To jest dobry artykuł

SM U-3 (1908)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
SM U-3
Klasa okręt podwodny
Typ U-3
Historia
Stocznia Friedrich Krupp Germaniawerft, Kilonia
Położenie stępki 12 marca 1907
Wodowanie 20 sierpnia 1908
 K.u.K. Kriegsmarine
Wejście do służby 12 września 1909
Los okrętu zatonął 13.09.1915
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu

240 ton
300 ton
Długość 42,29 m
Szerokość 4,3 m
Zanurzenie 3,81 m
Napęd
2 dwusuwowe 4-cylindrowe silniki naftowe o łącznej mocy 600 KM (450 kW),
2 silniki elektryczne o łącznej mocy 320 KM (240 kW),
2 śruby
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu

12 węzłów
8,5 węzła
Zasięg powierzchnia: 1200 Mm przy 12 w.
zanurzenie: 40 Mm przy 3 w.
Uzbrojenie
1 × 37 mm (od 1915)
Wyrzutnie torpedowe 2 × 450 mm
Załoga 21

SM U-3 lub U-IIIokręt podwodny typu U-3, zbudowany dla Austro-Węgierskiej Marynarki Wojennej, w której służył przed i w czasie I wojny światowej. U-3 został zbudowany przez stocznię Germaniawerft w Kilonii w ramach porównawczej oceny projektów obcych okrętów podwodnych.

Budowę okrętu zaakceptowano w 1906 roku, a zaczęła się ona w marcu roku 1907. U-3 został zwodowany w sierpniu 1908 roku i przyholowany z Kilonii do Puli w styczniu 1909 roku. Podwójny kadłub sztywny miał 42 metry długości, a wyporność wynosiła 240 ton na powierzchni i 300 ton w zanurzeniu. Konstrukcja okrętu powodowała kłopoty z zanurzaniem, ale zostały one złagodzone poprzez modyfikacje kiosku i sterów głębokości w pierwszych latach służby. Pierwotnie uzbrojenie składało się z dwóch wyrzutni torpedowych z zapasem trzech torped, ale w 1915 roku dodane zostało działo pokładowe.

U-3 został wprowadzony do służby w Austro-Węgierskiej Marynarce Wojennej we wrześniu 1909 roku i do rozpoczęcia I wojny światowej służył jako jednostka szkolna, czasami wykonując nawet 10 rejsów miesięcznie. Na początku wojny był jednym z czterech sprawnych austro-węgierskich okrętów podwodnych. Przez większość pierwszego roku wojny U-3 prowadził działania rozpoznawcze z Kotoru. 12 sierpnia 1915 roku przeprowadził nieudany atak torpedowy na włoski transportowiec i po wynurzeniu się następnego dnia został zatopiony przez francuski niszczyciel. Zginął dowódca okrętu i sześciu marynarzy; pozostałych 14 członków załogi zostało wziętych do niewoli.

Projekt i budowa[edytuj]

U-3 został zbudowany w ramach projektu K.u.K. Kriegsmarine, przeprowadzenia badań porównawczych konstrukcji zagranicznych okrętów podwodnych. W konkursie wzięły udział projekty Simona Lake'a, Germaniawerft i Johna Hollanda[1]. Dowództwo marynarki austro-węgierskiej zamówiło budowę U-3 (oraz jego bliźniaczego okrętu U-4) w stoczni Germaniawerft w Kilonii w 1906 roku[2]. Stępka pod okręt została położona 12 marca 1907 w doku nr 135[3], a wodowanie odbyło się 20 sierpnia 1908 roku[4][a]. Po ukończeniu został przeholowany przez Gibraltar do Puli[5], gdzie dotarł 24 stycznia 1909 roku[4].

Konstrukcja[edytuj]

U-3 był ulepszoną wersją projektu Germaniawerft pierwszego U-Boota Kaiserliche Marine, SM U-1[2], i posiadał podwójny kadłub sztywny z wewnętrznymi zbiornikami balastowymi. Dzięki szczegółowym testom z użyciem modelów okrętu, niemieckim inżynierom udało się ulepszyć konstrukcję kadłuba[5].

Okręt miał 42,3 metra długości, 4,3 metra szerokości i 3,81 metra zanurzenia[5]. Wyporność na powierzchni wynosiła 240 ton, zaś w zanurzeniu 300 ton [6]. Załoga składała się z 21 oficerów i marynarzy[5]. Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 4-cylindrowe, dwusuwowe silniki naftowe[5][6] o łącznej mocy 600 KM[6], zaś pod wodą poruszały się dzięki dwóm silnikom elektrycznym[5] o łącznej mocy 320 KM[6]. Poruszający dwoma śrubami układ napędowy zapewniał prędkość 12 węzłów na powierzchni i 8,5 węzła w zanurzeniu[5]. Zasięg wynosił 1200 Mm przy prędkości 12 węzłów na powierzchni i 40 Mm przy prędkości 3 węzłów pod wodą[5]. U-3 został wyposażony w dwie wyrzutnie torpedowe na dziobie i mógł przenosić łącznie trzy torpedy[5].

Służba[edytuj]

Po przybyciu do Puli w styczniu 1909 roku, 12 marca okręt został wprowadzony do służby w Austro-Węgierskiej Marynarce Wojennej jako SM U-3[4]. W czasie testów porównawczych okazało się, że okręt ma problemy z zanurzaniem i sterowaniem[1]. By przeciwdziałać tym problemom kilka razy zmieniono kształt i wielkość kiosków, usunięto przednie stery głębokości oraz dodano nieruchomą płetwę rufową[1][b]. Pomiędzy 1910 a 1914 rokiem okręt służył jako jednostka szkolna i odbywał nawet do 10 rejsów miesięcznie[7].

Na początku wojny U-3 był jednym z czterech sprawnych austro-węgierskich okrętów podwodnych[8]. 22 sierpnia 1914 roku rozpoczął działania rozpoznawcze z bazy na wyspie Brioni, ale został przeniesiony do Kotoru w następnym miesiącu. W kwietniu 1915 roku na okręcie zamontowano szybkostrzelne działo pokładowe kal. 37 mm[4].

10 sierpnia 1915 roku U-3 wypłynął z Kotoru na swój, jak się później okazało, ostatni patrol, na północ od Brindisi[4]. Dwa dni później, w czasie drogi powrotnej do Kotoru z cieśniny Otranto[9], przeprowadził atak torpedowy na włoski statek transportowy „Citta di Catania”[4]. Torpedy chybiły celu, a U-3 został staranowany przez włoski transportowiec, w wyniku czego zniszczony został jego peryskop. Gdy wynurzył się, niszczyciele eskorty otworzyły do niego ogień. U-3 zanurzył się, by uciec przed ostrzałem, lecz w czasie przebywania na dnie został uszkodzony przez bomby głębinowe z francuskiego niszczyciela „Bisson”. Kiedy austro-węgierski okręt wynurzył się ponownie następnego dnia, został ostrzelany i zatopiony przez ten sam niszczyciel[4]. Czternastu członków załogi ocalało i zostało wziętych do niewoli. Zginęło siedmiu marynarzy[4], w tym dowódca okrętu Linienschiffsleutnant Karl Strnad[10][c]. W czasie swojej służby U-3 nie odniósł sukcesów[12].

Dowódcy[edytuj]

Na podstawie: Conway’s All the World’s Fighting Ships, 1906–1921[5], WWI U-Boats: k.u.k. U3[12]

  • Emmerich Graf von Thun-Hohenstein (wrzesień 1909 – wrzesień 1910)
  • Lothar Leschanowsky (wrzesień 1910 – kwiecień 1911)
  • Richard Gstettner (kwiecień 1911 – kwiecień 1912)
  • Eduard Ritter von Hübner (kwiecień 1912 – czerwiec 1915)
  • Karl Strnad (czerwiec – sierpień 1915)

Uwagi

  1. W książce The German Submarine War, 1914-1918 autorzy R.H. Gibson i Maurice Prendergast podają, że okręt został zwodowany w 1909 roku[2]
  2. Te same modyfikacje przeprowadzono w siostrzanym okręcie U-3, U-4
  3. Jego siostrzany okręt, U-4, został wysłany 15 sierpnia na poszukiwania zaginionego U-3[11]

Przypisy

  1. a b c Gardiner 1985 ↓, s. 340.
  2. a b c Gibson i Prendergast 2003 ↓, s. 384.
  3. Baumgartner & Sieche The Austro-Hungarian Submarine Force (tłumaczenie na język angielski z książki Die Schiffe der k.(u.)k. Kriegsmarine im Bild Erwin Sieche) [dostęp 16 marca 2017]
  4. a b c d e f g h Sieche 1980 ↓, s. 19.
  5. a b c d e f g h i j Gardiner 1985 ↓, s. 342-343.
  6. a b c d Sieche 1980 ↓, s. 17.
  7. Sieche 1980 ↓, s. 19-20.
  8. Gardiner 1985 ↓, s. 341.
  9. Kemp 1997 ↓, s. 14.
  10. Guðmundur Helgason: WWI U-boat commanders: Karl Strnad (ang.). W: German and Austrian U-boats of World War I - Kaiserliche Marine - Uboat.net [on-line]. [dostęp 21 marca 2017].
  11. Sieche 1980 ↓, s. 20.
  12. a b Guðmundur Helgason: WWI U-boats: k.u.k. U3 (ang.). W: German and Austrian U-boats of World War I - Kaiserliche Marine - Uboat.net [on-line]. [dostęp 21 marca 2017].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

  • Guðmundur Helgason: WWI U-boats: k.u.k. U3 (ang.). W: German and Austrian U-boats of World War I – Kaiserliche Marine – Uboat.net [on-line].