SMER – sociálna demokracia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
SMER – sociálna demokracia
Skrót SMER
Lider Robert Fico
Data założenia 1999
Ideologia polityczna socjaldemokracja
Poglądy gospodarcze socjaldemokracja
Członkostwo
międzynarodowe
Partia Europejskich Socjalistów, Międzynarodówka Socjalistyczna
Europejska Grupa
Parlamentarna
Postępowy Sojusz Socjalistów i Demokratów
Barwy czerwona, zielona
strona oficjalna
Robert Fico – założyciel partii

Kierunek – Socjalna Demokracja (słow. SMER – sociálna demokracia, SMER) – słowacka partia polityczna o profilu socjaldemokratycznym[1], określana także jako partia lewicy narodowej[2]. Przewodniczącym ugrupowania od czasu jego powstania jest Robert Fico[3]. Smer należy do Partii Europejskich Socjalistów[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Partię pod nazwą Smer założył 29 października 1999 Robert Fico, jeden z liderów postkomunistycznej Partii Demokratycznej Lewicy[3]. Ugrupowanie zajęło trzecie miejsce w wyborach parlamentarnych w 2002, zdobywając 13,5% głosów i 25 mandatów (na 150)[5]. Pozostała wówczas w opozycji wobec drugiego rządu Mikuláša Dzurindy, sprzeciwiała się przeprowadzanym przez centroprawicę reformom, opowiadając się np. za zlikwidowaniem podatku liniowego. W pierwszych w historii Słowacji wyborach do Parlamentu Europejskiego 2004 partia osiągnęła 16,9% głosów i zajęła trzecie miejsce (3 mandaty)[6].

1 marca 2003 z partią połączyła się Partia Porozumienia Obywatelskiego. 1 stycznia 2005 Smer zakończył proces integracji z innymi lewicowymi formacjami – przyłączyły się do niego Partia Demokratycznej Lewicy, Socjaldemokratyczna Alternatywa i Socjaldemokratyczna Partia Słowacji. Nastąpiła wówczas modyfikacja nazwy partii[3].

W 2006 Smer wygrał wybory parlamentarne z wynikiem 29,1% głosów i 50 mandatami[5]. Ugrupowanie zawarło koalicję z Partią Ludową – Ruchem na rzecz Demokratycznej Słowacji Vladimíra Mečiara i Słowacką Partią Narodową Jána Sloty, tworząc rząd z Robertem Fico jako premierem. Gabinet ten przetrwał pełną kadencję do 2010[7]. Za zawarcie koalicji ze skrajnie prawicową i nacjonalistyczną Słowacką Partią Narodową w 2006 SMER został czasowo zawieszony w prawach członkowskich w Partii Europejskich Socjalistów[8].

W wyborach w tym samym roku partia zdobyła 34,8% głosów i ponownie zajęła pierwsze miejsce wśród ugrupowań politycznych (62 mandaty)[9]. Słabe wyniki koalicjantów, z których pierwszy znalazł się poza parlamentem, a drugie utracił ponad połowę posłów[5], spowodowały jednak przejście partii Roberta Fica do opozycji. Już w 2012 po rozpadzie centroprawicowej koalicji doszło do kolejnych wyborów do Rady Narodowej. Smer odniósł zdecydowane zwycięstwo z wynikiem 44,4%, co przełożyło się na 83 mandaty w 150-osobowym parlamencie[1]. Pozwoliło to na utworzenie pierwszego od czasu rozpadu Czechosłowacji monopartyjnego gabinetu, na czele którego ponownie stanął Robert Fico.

Wyniki wyborów[edytuj | edytuj kod]

Wyniki w wyborach parlamentarnych
Wybory Poparcie Mandaty (Rada Narodowa) Zmiana
2002 13,5% 25
2006 29,1% 50 +25
2010 34,8% 62 +12
2012 44,4% 83 +21
Wyniki w wyborach do Parlamentu Europejskiego
Wybory Poparcie Mandaty Zmiana L. miejsc dla Słowacji
2004 16,9% 3 14
2009 32,0 5 +2 13
2014 24,1% 4 –1 13
Wyniki w wyborach prezydenckich
Wybory Kandydat Głosowanie Poparcie Uwagi
2004
Ivan Gašparovič[10] I tura 22,3% Przejście do II tury
II tura 59,9% Wygrana z Vladimírem Mečiarem
2009
Ivan Gašparovič I tura 46,7% Przejście do II tury
II tura 55,5% Wygrana z Ivetą Radičovą
2014
Robert Fico I tura 28,0% Przejście do II tury
II tura 40,6% Przegrana z Andrejem Kiską

Przypisy

  1. a b Parties and Elections in Europe – Słowacja (ang.). [dostęp 2014-07-12].
  2. Direction – Social Democracy (ang.). tradebridgeconsultants.com, 31 stycznia 2012. [dostęp 2015-07-31].
  3. a b c Leaders of Slovakia (ang.). terra.es. [dostęp 2014-07-12].
  4. Your party (ang.). pes.eu. [dostęp 2014-07-12].
  5. a b c Parties and Elections in Europe – Słowacja 2 (ang.). [dostęp 2014-07-12].
  6. Voľby do Európskeho parlamentu 13. júna 2004 (słow.). statistics.sk. [dostęp 2014-07-12].
  7. Vláda SR od 04.07.2006 do 08.07.2010. government.gov.sk. [dostęp 2014-07-12].
  8. SMER ukarany za koalicję ze skrajną prawicą. psz.pl, 17 października 2006. [dostęp 2015-07-31].
  9. Fico vyhral a predsa končí (słow.). sme.sk, 13 czerwca 2010. [dostęp 2014-07-12].
  10. Kandydat bezpartyjny popierany przez Ruch dla Demokracji, Unię Ludową i Smer.