Sōseki Natsume

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sōseki Natsume
夏目 漱石
Sōseki Natsume夏目 漱石
Imiona i nazwisko Kinnosuke Natsume
Data i miejsce urodzenia 9 lutego 1867
Japonia Edo
Data i miejsce śmierci 9 grudnia 1916
Japonia Tokio
Narodowość japońska
Język japoński
Alma Mater Uniwersytet Cesarski
Okres 1905-1916
Gatunki powieść, haiku, esej
Ważne dzieła Sedno rzeczy, Przechodzień, Jestem kotem

Sōseki Natsume (jap. 夏目 漱石 Natsume Sōseki?, prawdziwe imię Kinnosuke, 金之助, ur. 9 lutego 1867 w Edo, zm. 9 grudnia 1916 w Tokio) – pisarz japoński epoki Meiji, twórca nowoczesnej powieści japońskiej, autor utworów obyczajowych i psychologicznych, poezji, esejów oraz krytyki literackiej. Jeden z najwybitniejszych pisarzy japońskich XX wieku. Tworzył również w języku chińskim.

Natsume urodził się w Babashita, w dzielnicy Ushigome, w Edo. Był najmłodszym synem naczelnika Babashity. Po nastaniu epoki Meiji stanowisko naczelnika dzielnicy zostało zlikwidowane i rodzice Kinnosuke popadli w kłopoty finansowe, w wyniku czego oddali syna rodzinie o nazwisku Shiobara. W wieku ośmiu lat został odesłany do domu rodzinnego, ale boleśnie przeżywał samotność niechcianego dziecka[1].

Edukację rozpoczął w szkole podstawowej, gdzie pobierał nauki w tradycji klasyków chińskich. Opanował także japoński martwy język literacki. Po skończeniu szkoły podstawowej uczęszczał do prywatnej szkoły, która również specjalizowała się w nauczaniu klasyków chińskich. Świadomy anachroniczności tego kierunku zainteresował się językiem angielskim. Naukę tego języka rozpoczął w wieku szesnastu lat.

Studiował literaturę angielską na Uniwersytecie Cesarskim w Tokio. Po ukończeniu studiów otrzymał posadę nauczyciela w tokijskim liceum (1883 r.). W 1895 r. opuścił Tokio i rozpoczął pracę w szkole średniej w Matsuyama na Sikoku. W 1896 r. przeniósł się do Kumamoto na Kiusiu, gdzie poślubił najstarszą córkę sekretarza Izby Parów – Kyōko. Następnie od 1900 r. kontynuował naukę w Anglii jako stypendysta Ministerstwa Edukacji, po czym w 1903 r. został wykładowcą literatury na macierzystym uniwersytecie (stanowisko to objął po popularnym wówczas Lafcadio Hearnie) oraz nauczycielem w I Liceum Państwowym w Tokio.

Pierwszą powieść, Jestem kotem, napisał za namową Kyoshiego Takahamy, poety i redaktora Hototogisu[2] (Kukułka). Pierwsze opowiadanie z cyklu Jestem kotem powstało w 1904 r., ale nie spodobało się ono Takahamie. Po gruntownych zmianach zostało opublikowane na łamach Hototogisu (nazwa magazynu[a] i grupy poetów) w styczniu 1905 r. Natsume nie zamierzał pisać dalszego ciągu, ale Takahama i czytelnicy nakłonili go do kontynuacji.

Od 1907 r., po objęciu stanowiska kierownika działu literackiego gazety Asahi Shimbun, poświęcił się wyłącznie twórczości literackiej jako powieściopisarz i eseista, zyskując sławę jednego z najwybitniejszych pisarzy Japonii nowożytnej. Głównym motywem jego dzieł jest samotność człowieka we współczesnym świecie, niemożność znalezienia pełnego zrozumienia nawet u ludzi najbliższych.

Twórczość[3][edytuj]

  • Wagahai wa neko de aru (1905, wyd. pol. Jestem kotem 1977, 2006)
  • Nowaki (Jesienny wiatr, 1907)
  • Botchan (Panicz, 1906)
  • Kusamakura (Poduszka z trawy lub Podróż, 1906)
  • Gubijinsō (Mak polny, 1907)
  • Sanshirō (1908, wyd. pol. 2003)
  • Sorekara (Później, 1909)
  • Mon (Brama, 1910)
  • Kōjin (Przechodzień, 1912–1913)
  • Kokoro (1914-1915, wyd. pol. Sedno rzeczy, 1973)
  • Meian (Jasność i mrok lub Światło i mrok, 1916)

Uwagi

  1. Magazyn literacki utworzony w 1897 r., istniejący do dziś. Został założony przez Kyokudō Yanagahirę (1867–1957) i Shiki Masaokę (1867–1902).

Przypisy

  1. a b Mikołaj Melanowicz: Historia literatury japońskiej. Warszawa: PWN, 2012, s. 320-324. ISBN 978-83-01-17214-5.
  2. a b Hototogisu (jap.). 公益社団法人 日本伝統俳句協会. [dostęp 2016-01-30].
  3. a b Mikołaj Melanowicz: Historia literatury japońskiej. Warszawa: PWN, 2012, s. 319. ISBN 978-83-01-17214-5.

Bibliografia[edytuj]

  • Sōseki Natsume, Sedno rzeczy, wyd.PIW, 1973
  • Mikołaj Melanowicz [posłowie do:] Sōseki Natsume, Jestem kotem, Książka i Wiedza, Warszawa 1977