Słoweński Związek Górski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Słoweński Związek Górski (słoweń. Planinska zveza Slovenije – PZS) – ochotniczy związek towarzystw, który zapewnia warunki dla turystyki górskiej w Słowenii i na arenie międzynarodowej. Jest między najliczniejszymi organizacjami pozarządowymi w Słowenii i najliczniejszą organizacją sportową. PZS 19 lipca 2011 jako jedna z pierwszych wpisała się do rejestru organizacji ochotniczych zgodnie z przyjętym w lutym 2011 prawem o wolontariacie. Do PZS pod koniec 2011 należało 269 stowarzyszeń, które miały razem 58 389 członków w różnym wieku. Zajmuje się 1 664 szlakami górskimi o łącznej długości ponad 9 000 km, z czego 78 szlaków jest pętlami.

Jest spadkobiercą Słoweńskiego Towarzystwa Górskiego (Slovensko planinsko društvo), które zostało założone 27 lutego 1893 w Lublanie.

PZS wypełnia swoje obowiązki pod przewodnictwem prezesa i trzech wiceprezesów, zaś wyspecjalizowane zadania także z pomocą kilku komisji: gospodarczej, ds. alpinizmu, ds. wypraw w góry zagraniczne, ds. szlaków górskich, ds. wspinaczki sportowej, ds. zawodów skitourowych, ds. kolarstwa górskiego, ds. szkolenia i profilaktyki, ds. ochrony górskiej przyrody, komisji przewodnickiej i młodzieżowej oraz kilku zarządów itp.

PZS jest autorem i wykonawcą 25 programów specjalistycznego szkolenia. Programy są przeznaczone dla: mentorów grup górskich, instruktorów orienteeringu, opiekunów górskiej przyrody, przewodników PZS, prowadzących w warunkach śnieżnych, przewodników kolarskich, alpinistów, znakarzy, trenerów wspinaczki sportowej i instruktorów wszystkich rodzajów.

PZS zajmuje się też działalnością alpinistyczną i zawodami sportowymi (wspinaczka sportowa, wspinaczka lodowa, narciarstwo tourowe i górskie biegi na orientację), ma też słoweńską młodzieżową reprezentację alpinistyczną (SMAR).

W ramach Wydawnictwa Górskiego wydaje mapy górskie i przewodniki, literaturę specjalistyczną i beletrystyczną oraz miesięcznik Planinski vestnik, który jest kulturalnym, specjalistycznym i popularnonaukowym organem PZS i jest najstarszym słoweńskim magazynem (po raz pierwszy został wydany już w 1895).

Status organizacji humanitarnej[edytuj | edytuj kod]

Dzięki swojemu programowi pracy na polu prewencji, zapewniania bezpieczeństwa w górach i pomocy i pomocy osobom ze specjalnymi potrzebami oraz współpracy ze stowarzyszeniami kardiologów i onkologów PZS otrzymał w 2008 status organizacji humanitarnej, który przyznało Ministerstwo Zdrowia.

Status stowarzyszenia pożytku publicznego[edytuj | edytuj kod]

Jako część społeczeństwa obywatelskiego PZS ma status stowarzyszenie, które działa w interesie publicznym na polu:

  • sportu (2007),
  • ochrony przyrody (2007),
  • działalności humanitarnej (2008),
  • zabezpieczenia przed klęskami naturalnymi i innymi (2010).

Członkostwo w organizacjach[edytuj | edytuj kod]

Słoweński Związek Górski jest członkiem:

  • Słoweńskiego Komitetu Olimpijskiego – Zrzeszenia Związków Sportowych (OKS),
  • Zrzeszenia Organizacji Stowarzyszeniowych Słowenii (ZDOS),
  • Międzynarodowej Federacji Związków Alpinistycznych (UIAA),
  • Zrzeszenie Związków Górskich Łuku Alpejskiego (CAA),
  • Międzynarodowego Związku Narciarstwa Tourowego (ISMF),
  • Międzynarodowej Federacji Wspinaczki Sportowej (IFSC),
  • Międzynarodowego zrzeszenia dla wzajemności, które gwarantuje członkom związków górskich jednakową zniżkę przy nocowaniu w schroniskach górskich, jaką gwarantują swoim członkom.
  • Europejskiego Stowarzyszenia Turystyki Wędrownej (EWV/ERA),
  • Międzynarodowego Komitetu Ratownictwa Alpejskiego (IKAR-CISA) i
  • stowarzyszonym członkiem Zrzeszenia Bałkańskich Związków Górskich (BMU).

Statut Słoweńskiego Związku Górskiego[edytuj | edytuj kod]

Statut PZS był przyjęty na podstawie:

  • wypełniania zadań, jakie dało Stowarzyszenie Górskie Triglavski prijatelji (Triglavscy Przyjaciele) w 1876 w Bohinju dla założenia towarzystwa z celem „zaciekawienie górskimi wycieczkami budzić i je ułatwiać”,
  • założenia Słoweńskiego Towarzystwa Górskiego w 1893 w Lublanie, „by zachować słoweńskie oblicze słoweńskich gór”,
  • prawo o stowarzyszeniach.

Ostatni ważny statut był przyjęty 15 kwietnia 2012 i jest wpisany w rejestr stowarzyszeń w Lublanie pod nr 1041.

Komisje i zarządy[edytuj | edytuj kod]

  • Sąd honorowy przy PZS
  • Komisja gospodarcza
  • Komisja ds. alpinizmu
  • Komisja ds. wypraw w góry zagraniczne
  • Komisja ds. szlaków górskich
  • Komisja ds. wspinaczki sportowej
  • Komisja ds. zawodów skitourowych
  • Komisja ds. szlaków górskich
  • Komisja ds. szkolenia i prewencji
  • Komisja ds. ochrony górskiej przyrody
  • Komisja młodzieżowa
  • Rada nadzorcza przy PZS
  • Ogłoszenia PZS
  • Rada „Góry i bezpieczeństwo”
  • Rada ds. członkostwa
  • Magazyn „Planinski vestnik”
  • Prawna komisja
  • Strony internetowe PZS
  • Komisja przewodnicka
  • Rada wydawnicza

Historia[edytuj | edytuj kod]

Niektóre ważniejsze wydarzenia z historii organizacji górskich:

  • 1689 Janez Vajkard Valvasor wydaje „Čast in slava vojvodine Kranjske” („Cześć i Sława Kraińskiego Województwa”), gdzie po raz pierwszy opisuje i zapisuje pierwsze znane drogi na niżej położone słoweńskie góry, wzmiankuje też wyższe górskie obszary i szczyty.
  • 26 sierpnia 1778 „czterech serdecznych mężczyzn” Luka Korošec, Matevž Kos, Štefan Rožič i Lovrenc Willomitzer jako pierwsi wstępują na szczyt Triglava
  • 1870 próba założenia pierwszego słoweńskiego stowarzyszenia górskiego Triglavski prijatelji („Triglavscy Przyjaciele”) w Bohinju.
  • 1874 wydany pierwszy regulamin przewodników górskich w Krainie.
  • 23 lipca 1892 wycieczka na Stol, podczas której uczestnicy postanawiają założyć Słoweńskie Towarzystwo Górskie.
  • 10 stycznia 1893 zatwierdzenie regulaminu Słoweńskiego Towarzystwa Górskiego (SPD).
  • 27 stycznia 1893 w Lublanie w gospodzie Malič odbywa się założycielskie zebranie SPD. Pierwszym prezesem zostaje Fran Orožen.
  • 1895 SPD zaczyna wydawać Planinski vestnik.
  • 6 czerwca 1948 założono w Lublanie nowy związek stowarzyszeń górskich, Słoweński Związek Górski (PZS), Fedor Košir zostaje jego pierwszym prezesem.
  • 1951 założono Wydawnictwo Górskie.
  • 18 maja 1958 pożar niszczy siedzibię PZS na Likozarjevej ulicy 9 w Lublanie. Zniszczona jest wielka część archiwum PZS.
  • 1976 Komisja ds. edukacji i oświaty przy PZS zaczyna edukację przewodników górskich.
  • 1984 otwarto w Mojstranie stałą Triglavską Kolekcję Muzealną.
  • 26 czerwca 1991 Republika Słowenii ogłasza niepodległość, 2 lipca 1991 zaś PZS urywa wszystkie związki z Jugosłowiańskim Związkiem Górskim (PZJ).
  • Wrzesień 1991 PZS jako samodzielny członek zostaje przyjęta do UIAA.
  • 1991 PZS przyjmuje regulamin o jednolitej kategoryzacji przewodników PZS.
  • 2002 PZS zostaje członkiem Słoweńskiego Komitetu Olimpijskiego – Zrzeszenia Związków Sportowych
  • 7 sierpnia 2010 prezydent Danilo Türk uroczyście otwiera Słoweńskie Muzeum Górskie w Mojstranie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]