Słopnice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Słopnice
Herb Flaga
Herb Słopnic Flaga Słopnic
Panorama Słopnic 2015
Panorama Słopnic 2015
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat limanowski
Gmina Słopnice
Wysokość 450-560 m n.p.m.
Liczba ludności (2015) 6572
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 34-615
Tablice rejestracyjne KLI
SIMC 0466939
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Słopnice
Słopnice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Słopnice
Słopnice
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Słopnice
Słopnice
Ziemia 49°40′59″N 20°20′30″E/49,683056 20,341667
Słopnice z lotu ptaka

Słopnicewieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Słopnice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. Dawniej Słopnice należały do gminy Tymbark. Obecnie miejscowość jest siedzibą gminy Słopnice i zarazem jedyną miejscowością należącą do tej gminy.

Położenie[edytuj]

Położona jest w centralnej części Powiatu Limanowskiego, u stóp najwyższego wzniesienia Beskidu Wyspowego - góry Mogielicy (1171 m n. p. m.) Graniczy z gminami Dobra, Kamienica, Tymbark i miastem/gminą Limanowa. Jest to najmłodsza gmina w powiecie, powstała w 1997 roku poprzez odłączenie się od gminy Tymbark. W jej skład wchodzi jedna miejscowość Słopnice podzielona na pięć sołectw: Słopnice Górne - położone na południu, Słopnice Dolne Królewskie i Szlacheckie zajmują środkową i północną część gminy, Słopnice Mogielica położna na zachodzie i Słopnice Granice we wschodniej części gminy.

Obszar gminy liczący 57 km2 zamieszkuje obecnie 6 572 osoby trudniących się handlem, rolnictwem, usługami i drobną wytwórczością. Słopnice, podobnie jak inne miejscowości leżące w Beskidzie Wyspowym, posiadają charakter rolniczo-turystyczny.

Miejscowość położona jest w Beskidzie Wyspowym w dolinie rzeki Słopniczanka i jej głównego dopływu Czarnej Rzeki, u podnóży Cichonia (929 m), Mogielicy (1170 m) i Łopienia (951 m). Na terenie wsi znajdują się jeszcze inne zalesione wzniesienia: Świerczek (734 m) i Dzielec (753 m)[1].

Historia[edytuj]

Za panowania Władysława Łokietka i Kazimierza Wielkiego pojawili się w dolinie Słopniczanki pierwsi osadnicy. Zamieszkali oni w dwóch osobnych wsiach: Słopnicy Królewskiej i Słopnicy Szlacheckiej. Już pomiędzy 1358 a 1373 ufundowano tu pierwszą parafię. W tym okresie wzniesiony został również pierwszy kościół pw. św. Andrzeja Apostoła. Kościół ten został rozebrany w XVIII wieku. W latach 1774-1776 zbudowano w Słopnicach kolejny drewniany kościół, zachowany do dziś.

W 1815 urodził się tutaj Jan Kanty Andrusikiewicz, nauczyciel ludowy i organista w parafii chochołowskiej, jeden z przywódców powstania chochołowskiego z 1846 r.

W 1904 w Słopnicach w rodzinie żydowskiej urodził się Eli Sanders[2], ojciec Berniego Sandersa, kandydata w wyborach prezydenckich w Stanach Zjednoczonych w 2016. Eli Sanders wyemigrował do Stanów Zjednoczonych w 1921.

W czasie I wojny światowej na terenie Słopnic przebywał Józef Piłsudski z Legionami. Na niedalekiej Przełęczy Chyszówki (obecnie Przełęcz Rydza-Śmigłego) jego żołnierze stoczyli w listopadzie 1914 zwycięską bitwę z wojskami rosyjskimi.

W 1930 utworzono gminę Słopnice. W tym roku doszło również do połączenia osobnych dotąd wsi po obu stronach rzeki. Nową miejscowość zaczęto nazywać Słopnice. Gmina Słopnice istniała zaledwie 5 lat, później została włączona do gminy Tymbark.

II wojna światowa w Słopnicach zapisała się walką partyzantów z lasów mogielickich z hitlerowskim okupantem.

W 1981 wydzielono drugą parafię na terenie Słopnic – parafię Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej. 2 grudnia 1984 został konsekrowany wybudowany dla jej potrzeb kościół parafialny.

Od 1 stycznia 1997 Słopnice są siedzibą gminy, której granice pokrywają się z granicami wsi.

Turystyka[edytuj]

Szczególnie atrakcyjne dla turystów i wczasowiczów są tereny Zaświercza – głębokiej kotliny pomiędzy Łopieniem i Świerczkiem oraz rejony Górnych Słopnic i Przełęczy Słopnickiej.

Szlaki turystyczne[edytuj]

szlak turystyczny żółty – z Tymbarku podnóżami Łopienia, przez Zaświercze, Mogielicę, Krzystonów, Jasień w Gorce (na Turbacz).

szlak turystyczny zielony - biegnie od Dobrej przez szczyt Łopienia, Przełęcz Rydza Śmigłego, Mogielicę, przełęcz Słopnicką.

szlak rowerowy żółty - na terenie Słopnic wyznaczono ok 40 km szlaków rowerowych:

  • Trasa I: Słopnice Granice Leśniczówka - Cichoń - przełęcz Zapowiednica - Wyrąbiska - Zalesie Leśniczówka - szlakiem na Mogielicę i szlakiem na Chyszówki (z wariantem Cichoń - Ostra)
  • Trasa II: Słopnice Mogielica (skład drzewa) - Groń - droga stokowa popod szczyt do Półrzeczek z wariantem zjazdu do Szczawy drogą stokową biegnącą południowym stokiem Mogielicy
  • Trasa III: Przełęcz Chyszówki - szlakiem na Łopień - poprzez masyw Łopienia na Hajdowską Górę - do Słopnic Dolnych.
Dwór w Słopnicach
Widok z lotu ptaka

Ścieżka krajoznawcza - czerwona.svg Ścieżka historyczna 1 Pułku Strzelców Podhalańskich AK im kpt. Juliana Krzewickiego – to najnowsza propozycja skierowana do turystów i sympatyków historii okresu wojennego. Szlak prowadzi między masywami Cichonia (929 m n.p.m.), Dzielca (753 m n.p.m.) oraz  Mogielicy (1171 m n.p.m.). Na trasie znajduje się 12 punktów - miejsc pamięci, leśniczówek, gajówek, miejsc zrzutów, obrazujących działalność konspiracyjną oddziałów AK w okresie II wojny światowej.

Atrakcje turystyczne[edytuj]

  • Mogielica (1171 m n.p.m.)- Królowa Beskidu Wyspowego. Ze szczytu Mogielicy można podziwiać piękną panoramę Tatr, Gorców, Pienin i całego Beskidu Wyspowego. Pod względem widokowym rozległa hala na zachodnim stoku Mogielicy jest jednym z najbardziej oryginalnych miejsc w Beskidzie Wyspowym. Mogielica stanowi również doskonały punkt wypadowy na inne sąsiadujące szczyty: Krzystonów (1012 m n.p.m.), Jasień (1052 m n.p.m.) - PrzysłopTurbacz.
  • Panorama zimowa
    Także tutaj, na polanie widokowej wznosi się krzyż nawiązujący do papieskiego pastorału. Zgodnie z zamysłem krzyż ten jest trwałym znakiem upamiętniającym wędrówkę ks. Karola Wojtyły na Mogielicę i sprawowaną tam przez niego Eucharystię. Krzyż ten staraniem ks. Stanisława Wojcieszaka i władz Gminy Słopnice wbudowano 18 sierpnia 2004 roku, a kilka dni później 22 sierpnia, podczas VI Złazu Turystycznego nastąpiło uroczyste poświęcenie.
  • trasa narciarstwa biegowego „Mogielica” - przeznaczona jest zarówno dla wytwornych biegaczy, jak również osób korzystających z nart dla relaksu. Prowadzi drogą stokową wokół masywu Mogielicy. Rozpiętość wysokości trasy sięga 750-900 m n. p. m, a jej całkowita długość to ok. 23 km. Trasa jest oznakowana, posiada kilka alternatywnych zjazdów i parkingi samochodowe. Istnieje możliwość bezpłatnego wypożyczenia nart, latem rowerów i sprzętu do nordic walking.
    Zabytkowy kościół pw. Andrzeja Apostoła w Słopnicach Dolnych
    20 - metrowa wieża widokowa na Mogielicy - została wzniesiona w sierpniu 2008 r. Przy bezchmurnej pogodzie z wysokości koron drzew można podziwiać rozległe tereny Beskidu Wyspowego i Sądeckiego, Gorce, a nawet i Tatry. W budowę drewnianej konstrukcji zaangażowały się samorządy trzech gmin: Dobrej, Kamienicy i Słopnic oraz Małopolski Urząd Wojewódzki. Wykonawcą tej niecodziennej inwestycji była sądecka firma Jana Kożucha, która zrealizowała projekt autorstwa Pani Amal Janusz. Pierwszymi turystami, którzy mogli podziwiać wspaniałą panoramę roztaczająca się z wieży byli uczestnicy X Jubileuszowego Złazu Turystycznego Mogielica 2008. Drewniana konstrukcja z platformą widokową ściąga na szlak wiodący na Mogielicę dużą liczbę turystów.
  • trasy rowerowe, które zadowolą najbardziej wybrednych cyklistów. Przebiegają one przez najpiękniejsze zakątki Beskidu Wyspowego Szczawę, Cichoń, Przełęcz Słopnicką, Chyszówki, Łopień, Mogielicę.
  • jaskinie - na górze Łopień istnieje 20 jaskiń. Najdłuższa, a zarazem najgłębsza jaskinia to: „Jaskinia Zbójecka o długości 404 metrów. Jest to jedno z największych w Polsce stanowisk nietoperza podkowca małego. Równie ciekawe są pozostałe jakinie: Czarci Dół (140 m) i Złotopieńska Dziura (150m).
  • w środkowej części Łopienia na grzbiecie znajdują się też liczne mokradła i podmokłe torfowiska, zwane "Bagnami Łopieńskimi". Miejsce to robi duże wrażenie - prócz podmokłej łąki zalana jest znaczna połać lasu.

Zabytki[edytuj]

  • zabytkowy kościół pw. św. Andrzeja Apostoła,
  • murowany dwór klasycystyczny z I połowy XIX wieku oraz otaczający go park z cennym starodrzewem,
  • osobny cmentarz ofiar epidemii cholery z 1871 (na Zaświerczu),
  • Izba Regionalna w szkole podstawowej,
  • zabytkowe kapliczki i kaplice przydrożne.

Miasta partnerskie[edytuj]

WęgryBalkány, Węgry (2005)
SłowacjaChlebnice, Słowacja (2002)
RumuniaLázári, Rumunia (2007)
AustriaGießhübl, Austria (2013)
Zespół Dziecięcy Mali Słopniczanie
WęgryZajta, Węgry (2015)

Przypisy

  1. Geoportal. [dostęp 2010-07-15].
  2. Will Bernie Sanders Become the First Jewish President?, Tablet Magazine [dostęp 2016-01-24].

Bibliografia[edytuj]

  1. Historia Słopnic na stronie Gminy Słopnice
  2. Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2008, s. 79-80. ISBN 978-83-89188-78-6.
Widok na Słopnice z Chyszówek
Widok na Słopnice z Chyszówek
Panorama Słopnic - widok z Markowa
Widok z wieży na Mogielicy na Beskid Wyspowy i Tatry