z nart dla relaksu. Prowadzi drogą stokową wokół masywu Mogielicy. Rozpiętość wysokości trasy sięga 750-900 m n. p. m, a jej całkowita długość to ok. 23 km. Trasa jest oznakowana, posiada kilka alternatywnych zjazdów i parkingi samochodowe. Istnieje możliwość bezpłatnego wypożyczenia nart, latem rowerów i sprzętu do nordic walking.
    Zabytkowy kościół pw. Andrzeja Apostoła w Słopnicach Dolnych
    20 - metrowa wieża widokowa na Mogielicy - została wzniesiona w sierpniu 2008 r. Przy bezchmurnej pogodzie z wysokości koron drzew można podziwiać rozległe tereny Beskidu Wyspowego i Sądeckiego, Gorce, a nawet i Tatry. W budowę drewnianej konstrukcji zaangażowały się samorządy trzech gmin: Dobrej, Kamienicy i Słopnic oraz Małopolski Urząd Wojewódzki. Wykonawcą tej niecodziennej inwestycji była sądecka firma Jana Kożucha, która zrealizowała projekt autorstwa Pani Amal Janusz. Pierwszymi turystami, którzy mogli podziwiać wspaniałą panoramę roztaczająca się z wieży byli uczestnicy X Jubileuszowego Złazu Turystycznego Mogielica 2008. Drewniana konstrukcja z platformą widokową ściąga na szlak wiodący na Mogielicę dużą liczbę turystów.
  • trasy rowerowe, które zadowolą najbardziej wybrednych cyklistów. Przebiegają one przez najpiękniejsze zakątki Beskidu Wyspowego Szczawę, Cichoń, Przełęcz Słopnicką, Chyszówki, Łopień, Mogielicę.
  • jaskinie - na górze Łopień istnieje 20 jaskiń. Najdłuższa, a zarazem najgłębsza jaskinia to: „Jaskinia Zbójecka o długości 404 metrów. Jest to jedno z największych w Polsce stanowisk nietoperza podkowca małego. Równie ciekawe są pozostałe jakinie: Czarci Dół (140 m) i Złotopieńska Dziura (150m).
  • w środkowej części Łopienia na grzbiecie znajdują się też liczne mokradła i podmokłe torfowiska, zwane "Bagnami Łopieńskimi". Miejsce to robi duże wrażenie - prócz podmokłej łąki zalana jest znaczna połać lasu.

Zabytki[edytuj]

  • zabytkowy kościół pw. św. Andrzeja Apostoła,
  • murowany dwór klasycystyczny z I połowy XIX wieku oraz otaczający go park z cennym starodrzewem,
  • osobny cmentarz ofiar epidemii cholery z 1871 (na Zaświerczu),
  • Izba Regionalna w szkole podstawowej,
  • zabytkowe kapliczki i kaplice przydrożne.

Miasta partnerskie[edytuj]

WęgryBalkány, Węgry (2005)
SłowacjaChlebnice, Słowacja (2002)
RumuniaLázári, Rumunia (2007)
AustriaGießhübl, Austria (2013)
Zespół Dziecięcy Mali Słopniczanie
WęgryZajta, Węgry (2015)

Przypisy

  1. Geoportal. [dostęp 2010-07-15].
  2. Will Bernie Sanders Become the First Jewish President?, Tablet Magazine [dostęp 2016-01-24].

Bibliografia[edytuj]

  1. Historia Słopnic na stronie Gminy Słopnice
  2. Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2008, s. 79-80. ISBN 978-83-89188-78-6.
Widok na Słopnice z Chyszówek
Widok na Słopnice z Chyszówek
Panorama Słopnic - widok z Markowa
Widok z wieży na Mogielicy na Beskid Wyspowy i Tatry