Salome III

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Salome III
Regnault, Henri, Salomé.jpg
Królowa Armenii Mniejszej
Okres panowania od 54
do 71
Jako żona Filip Tetrarcha
Królowa Chalkis
Okres panowania od 72/73
Jako żona Arystobul z Chalkis
Dane biograficzne
Urodzona początek I wieku
Zmarła po 92

Salome (zm. po 92) – przedstawicielka dynastii herodiańskiej. Wnuczka Heroda Wielkiego. Córka Heroda III i Herodiady. Znana głównie z roli, jaką odegrała przy śmierci Jana Chrzciciela – zachwycony tańcem Salome Herod Antypas, tetrarcha Galilei i Perei, obiecał spełnić każde jej życzenie, a ta – na polecenie matki – zażądała głowy żydowskiego proroka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Była córką Heroda III (Heroda Boethosa, Heroda z Rzymu, Heroda Filipa I) i jego żony Herodiady. Jej dziadem ze strony ojca i pradziadem ze strony matki był Herod Wielki. Dokładna data urodzenia Salome nie jest znana. Badacze sądzą, że przyszła na świat prawdopodobnie na początku I wieku[1].

Jej matka porzuciła męża i między jesienią 27 a wiosną 30 roku poślubiła swojego stryja i szwagra – Heroda Antypasa, tetrarchę Galilei i Perei. Salome zamieszkała z matką i ojczymem.

Salome poślubiła swojego stryja Filipa, tetrarchę Batanei, Gaulanitydy, Trachonu i Paneas. Owdowiała w 34 roku. Zapewne w 53 roku poślubiła swojego innego krewnego Arystobula. Arystobul w tym czasie przebywał w Rzymie, dlatego sądzi się, że jego ślub mógł zbiec się z małżeństwem cesarza Nerona i Oktawii, którzy pobrali się w 53 roku[2]. Istnieje hipoteza, według której żoną Arystobula została nie Salome III, ale nieznana bliżej Salome, córka Heroda Antypasa. Opiera się na założeniu, że Arystobul nie poślubiłby kobiety około pięćdziesięcioletniej i nie miał z nią trzech synów. Z drugiej strony wskazuje się, że źródła wyraźnie określają żonę Arystobula, a data narodzenia Salome nie jest dokładnie znana[3].

Pod koniec 54 roku Salome została królową Armenii Mniejszej, ponieważ cesarz Neron nadał to królestwo jej mężowi Arystobulowi. Zachowały się monety przedstawiające Salome jako królową Armenii. Datowane są na "Rok 3", czyli 56/57; wizerunek żydowskiej księżniczki znajdował się na rewersie.

W połowie 71 roku Arystobul utracił Armenię Mniejszą, otrzymując w zamian Chalkis, dawniej należące do jego ojca. W ten sposób Salome została królową Chalkis.

Salome z małżeństwa z Arystobulem miała trzech synów:

Wywód genealogiczny[edytuj | edytuj kod]

4. Herod Wielki
     
    2. Herod III
5. Mariamme II
       
      1. Salome
6. Arystobul I    
    3. Herodiada
   
7. Berenika I      
 

Rola przy śmierci Jana Chrzciciela[edytuj | edytuj kod]

Kiedy oczarowany jej tańcem ojczym, Herod Antypas, przyrzekł spełnić każde jej życzenie, za namową matki Salome zażądała głowy Jana Chrzciciela, którą podano jej na tacy. Motyw Salome pojawia się często w malarstwie, muzyce i w literaturze jako biblijny motyw odnoszący się do krwawego erotyzmu i mrocznej zmysłowości.

Salome w literaturze pięknej[edytuj | edytuj kod]

Salome pojawia się w takich utworach literackich jak:

Salome w malarstwie[edytuj | edytuj kod]

Obraz Artysta Tytuł Rok Miejsce
Spinello Aretino (Spinello di Luca Spinelli) - Salome - Google Art Project.jpg Spinello Aretino Uczta Heroda 1385 Muzeum Sztuk Pięknych – Budapeszt
Masolino - Banquet of Herod - WGA14245.jpg Masolino Uczta Heroda 1435 (fresk) Baptistery – Castiglione Olona
Rogier van der Weyden - St John Altarpiece (detail) - WGA25669.jpg Rogier van der Weyden Ścięcie Jana Chrzciciela 1446-53 Gemaeldegalerie – Berlin
Fra Filippo Lippi - Herod's Banquet (detail) - WGA13290.jpg Filippo Lippi Uczta Heroda (fresk) 1460-64 Katedra – Prato
Giovanni di Paolo - Salome Asking Herod for the Head of Saint John the Baptist - Google Art Project.jpg Giovanni di Paolo Salome prosząca o głowę Jana Chrzciciela ok. 1450 Art of Institute – Chicago
Giovanni The Head of John the Baptist brought to Herod.jpg Giovanni di Paolo Uczta Heroda ok. 1453 National Gallery – Londyn
Gozzoli, Benozzo - The Dance of Salome - 1461-62.jpg Benozzo Gozzoli Taniec Salome 1461-2 National Gallery of Art – Waszyngton
Memling, polittico di san giovanni 03.jpg Hans Memling Ścięcie Jana Chrzciciela 1474-9 Memlingsmuseum – Brugia
Sandro Botticelli - Salome with the Head of St John the Baptist - WGA02736.jpg Sandro Botticelli Salome z głową św. Jana Chrzciciela ok. 1488 Uffizi – Florencja
Andrea Solario - Salome with the Head of St John the Baptist - WGA21610.jpg Andrea Solari Salome z głową św. Jana Chrzciciela 1507 Luwr – Paryż
Sebastiano del Piombo - The Daughter of Herodias - Google Art Project.jpg Sebastiano del Piombo Salome z głową Jana Chrzciciela 1510 National Gallery – Londyn
Sesto2.jpg Cesare da Sesto Salome 1510-20 National Gallery – Londyn
Giampietrino 07.JPG Giampietrino Salome ok. 1510-30 National Gallery – Londyn
Alonso González de Berruguete 001.jpg Alonso Berruguete Salome 1512-6 Uffizi – Florencja
Hans Fries Ścięcie Jana Chrzciciela 1514 Kunstmuseum – Bazylea
Titian-salome.jpg Tycjan Salome z głową Jana Chrzciciela 1515 Galleria Doria Pamphili – Rzym
Tizian 086.jpg Tycjan Salome z głową Jana Chrzciciela ok. 1560 Prado – Madryt
Salome with the Head of John the Baptist, by Tiziano Vecellio and workshop, c. 1560-1570, oil on canvas - National Museum of Western Art, Tokyo - DSC08139.JPG Tycjan Salome z głową Jana Chrzciciela ok. 1560-1570 National Museum of Western Art
Bernardino luini, salomè con la testa del battista, 1510-20 ca..JPG Bernardino Luini Salome z głową św. Jana Chrzciciela 1510-20 Museum of Fine Art – Boston
Bernardino Luini (Atelier) - Salome (1520s).jpg Bernardino Luini Herodiada 1527-31 Uffizi – Florencja
Lucas Cranach d. Ä. - Salome - WGA05722.jpg Lucas Cranach Starszy Salome ok. 1530 Muzeum Sztuk Pięknych – Budapeszt
Antonio Campi Ścięcie Jana Chrzciciela ok. 1571 San Paolo Converso – Mediolan
Joseph Heintz Salome z głową Jana Chrzciciela 1600-5 Kunsthistorisches Museum – Wiedeń
Michelangelo Merisi da Caravaggio - Salome with the Head of St John the Baptist - WGA04179.jpg Caravaggio Salome z głową św. Jana Chrzciciela ok. 1607 National Gallery – Londyn
Michelangelo Merisi da Caravaggio - Salome with the Head of the Baptist - WGA04194.jpg Caravaggio Salome z głową Jana Chrzciciela ok. 1609 Palazzo Real – Madryt
BattistelloSalome.jpg Giovanni Battista Caracciolo Salome otrzymująca głowę Jana Chrzciciela 1617 Uffizi – Florencja
Salome danst voor Herodes Rijksmuseum SK-A-804.jpeg Jacob Hogers Salome tańcząca przed Herodem 1630-55 Rijksmuseum – Amsterdam
Leonaert Bramer - Salome Presented with the Head of St John the Baptist - WGA03087.jpg Leonaert Bramer Salome z głową św. Jana Chrzciciela 1630 Musee des Beaux-Arts – Nimes
Peter Paul Rubens 018.jpg Peter Paul Rubens Uczta Heroda 1633 National Galleries of Scotland – Edynburg
Massimo Stanzione Ścięcie Jana Chrzciciela ok. 1634 Prado – Madryt
Massimo Stanzione Salome z głową Jana Chrzciciela Manchester City Galleries – Manchester
Guido Reni - Salome with the Head of Saint John the Baptist - WGA19313.jpg Guido Reni Salome z głową św. Jana Chrzciciela 1639-1640 Art Institute of Chicago – Chicago
Reni, Guido - Salome with the Head of John the Baptist - 1630-1635.jpg Guido Reni Salome z głową św. Jana Chrzciciela 1630-1635 Galleria Nazionale d’Arte Antica – Rzym
Strobel-bautista crop ladies.jpg Bartłomiej Strobel Uczta u Heroda i ścięcie św. Jana Chrzciciela 1639-42 Prado – Madryt
Matthias Stomer Salome otrzymująca głowę Jana Chrzciciela ok. 1640 National Gallery – Londyn
Matthias Stomer Salome z głową Jana Chrzciciela Palazzo Ruspoli – Rzym
Mathias stomer, salomè con la testa del battista, genova.JPG Matthias Stomer Salome z głową Jana Chrzciciela Palazzo Bianco – Genua
Carlo Dolci Salome Head of St John the Baptist.jpg Carlo Dolci Salome z głową św. Jana Chrzciciela 1665-70 Royal Callection – Windsor
Mattia Preti - Salome with the Head of St John the Baptist - WGA18392.jpg Mattia Preti Salome z głową św. Jana Chrzciciela Ringling Museum of Art. – Sarasota
Herodias by Paul Delaroche.jpg Paul Delaroche Herodiada 1843 Wallraf-Richartz-Museum – Kolonia
Regnault, Henri, Salomé.jpg Henri Regnault Salome 1870 Metropolitan Museum of Art – Waszyngton
Hérodiade Lévy Nancy 2718.jpg Henry Lévy Herodiada 1872 Musée des Beaux-Arts – Nancy
Gustave Moreau Salomé 1876.jpg Gustave Moreau Salome z głową Jana Chrzciciela 1875 Musee Gustave Moreau – Paryż

Salome w muzyce[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Zob. J. Ciecieląg, Polityczne dziedzictwo Heroda Wielkiego, s. 132.
  2. J. Ciecieląg, Polityczne dziedzictwo Heroda Wielkiego, s. 157.
  3. Hipoteza greckiego badacza N. Kokkinosa; zob. J. Ciecieląg, Polityczne dziedzictwo Heroda Wielkiego, s. 157.
  4. "O sweet Salome I beckon thee
    Bring forth thy heinous offering
    Without your love
    So incomplete
    Corrupt me with your dignity"

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]