Sōseki Natsume

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sōseki Natsume
夏目 漱石
Ilustracja
Imię i nazwisko

Kinnosuke Natsume

Data i miejsce urodzenia

9 lutego 1867
Edo

Data i miejsce śmierci

9 grudnia 1916
Tokio

Narodowość

japońska

Język

japoński

Alma Mater

Uniwersytet Cesarski

Dziedzina sztuki

powieść, haiku, esej

Ważne dzieła
  • Sedno rzeczy
  • Przechodzień
  • Jestem kotem

Sōseki Natsume (jap. 夏目 漱石 Natsume Sōseki; prawdziwe imię Kinnosuke, 金之助, ur. 9 lutego 1867 w Edo, zm. 9 grudnia 1916 w Tokio) – pisarz japoński okresu Meiji, twórca nowoczesnej powieści japońskiej, autor utworów obyczajowych i psychologicznych, poezji, esejów oraz krytyki literackiej. Jeden z najwybitniejszych pisarzy japońskich XX wieku. Tworzył również w języku chińskim.

Natsume urodził się w Babashicie, w dzielnicy Ushigome, w Edo. Był najmłodszym synem naczelnika Babashity. Po nastaniu okresu Meiji stanowisko naczelnika dzielnicy zostało zlikwidowane i rodzice Kinnosukego popadli w kłopoty finansowe, w wyniku czego oddali syna rodzinie o nazwisku Shiobara. W wieku ośmiu lat został on odesłany do domu rodzinnego, ale boleśnie przeżywał samotność niechcianego dziecka[1].

Edukację rozpoczął w szkole podstawowej, gdzie pobierał nauki w tradycji klasyków chińskich. Opanował także japoński martwy język literacki. Po skończeniu szkoły podstawowej uczęszczał do prywatnej szkoły, która również specjalizowała się w nauczaniu klasyków chińskich. Świadomy anachroniczności tego kierunku zainteresował się językiem angielskim. Naukę tego języka rozpoczął w wieku szesnastu lat.

Studiował literaturę angielską na Uniwersytecie Cesarskim w Tokio. Po ukończeniu studiów otrzymał posadę nauczyciela w tokijskim liceum (1883 r.). W 1895 r. opuścił Tokio i rozpoczął pracę w szkole średniej w Matsuyama na Sikoku. W 1896 r. przeniósł się do Kumamoto na Kiusiu, gdzie poślubił najstarszą córkę sekretarza Izby Parów – Kyōko. Następnie od 1900 r. kontynuował naukę w Anglii jako stypendysta Ministerstwa Edukacji, po czym w 1903 r. został wykładowcą literatury na macierzystym uniwersytecie (stanowisko to objął po popularnym wówczas Lafcadio Hearnie) oraz nauczycielem w I Liceum Państwowym w Tokio.

Pierwszą powieść, Jestem kotem, napisał za namową Kyoshiego Takahamy (1874–1959), poety i redaktora czasopisma „Hototogisu[2] (jap. kukułka, nazwa magazynu[a] i grupy poetów). Pierwsze opowiadanie z cyklu Jestem kotem powstało w 1904 r., ale nie spodobało się ono Takahamie. Po gruntownych zmianach zostało opublikowane na łamach „Hototogisu” w styczniu 1905 r. Natsume nie zamierzał pisać dalszego ciągu, ale Takahama i czytelnicy nakłonili go do kontynuacji.

Od 1907 r., po objęciu stanowiska kierownika działu literackiego gazety Asahi Shimbun, poświęcił się wyłącznie twórczości literackiej jako powieściopisarz i eseista, zyskując sławę jednego z najwybitniejszych pisarzy Japonii nowożytnej. Głównym motywem jego dzieł jest samotność człowieka we współczesnym świecie, niemożność znalezienia pełnego zrozumienia nawet u ludzi najbliższych.

Twórczość[3][edytuj | edytuj kod]

  • Wagahai wa neko de aru 吾輩は猫である (1905; wyd. pol. Jestem kotem, 1977, 2006)
  • Nowaki 野分 (1907; dosł. Jesienny wiatr)
  • Botchan 坊つちやん (1906; wyd. pol. Panicz, 2009)
  • Kusamakura 草枕 (1906; dosł. Poduszka z trawy)
  • Gubijinsō 虞美人草 (1907; dosł. Mak polny)
  • Sanshirō 三四郎 (1908; wyd. pol. 2003)
  • Sorekara それから (1909; dosł. Później)
  • Mon 門 (1910; wyd. pol. Wrota, 2016)
  • Kōjin 行人 (1912–1913; dosł. Przechodzień)
  • Kokoro こゝろ (1914–1915; wyd. pol. Sedno rzeczy, 1973)
  • Meian 明暗 (1916; wyd. pol. Światło i mrok, 2016)
  1. Magazyn literacki utworzony w 1897 r., istniejący do dziś. Został założony przez Kyokudō Yanagahirę (1867–1957) i Shiki Masaokę (1867–1902).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mikołaj Melanowicz: Historia literatury japońskiej. Warszawa: PWN, 2012, s. 320–324. ISBN 978-83-01-17214-5.
  2. Hototogisu. 公益社団法人 日本伝統俳句協会. [dostęp 2016-01-30]. (jap.).
  3. Mikołaj Melanowicz: Historia literatury japońskiej. Warszawa: PWN, 2012, s. 319. ISBN 978-83-01-17214-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sōseki Natsume, Sedno rzeczy, wyd. PIW, 1973
  • Mikołaj Melanowicz [posłowie do:] Sōseki Natsume, Jestem kotem, Książka i Wiedza, Warszawa 1977
  • W kręgu «Kokoro». O literackich i pozaliterackich kontekstach «Sedna rzeczy» Natsumego Sōsekiego, red. Iwona Kordzińska-Nawrocka, Katarzyna Sonnenberg, Aleksandra Szczechla, WUJ, Kraków 2017, str. 182, ISBN 978-83-233-4251-9.