Saebert z Essex

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Saebert z Essex
król Essex (East Saxons)
Okres panowania od 604
do 616/617
Poprzednik Sledda
Następca Sexred i Saeward
Dane biograficzne
Urodziny data nieznana
Śmierć ok. 616[1][2]
Ojciec Sledda
Matka Ricula - siostra króla Kent Ethelberta
Żona Ethegolda
Dzieci synowie: Sexred, Saeward oraz Sigeberht[3]

Saebert z Essex (Sebert, Sabert lub Sæbert; data urodzenia nieznana, zm. ok. 616[1]) – władca Królestwa Essex w latach 604−616/617. Był pierwszym królem tego państwa, który zrezygnował z dawnych wierzeń pogańskich i zdecydował się przyjąć chrześcijaństwo[3].

Informacje na temat jego osoby historycy czerpią głównie z kroniki Historia ecclesiastica gentis Anglorum Bedy Czcigodnego z VIII wieku. Imię to figuruje również w genealogii władców Essex, znajdującej się w Kronice anglosaskiej, sporządzonej w IX wieku w Wessex.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Saebert był synem Sleddy i Riculi − siostry króla Kentu Ethelberta[4]. Poślubił Ethegoldę i miał z nią trzech synów[3][5].

W 604 roku, po śmierci swojego ojca, został władcą Essex. Jego siedzibą było prawdopodobnie Basildon[6]. Beda wspomina, że władzę zwierzchnią nad nim sprawował wuj Ethelbert, który podporządkował sobie wówczas większość państw anglosaskich[4].

W 604 do Essex przybył Mellit, mianowany przez św. Augustyna z Canterbury biskupem Londynu i Essex[7]. Ethelbert przekonał siostrzeńca, aby ten nie tylko gościnnie przywitał chrześcijańskiego emisariusza, ale również przyjął nową religię i ochrzcił się. Saebert przyjął chrzest z rąk Mellita[8][3], ale jego synowie pozostali przy dawnych wierzeniach[9]. Saebert, wzorem wuja, hojnie wspierał biskupstwo w Londynie. Według legendy był fundatorem opactwa westminsterskiego[10].

Saebert zmarł w 616 lub 617 roku[1]. Istnieje hipoteza, że został zabity przez pogan, którzy skorzystali ze śmierci jego możnego protektora - króla Kentu, by powrócić do dawnej religii[9]. Po śmierci obu chrześcijańskich władców misja ewangelizacyjna wysłana przez Grzegorza I utraciła obu swych obrońców. Następca Ethelberta nie miał już jego wpływów i nie chciał dłużej popierać chrześcijaństwa[5], zaś pod rządami synów Saeberta: Sexreda, Saewarda i Sigeberhta[11], Essex wróciło do pogaństwa[9]. Biskup Mellit zmuszony został do ucieczki z Londynu, po tym, jak odmówił młodym władcom Essex prawa do skosztowania konsekrowanego chleba[5].

Śmierć Seaberta zakończyła również erę nieformalnej kontroli władców Kentu nad Królestwem Essex, rozpoczętą przez małżeństwo Riculi ze Sleddą[9]. Następca Ethelberta - Eadbald nie był w stanie osiągnąć w Essex pozycji ojca[5][9]. Pozbawione opieki potężnego bretwalda królestwo stało się polem, na którym ściarały się interesy władców innych krajów anglosaskich, walczących o przywództwo w heptarchii. W jednej z bitew zginęli w 617 roku wszyscy synowie Seaberta[5].

Według tradycji grób Saeberta i jego żony znajduje się w opactwie westminsterskim, z lewej strony, w pobliżu wejścia do kaplic królewskich. W grobie zachowały się pozostałości bogatych zdobień malarskich, ufundowanych prawdopodobnie przez Henryka III, który chciał w ten sposób uczcić miejsce ostatniego spoczynku fundatorów opactwa[10][12].

Jesienią 2003, podczas wykopalisk archeologicznych w Prittlewell, odnaleziono grób osoby z rodu królewskiego, datowany na VII wiek. Część badaczy uważa, że jest to grób Saeberta. Mają za tym przemawiać znalezione artefakty: część z nich wskazuje na pogańskie korzenie (m.in. naczynia), a część wyraźnie wskazuje na chrześcijaństwo (w tym krzyże, które zdobić miały płaszcz władcy)[13].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Carolus Plummer: Venerabilis Baedae Historiam ecclesiasticam gentis Anglorum. Londyn, Edynburg, Nowy Jork: Uniwersity of Oxford, 1896, s. XII. dostępna w bibliotece cyfrowej (ang.)
  2. Beda podaje, że Saebert zmarł po 24 lutego 616 (data śmierci Ethelberta)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Charles Arnold-Baker: The companion to British history. Informa Healthcare, 2001, s. 490. ISBN 0415185831. dostępna w bibliotece cyfrowej
  4. 4,0 4,1 Beda Czcigodny: Historia ecclesiastica gentis Anglorum, księga II, rozdział 3. (ang.). [dostęp 2010-09-10].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Beda Czcigodny: Historia ecclesiastica gentis Anglorum, księga II, rozdział 5. (ang.). [dostęp 2010-09-15].
  6. The Early History of Basildon (ang.). Basildon District Council, 2010. [dostęp 2010-09-13].
  7. Nicholas Brooks: The Early History of the Church of Canterbury: Christ Church from 597 to 1066 (Studies in the Early History of Britain). Leicester University Press, 1996, s. 11-13. ISBN 0718500415.(ang.)
  8. John Entick: A New and Accurate History and Survey of London, Westminster, Southwark, and Places Adjacent: Containing Whatever Is Most Worthy of Notice in Theirster, Southwark, and. 2010, s. 30-31. ISBN 1147983011. dostępna w bibliotece cyfrowej(ang.)
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 Peter Clemoes: Anglo-Saxon England. fragment napisany przez Barbarę Yorke The kingdom of the East Saxon dostępny jest w bibliotece cyfrowej(ang.)
  10. 10,0 10,1 Arthur Penrhyn Stanley: Historical Memorials of Westminster Abbey rozdz. 1. Kessinger Publishing, 2003, s. 13-14. ISBN 0766142493. (ang.) dostępna jest w bibliotece cyfrowej
  11. J.M. Lappenberg: A History of England Under the Anglo-Saxon Kings Part One 1845. Kessinger Publishing Co, 2004, s. 288. ISBN 1417977957 dostępna w bibliotece cyfrowej.
  12. Walter Thornbury: Westminster Abbey (ang.). British History Online, 1878. [dostęp 2010-09-10].
  13. Museum Of London Archaeology: broszura "The Prittlewell Prince: The Discovery of a Rich Anglo-Saxon Burial in Essex". Museum of London Archaeological Service, 2004. ISBN 1901992527.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Barbara Yorke: Królowie i królestwa Anglii w czasach Anglosasów 600-900. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 67-84. ISBN 978-83-01-16169-9. (pol.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]