Salmopol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Szczyrku Salmopol
Część miasta Szczyrku
Ilustracja
Kościół ewangelicki
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat bielski
Miasto Szczyrk
W granicach Szczyrku 1927
SIMC 0926424
Tablice rejestracyjne SBI
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Salmopol
Salmopol
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Salmopol
Salmopol
Ziemia49°40′42″N 18°56′48″E/49,678292 18,946608
Portal Portal Polska

Salmopol – cześć miasta Szczyrk, leżąca w wąskiej dolinie źródłowego potoku Żylicy, najwyżej położonymi domostwami sięgająca na grzbiety w otoczeniu Przełęczy Salmopolskiej.

Nazwę Salmopol zanotowano po raz pierwszy w 1688 r. Określano nią wówczas nową wieś założoną w górskim ustroniu na terenie ówczesnego tzw. państwa żywieckiego (a więc już na terenie Rzeczypospolitej) przez osadników wyznania luterańskiego, którzy w okresie kontrreformacji zbiegli z terenu Księstwa Cieszyńskiego przed prześladowaniami religijnymi.

Według austriackiego spisu ludności z 1900 r. w 33 budynkach w Salmopolu mieszkało 169 osób, z czego wszyscy byli polskojęzyczni, 50 (29,6%) było katolikami a 119 (70,4%) innych wyznań[1] (tu praktycznie: ewangelikami).

Tak pisał o Salmopolu w przewodniku po Beskidach Kazimierz Sosnowski na początku XX w.:

Quote-alpha.png
Mimo najcięższych warunków bytu gmina to jednak wzorowa; nędza i niechlujstwo są tu nieznane, moralność, oświata i pracowitość stoją wysoko. Chaty pouczepiane po zboczach, skrawki pól w braku koni orzą ludzie sami, żniwa w późnej jesieni. W środku wioski stylowa szkoła drewniana, służąca zarazem za kościół ewangelicki.

Szkoła owa, wzniesiona w 1897 r., była jedyną w tym czasie polską szkołą ewangelicką w Galicji posiadającą prawa szkoły publicznej.

W 1927 r. gminę Salmopol włączono do Szczyrku. Jej szybki rozwój rozpoczął się z końcem lat 60. XX w., kiedy to oddano do użytku nową drogę ze Szczyrku przez Przełęcz Salmopolską do Wisły (obecnie jest to droga wojewódzka nr 942), a następnie uruchomiono kilka wyciągów narciarskich (z Soliska na Polanę Pośrednie i pod samą Przełęczą Salmopolską).

Salmopol posiada komunikację autobusową z Bielskiem-Białą przez centrum Szczyrku. Autobusy PKS z Bielska-Białej jadące w kierunku Salmopola mają tablice Szczyrk-Salmopol, lecz ich ostatnim przystankiem na trasie jest de facto parking przy dolnej stacji wyciągów narciarskich w Szczyrku-Solisku. Dalej w kierunku Przełęczy Salmopolskiej obecnie kursują autobusy przewoźników prywatnych. Niegdyś również autobusy PKS, kurs Szczyrk-Salmopol, jeździły przez Szczyrk-Solisko dalej w kierunku przełęczy, lecz ich trasę skrócono.

Przez Salmopol biegnie znakowany żółtym kolorem szlak turystyczny ze Szczyrku Soliska na Przełęcz Salmopolską.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]