Służby mundurowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Służby mundurowe – zwykle bardzo sformalizowane jednostki powoływane przez państwo lub jego organy do spełniania części jego podstawowych zadań. Należą do nich siły zbrojne oraz organy ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym wchodzące w skład obydwu ww. grup służby specjalne. Służby te (jak już wskazuje sama nazwa) zwykle charakteryzują się jednolitym sformalizowanym ubiorem typu mundur.

Charakterystyka i katalog[edytuj | edytuj kod]

Służby mundurowe senso stricte charakteryzują się uprawnieniami do prowadzenia działań operacyjno-rozpoznawczych, działaniem w oparciu o rozkazy w miejsce poleceń służbowych, zatrudnianiem w oparciu o stosunek służbowy (o pragmatyce zawodowej i procedurze dyscyplinarnej zdefiniowanych osobno dla każdej ze służb ustawami odrębnymi od Kodeksu pracy) w miejsce stosunku pracy, ograniczeniami w zakresie prawa osób pełniących służbę do działalności w organizacjach społecznych lub politycznych, swobody w podejmowaniu działalności gospodarczej lub dodatkowego zatrudnienia, prawa do zrzeszania się w związkach zawodowych oraz do wchodzenia w spory zbiorowe i do strajku, a także istnieniem hierarchii stopni służbowych o liczbie stopni i korpusów oraz strukturze porównywalnej w pełni ze stopniami wojskowymi, mianowaniem na pierwszy stopień oficerski oraz na stopnie generalskie lub równorzędne przez Prezydenta RP, utrzymywaniem kapelanów, ewidencjami broni służbowej prowadzonymi poza ogólnym Systemem Rejestracji Broni, odrębną procedurą rejestracji pojazdów służbowych (bez udziału starostw powiatowych) w osobnym podsystemie CEP-S Centralnej Ewidencji Pojazdów, odrębnymi od rejestrów cywilnych ewidencjami służbowych statków powietrznych lub statków żeglugi śródlądowej (w przypadku jednostek Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Policji, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej), a także morskich jednostek pływających (w przypadku jednostek marynarki wojennej, Policji lub Straży Granicznej), jak również objęciem osób pełniących służbę w poszczególnych formacjach odrębnymi (resortowymi) systemami zabezpieczenia społecznego, w tym (odrębnych od ogólnego lub rolniczego) resortowych systemów orzekania o zdolności lub o czasowej albo trwałej niezdolności do służby zawodowej. Należą do nich:

Formacje paramundurowe[edytuj | edytuj kod]

Ponadto istnieją inne formacje umundurowane (służby paramundurowe), w których zatrudnienie odbywa się w oparciu o stosunek pracy lub cywilnoprawny, a zatrudnieni objęci są ogólnym systemem ubezpieczeń społecznych:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Strona główna – Służba Więzienna, www.sw.gov.pl [dostęp 2018-05-25] (pol.).
  2. https://web.archive.org/web/20180121071516/https://www.bor.gov.pl/.
  3. Strona główna – Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej, www.straz.gov.pl [dostęp 2018-12-11] (pol.).
  4. USTAWA z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. W: Dz.U. 2003 Nr 86, poz. 789 [on-line]. s. Rozdział 10. [dostęp 2016-01-28].
  5. Dz.U. z 2021 r. poz. 1984.