Słupsk (stacja kolejowa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Słupsk
Dworzec współcześnie
Dworzec współcześnie
Państwo  Polska
Miejscowość Słupsk
Lokalizacja Śródmieście, Zatorze
Data otwarcia 1 lipca 1869
Poprzednie nazwy Stolp
Dane techniczne
Liczba peronów 3[1]
Liczba krawędzi
peronowych
6
Kasy T
Linie kolejowe
Położenie na mapie Słupska
Mapa lokalizacyjna Słupska
Słupsk
Słupsk
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Słupsk
Słupsk
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Słupsk
Słupsk
Ziemia54°28′02″N 17°00′57″E/54,467222 17,015833
Portal Portal Transport szynowy

Słupsk – pasażerska i towarowa stacja kolejowa w Słupsku, jedna z największych na terenie województwa pomorskiego. Jest to stacja węzłowa, linia kolejowa nr 202 z Gdańska Głównego do Stargardu krzyżuje się tutaj z linią kolejową nr 405, łączącą stację Piła Główna z przystankiem osobowym Ustka.

Według klasyfikacji dworców pod względem liczby podróżnych odprawianych w ciągu roku, Słupsk posiada kategorię B. Zatrzymują się tu wszystkie pociągi pasażerskie.

Położenie i infrastruktura[edytuj]

Stacja położona jest w zachodniej części centrum miasta, przy ul. H. Kołłątaja 32, i oddziela śródmieście od wielkopłytowych osiedli mieszkaniowych z lat 70. XX wieku. Dworzec zamyka ul. Wojska Polskiego, dawniej główną arterię miasta. Stacja pasażerska posiada trzy perony, z czego peron trzeci jest przedłużeniem peronu drugiego i, jako peron czołowy, obsługuje wyłącznie pociągi REGIO w kierunku Ustki. Perony połączone są z dworcem przejściem podziemnym. Stacja towarowa położona jest dokładnie naprzeciwko dworca pasażerskiego. Tory stacyjne zostały zelektryfikowane w 1988. Stacja dysponuje zarówno semaforami świetlnymi, jak i kształtowymi.

W wyniku zmniejszenia rangi Słupska jako węzła kolejowego, duża część infrastruktury stacyjnej została rozebrana; dawne warsztaty ZNTK zostały zburzone, a w ich miejscu wybudowano hipermarket sieci Kaufland. Zabytkową lokomotywownię, architektonicznie wzorowaną na pilskiej i wieże wodne rozebrano w początkach XXI wieku. Tzw. „mały dworzec”, który obsługiwał ruch pasażerski przed przeniesieniem stacji bliżej Śródmieścia, został zburzony w 2011.

Historia[edytuj]

Dworzec w 1869
Skład trójmiejskiej SKM na peronie 1. stacji w Słupsku

Pierwsze połączenie kolejowe, od strony Koszalina, zostało uruchomione 1 lipca 1869. Jednocześnie oddano do użytku zaplecze kolejowe wraz z „małym dworcem”, położonym na terenie dzisiejszych warsztatów naprawczych wagonów. Kolejne połączenia otwierano: we wrześniu 1870 do Gdańska, w 1878 do Piły i Ustki, w 1894 do Dębnicy Kaszubskiej (w 1906 przedłużona do Budowa) i odcinki wąskotorowe do Smołdzina i Cecenowa (przekute na normalnotorowe w latach 1913 - 1933). Słupsk stał się ważnym węzłem kolejowym, a szczególną popularnością cieszyły się codzienne połączenia do Ustki[2]. W latach 20. XX wieku wybudowano w Słupsku parowozownię na 24 stanowiska. Miała ona dwie obrotnice i kształt wachlarza. Po wojnie przystosowano ją także do obsługi spalinowozów[3].

Wkroczenie Armii Czerwonej do miasta bardzo negatywnie wpłynęło na sytuację kolei w Słupsku. Żołnierze radzieccy rozebrali linie kolei powiatowych do Budowa i Smołdzina, a także drugi tor na obecnej linii kolejowej nr 202 na odcinku Słupsk-Lębork. Ucierpiał także dworzec, zniszczony w znacznej części i nigdy już nieodbudowany w swojej przedwojennej formie. Niemniej, już w niecałe trzy miesiące po zajęciu miasta, 27 maja 1945 przywrócono połączenie pasażerskie z Lęborkiem, a później z Ustką, Koszalinem, Piłą i innymi miastami regionu. Jako że duża część infrastruktury zachowała się, miasto nie straciło swojego węzłowego znaczenia. W 1975 utworzono tu Dyrekcję Rejonową Kolei Państwowych, przekształconą w 1983 w Rejon Przewozów Kolejowych, a osiem lat później - w 1991 w Zakład Przewozów Pasażerskich. Wtedy też oddano do użytku nowy budynek dworca.

W latach 90. XX wieku Słupsk zaczął powoli tracić na znaczeniu jako węzeł kolejowy. W 1997 likwidacji uległy Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego, a w 1999 rozwiązano Zakład Przewozów Pasażerskich. Wtedy stacja i wagonownia Słupsk zostały podporządkowane Pomorskiemu Zakładowi Przewozów Regionalnych. Po 2000 lokomotywownia została przejęta przez Zakład Taboru w Gdyni, co de facto oznaczało jej likwidację. Od 2008 działają jedynie warsztaty naprawcze wagonów przy ul. Grunwaldzkiej. W 2009 podjęto próbę likwidacji kluczowych połączeń dalekobieżnych, łączących miasto m.in. z Warszawą i Poznaniem[4], została ona jednak wycofana wskutek protestu mieszkańców.

Od 2007 do Słupska dojeżdżają pociągi trójmiejskiej SKM, które na trasie Trójmiasto-Słupsk zastąpiły Przewozy Regionalne. W 2015 i 2016 roku w sezonie letnim przez stacje kursował pociąg "Słoneczny" spółki Koleje Mazowieckie jadący z Warszawy do Ustki.

Od 10 grudnia 2017 pociągi trójmiejskiej SKM przestały kursować na odcinku Lębork - Słupsk.[5]

Połączenia[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Wolfram Bäumer, Siegfried Bufe: Eisenbahnen in Pommern, Bufe Fachbuch Verlag Egglham und München 1988, 255 s., ​ISBN 3-922138-34-9
  • R. Witkowski: Kolej Doliny Słupi, Świat Kolei 6/2004, Emi Press Łódź
  • R. Witkowski: Słupska Kolej Powiatowa, Świat Kolei 9/2005, Emi Press Łódź
  • R. Witkowski: Słupskie Koleje Powiatowe, Świat Kolei 11/2005, Emi Press Łódź

Przypisy

  1. Peron 3 jest przedłużeniem peronu 2.
  2. Jarosław Kowalski: Był sobie Słupsk. W pajęczynie żelaznych dróg.. 2006-06-09. [dostęp 2012-06-03].
  3. Edward Kasierski: 140 lat temu do Słupska wjechał pierwszy pociąg. [dostęp 2012-06-03].
  4. Słupsk. Protest przeciw likwidacji pociągów dalekobieżnych. 2009-13-08. [dostęp 2012-06-03].
  5. www.skm.pkp.pl

Linki zewnętrzne[edytuj]

Słupsk
Linia 202 Gdańsk Główny – Stargard (131,173 km)
BSicon KBHFaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Słupsk Ryczewo
BSicon BHFq.svg
odległość: 8,409 km
Linia 405 Piła Główna – Ustka (175,004 km)
BSicon KBHFaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Kobylnica Słupska
odległość: 3,634 km
BSicon BHFq.svg
odległość: 4,078 km
Linia Słupsk – Budowo (0,0 km)
BSicon KBHFaq.svg
odległość: 1,4 km
Linia Słupsk – Cecenowo (0,0 km)
BSicon KBHFaq.svg