Sadlinki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sadlinki
wieś
Ilustracja
Widok z wieży w Sadlinkach na szkołę i osiedle
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Powiat kwidzyński
Gmina Sadlinki
Liczba ludności (2015) 2004
Strefa numeracyjna 55
Kod pocztowy 82-522
Tablice rejestracyjne GKW
SIMC 0156541
Położenie na mapie gminy Sadlinki
Mapa konturowa gminy Sadlinki, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Sadlinki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Sadlinki”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Sadlinki”
Położenie na mapie powiatu kwidzyńskiego
Mapa konturowa powiatu kwidzyńskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Sadlinki”
Ziemia53°40′07″N 18°52′53″E/53,668611 18,881389
Strona internetowa
Dworzec PKP

Sadlinkiwieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Sadlinki przy drodze wojewódzkiej nr 532 i na trasie linii kolejowej 207 Malbork - Grudziądz. Miejscowość jest siedzibą gminy Sadlinki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Sadlinki leżą 10 kilometrów od Kwidzyna. Znajduje się tu Zespół Szkół (Szkoła Podstawowa im. Henryka Sienkiewicza z oddziałami gimnazjalnymi) do którego uczęszcza około 600 uczniów. Mają oni do dyspozycji nową halę sportową, która jest jednym z nielicznych takich obiektów w całym powiecie kwidzyńskim. W ostatnich latach Sadlinki stały się miejscem na osiedlenie się wielu mieszkańców Kwidzyna, którzy budują własne domy na tym terenie.

Historia Sadlinek[edytuj | edytuj kod]

We wczesnym średniowieczu był tu najprawdopodobniej gródek, który chronił drogę z Kwidzyna do Grudziądza. Spotykana w dokumentach nazwa miejscowości pochodzi albo od pruskiego rzeczownika "sadil" — siedziba, albo od imienia Prusa "Zcedela" (Sadels [?]), albo też jest uproszczoną słowiańską nazwą typu "Siodło" — "Siedle" (osada). Również w niemieckiej wersji nazewniczej "Sedlinen" widoczny jest przedrostek pruski "sadil". W 1346 roku była to posiadłość biskupia, zarządzana przez włodarza. Wydaje się, że istniał tu dwór stanowiący ośrodek administracji gospodarczej przyległych dóbr biskupich. Komornikiem i sługą biskupstwa w latach 13791383 był Mathis (Maciej) z Sadlinek, w 1395 roku — Jakub, syn. Katarzyny. W XV wieku dwór sadliński zniszczono, pozostał tu pusty majątek Sadeln. Po sekularyzacji Sadlinki były już wsią szlachecką. W 1543 roku było tu trzynaście łanów, a w roku 1558 — dwadzieścia łanów. U schyłku XVI wieku wieś należała do Rębowskich-Sabińskich. Potem przeszła w ręce Jana Groebena, dworzanina króla Jana Kazimierza. W roku 1662 włości przejął pod swój zarząd elektor pruski. W 1686 roku folwark liczył dziewięć łanów, a grunty chłopskie — 30 łanów. W roku 1787 było tutaj 193 mieszkańców. Według spisu z 1910 roku powierzchnia wsi wynosiła 516 ha, było tu 190 mieszkańców. W okresie międzywojennym zbudowano drogę z Sadlinek do Okrągłej Łąki. W roku 1939 wieś liczyła 906 mieszkańców i 258 gospodarstw domowych. Kościół (parafialny, pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego) pochodzi z 1930 roku. Wewnątrz znajduje się bogato zdobiona ambona z pierwszej połowy XVIII wieku. Po 1945 roku pierwszym wójtem został Stefan Szwarc, następnie Władysław Stępień, Kazimierz Dunin-Pawłowski, Konstanty Bieńkowski i Józef Łukasiak. Od 1954 roku w Sadlinkach mieściła się siedziba Gromadzkiej Rady Narodowej. Funkcje przewodniczących Prezydium GRN pełnili: Konstanty Bieńkowski (do 1969 roku) i Jan Krzywania (do końca roku 1972). Dnia 1 stycznia 1973 roku utworzono tu Gminną Radę Narodową, przyłączając do gminy gromadę Nebrowo Wielkie. Kolejnymi naczelni­kami gminy byli: Jerzy Kołpajło, Marian Buliński i Ryszard Borowski. Po 1945 roku Sadlinki stały się prężnym ośrodkiem życia oświatowo-kulturalnego. W roku 1946 zorganizowano tu szkołę podstawową. W 1957 roku oddano do użytku nowy, pięcioizbowy budynek lekcyjny. W roku 1974 w ośmioklasowej szkole było 264 uczniów i trzynastu nauczycieli. Oprócz szkoły we wsi działały także: wiejski dom kultury, biblioteka publiczna i kino. W 1970 roku wieś liczyła 915 mieszkańców.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego zbudowany w 1930 r. Po drugiej stronie ulicy znajduje się cmentarz którego początek datuje się na 1912 r.
  • zabudowania z przełomu XIX/XXw.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

  • Gimnazja
    • Gimnazjum im. Papieża Jana Pawła II w Sadlinkach[1]
  • Szkoły Podstawowe
    • Szkoła Podstawowa im. Henryka Sienkiewicza w Sadlinkach
  • Przedszkola
    • Przedszkole Publiczne w Sadlinkach[2]

W Sadlinkach działa także Gminna Biblioteka Publiczna przy ul.Grudziądzkiej 14a[3]

Instytucja[edytuj | edytuj kod]

W tej miejscowości działają takie instytucje jak:

  • Urząd Pocztowy Sadlinki[4]
  • Powiślański Bank Spółdzielczy w Kwidzynie. Oddział w Sadlinkach[5]
  • Przychodnia Medycyny Rodzinnej[6]
  • Posterunek Policji w Sadlinkach[7]

Związki i stowarzyszenia[edytuj | edytuj kod]

Stowarzyszenia działające w Sadlinkach:[8]

  • Klub Piłkarski SPÓJNIA Sadlinki
  • Stowarzyszenie PLEJADA w Sadlinkach
  • Stowarzyszenie AWANS – Stowarzyszenie na rzecz promocji i Rozwoju Gminy Sadlinki
  • Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Gminy Sadlinki
  • Uczniowski Klub Sportowy" Nadwiślanin"

Zapisy nazewnictwa[edytuj | edytuj kod]

  • 1346 - Czedil
  • 1380 - Zaltil
  • 1383 - Czadil
  • 1393 - Czadel
  • 1550 - Zedeln, Czedeln
  • 1558 - Zedeln
  • 1559 - Czedeln
  • 1663 - Sedlin
  • 1790 - Sedlinen
  • 1885 - Sadlinki
  • 1945 - Sedlinen
  • 1951 - Sadlinki

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]