S-II

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stopień S-II podczas montażu w VAB
S-II
Producent Stany Zjednoczone USA, North American Aviation
Człon rakiet Saturn V, Saturn INT-21
Materiały napędowe LH2, LOX
Rok pierwszego startu 1967
Rok ostatniego startu 1973
Osiągi
Siła ciągu przy starcie 5115 kN
Impuls właściwy w próżni 421 s
Wymiary
Długość 24,9 m
Średnica 10 m
Masa pustego 36 000 kg
Masa maksymalna 481 000 kg
Silniki
Silnik 1. 5x J-2

S-II (lub S-2, wym. Es tu): stopień rakietowy wykorzystywany przez NASA dla rakiet Saturn V.

Dane techniczne[edytuj]

Stopień został zaprojektowany przez Centrum Lotów Kosmicznych imienia George’a C. Marshalla, zaś kontrakt na budowę otrzymała spółka North American Aviation (ta sama firma budowała również pojazdy orbitalne Apollo CSM).

S-II miał kształt walca o średnicy 10 m i długości 25 m. Posiadał wewnątrz specjalną przegrodę z 2 zbiornikami: górnym na ciekły tlen i dolnym na ciekły wodór. Przegrodę stanowiły 2 blachy z aluminium oddzielone od siebie fenolem ułożonym na kształt plastrów miodu. Zastosowanie takiej przegrody umożliwiło uzyskanie różnicy temperatur wewnątrz zbiorników równej 70 °C, a także pozwoliło konstruktorom na zmniejszenie masy członu o 3,6 t.

Zbiornik z tlenem miał kształt elipsoidalnego kontenera o średnicy 10 m i długości 6,7 m. Formowany był poprzez spawanie 12 trójkątnych klinów i 2 okrągłych kształtek. Kliny te były formowane wewnątrz zbiornika wodnego o poj. 2110 hl metodą podwodnych wybuchów.

Zbiornik na wodór składał się z 6 cylindrów: 5 o długości 2,4 m i 1 o dł. 0,7 m. Największym wyzwaniem dla konstruktorów była izolacja zbiornika na wodór. jest ona niezwykle ważna, gdyż ciekły wodór musi być przechowywany w temperaturze 20 K (–253 °C), jeśli ta temperatura zostanie przekroczona, wodór zacznie parować. Próbowano wielu metod izolacji (klejenie, pęcherzyki powietrza itp.), które nie dawały pożądanego skutku. Ostatecznie wybrano metodę wielokrotnego rozpylania warstwy izolacyjnej na powierzchni zbiornika. Napęd członu stanowił zestaw pięciu silników J-2 (używanych również w członach S-IVB) ustawionych w kształt krzyża. Cztery silniki umieszczone po bokach mogły być wychylane by móc kontrolować nachylenie rakiety, a silnik centralny był w połowie cyklu pracy stopnia wygaszany (tzw. Inboard Cutoff). Zestaw taki zapewniał siłę ciągu o wartości 5 000 000 MN.

Użycie[edytuj]

S-II swój pierwszy lot odbył w listopadzie 1967 podczas lotu Apollo 4, który był pierwszym lotem rakiety Saturn V. Pierwszym załogowym lotem stopnia S-II była misja Apollo 8, rozpoczęta w grudniu 1968. Ogółem wyprodukowano 15 stopni S-II, z czego wystrzelono tylko 13. Jeden stopień S-II miał być użyty do lotu Apollo 18 (obecnie jest na wystawie w Centrum Kosmicznym imienia Johna F. Kennedy’ego na Florydzie), drugi miał wynieść zapasową stację orbitalną w razie fiaska lotu Skylab 1 (stopień ten znajduje się w Centrum Lotów Kosmicznych imienia Lyndona B. Johnsona w Teksasie).