Salut 3

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Salut 3
Almaz drawing.svg
Szkic stacji kosmicznej typu Ałmaz
Inne nazwy Ałmaz 2
Indeks COSPAR 1974-046A
Zaangażowani  ZSRR
Rakieta nośna Proton K
Miejsce startu Bajkonur, Kazachska SRR
Orbita (docelowa, początkowa)
Perygeum 219 km
Apogeum 270 km
Okres obiegu 89,1 min
Nachylenie 51,6°
Czas trwania
Początek misji 24 czerwca 1974 (22:38 UTC)
Powrót do atmosfery 25 stycznia 1975
Wymiary
Masa całkowita 18 500[1] kg

Salut 3 (Ałmaz 2) – kolejna radziecka stacja kosmiczna wysłana w ramach programu Salut, druga stacja wojskowego programu Ałmaz, która znalazła się na orbicie okołoziemskiej.

Po nieudanej próbie umieszczenia na orbicie kolejnej bazy satelitarnej w dniu 11 maja 1974 roku – stacja przetrwała w przestrzeni kosmicznej 11 dni i była jak poprzednia (Salut 2), bezużyteczna (w wykazie obiektów kosmicznych jest oznaczona jako Kosmos 557), ruszył program Salut po rocznej przerwie. Stacja Salut 3 miała służyć do celów wojskowych. Po nieszczęśliwym powrocie Sojuza 11 ze stacji orbitalnej Salut 1 i rozhermetyzowaniu Saluta 2 była to właściwie pierwsza misja załogowa na radzieckiej stacji orbitalnej, która zakończyła się sukcesem.

Misja[edytuj]

24 czerwca 1974 roku wysłano na orbitę zmodernizowaną stację typu Ałmaz pod mylącą nazwą Salut 3. Początkowe parametry, charakteryzujące jej orbitę, miały wartość: perygeum 219 km, apogeum 270 km, nachylenie orbity 51,6°, okres obiegu 89,1 min. Po raz pierwszy zastosowano w niej ruchome płaszczyzny z bateriami słonecznymi, automatycznie kierowane ku Słońcu, co pozwoliło na ekonomiczniejszą gospodarkę paliwem do silników korekcyjnych. Zwiększono funkcjonalność pomieszczeń wewnętrznych przy nie zmniejszonej objętości, ponadto wyposażono stację w lądownik. Na stację wysłano dwie załogi.

Paweł Popowicz i Jurij Artiuchin otrzymali poważne zadanie – przetestować w kosmosie wojskowe szpiegowskie laboratorium Ałmaz, które w tym czasie mogło dostarczyć bardzo dokładne zdjęcia powierzchni Ziemi. Podczas negocjacji o ograniczeniu rozmieszczania strategicznych rakiet SALT w drugiej połowie lat 70. zdjęcia te zaskoczyły Amerykanów. Na stacji po raz pierwszy przeprowadzono na orbicie testy działka pokładowego Nudelmann NR-23 mm (niektóre źródła twierdzą, że było to działko Nudelmann o kalibrze 30 mm). W kosmosie wypróbowano je dopiero po wylądowaniu załogi.

Główne zadania[edytuj]

  1. Obserwacje zanieczyszczeń aerozolowych w ziemskiej atmosferze za pomocą spektrografu,
  2. Badanie rozwoju kultur bakteryjnych w warunkach lotu kosmicznego,
  3. Próby odzyskania wody z atmosfery bazy.

Loty do stacji[edytuj]

Choć wykorzystywano ją przez pół roku, to udało się dosłać tylko jedną załogę.

  • Sojuz 14 – start 3 lipca 1974; załoga: Paweł Popowicz, Jurij Artiuchin – byli to pierwsi kosmonauci, którzy znaleźli się na pokładzie radzieckiej stacji kosmicznej i po powrocie mogli opowiedzieć o swoich doświadczeniach. Szczególnie cenne były uwagi Pawła Popowicza, który należał do najbardziej doświadczonych kosmonautów. Dotarli na stację 5 lipca 1974 roku i pracowali przez 15 dni[2].
  • Sojuz 15 – start 25 sierpnia 1974, operacja połączenia nie powiodła się i załoga Giennadij Sarafanow i Lew Diomin po dwóch dniach powróciła na Ziemię. Wersja oficjalna: zadaniem lotu były dalsze eksperymenty dotyczące realizacji i manewru spotkania (z bazą Salut 3), techniki pilotażu, metod poszukiwania drugiego obiektu.

Koniec istnienia bazy[edytuj]

W dniu 23 września 1974 roku od bazy odłączył się automatyczny aparat lądujący, który dostarczył na powierzchnię Ziemi dane pomiarowe z przyrządami naukowymi.
Stacja satelitarna Salut 3 istniała do 25 stycznia 1975 roku, po 214 dniach uległa zniszczeniu w atmosferze nad Oceanem Spokojnym[2].

Ciekawostki[edytuj]

Maksymalna średnica podstawowego modułu stacji wynosiła 4,15 m, a jego długość - około 13 m. Z zakładów produkcyjnych Chruniczewa w Moskwie na kosmodrom Bajkonur w Kazachstanie stacja kosmiczna jechała koleją. Aby nie została zidentyfikowana przez amerykańskie satelity szpiegowskie, musiała się zmieścić w zwykłym krytym wagonie.

Przypisy

  1. Mark Wade: Almaz OPS (ang.). Encyclopedia Astronautica. [dostęp 2013-09-17].
  2. a b Kruk. Epopeja Salutów. „Astronautyka”. 148 (6), s. 6-7, 1986. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. ISSN 0004-623X. 

Bibliografia[edytuj]

  • Andrzej Marks: Baza satelitarna Alfa, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1997, s. 29-30, ​ISBN 83-204-2203-5
  • Andrzej Marks: Polak w Kosmosie, Książka i Wiedza, Warszawa 1978
  • T.A. Heppenheimer: Podbój Kosmosu, Wydawnictwo Amber Sp. z o.o. 1997, s. 315, ​ISBN 83-7169-852-6