Saluting Battery (Valletta)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Saluting Battery
Batterija tas-Salut
Ilustracja
Saluting Battery widziana z Upper Barrakka Gardens
Państwo  Malta
Lokalizacja Valletta
Część fortyfikacji Valletty
Typ bateria artyleryjska
Data budowy 1560.
Data eksploatacji 1560. – 1954
Wydarzenia Oblężenie Malty (1798–1800)
II wojna światowa
Położenie na mapie Malty
Mapa lokalizacyjna Malty
Saluting Battery
Saluting Battery
Położenie na mapie Morza Śródziemnego
Mapa lokalizacyjna Morza Śródziemnego
Saluting Battery
Saluting Battery
Ziemia35°53′40,61″N 14°30′44,89″E/35,894614 14,512469

Saluting Battery (pol. Bateria Powitalna, malt. Batterija tas-Salut) jest to bateria artyleryjska w Valletcie na Malcie.

Zbudowana została w XVI wieku przez Zakon św. Jana, na miejscu lub obok miejsca, gdzie stała turecka bateria podczas oblężenia Malty w 1565 roku. Bateria tworzy dolny poziom Bastionu św. Piotra i św. Pawła fortyfikacji frontowych Valletty, ulokowany poniżej Upper Barrakka Gardens, z widokiem na Fort Saint Angelo i resztę Grand Harbour.

Saluting Battery głównie była używana do oddawania ceremonialnych salutów armatnich i sygnałowych, lecz wykorzystywana była też do celów militarnych podczas blokady 1798-1800 roku oraz II wojny światowej. Pozostawała czynnym obiektem wojskowym do czasu, kiedy działa zostały usunięte przez Brytyjczyków w roku 1954. Na początku XXI wieku została odnowiona i otwarta dla publiczności, i jest teraz wyposażona w osiem czynnych replik 32-funtowych odtylcowych dział gładkolufowych (ang. SBBL 32 pounder, SBBL – smooth bore breach loading), które oddają salut codziennie o godz. 12:00 i 16:00.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rządy Zakonu św. Jana[edytuj | edytuj kod]

Detal z mapy Grand Harbour podczas Wielkiego Oblężenia Malty w roku 1565, pokazujący zakonne fortyfikacje Birgu i Senglei oraz różne osmańskie baterie. Bateria po lewej stronie na górze obrazka, wychodząca na Fort Saint Angelo, z powiewającym niebieskim proporcem, stoi mniej więcej na miejscu Saluting Battery.

Korzenie Saluting Battery sięgają czasów Wielkiego Oblężenia Malty w roku 1565. Podczas oblężenia wojska tureckie umieściły artylerię na półwyspie Sciberras (na którym dziś leżą Valletta i Floriana), aby ostrzeliwać Zakon św. Jana w Forcie St. Angelo. Jedna z baterii oblężniczych znajdowała się blisko miejsca, gdzie dziś jest Saluting Battery, ponieważ teren ten jest podniesiony i posiada czysty widok na Fort St. Angelo i resztę Grand Harbour[1].

W roku 1566, kiedy oblężenie zostało odparte, założone zostało miasto Valletta. W tym samym roku rozpoczęto budowę Bastionu św. Piotra i św. Pawła (St. Peter & St. Paul Bastion), który został ukończony w roku 1570. Bastion posiadał wielopoziomową platformę artyleryjską, skąd działa mogły być przemieszczane na wyższe poziomy, aby objąć swym zasięgiem cały port. Saluting Battery została zbudowana na poziomie niższym, a początkiem XVII wieku, na górnej platformie zbudowano loggię i założono prywatny ogród. Podczas rządów Zakonu na Malcie, bateria była wykorzystywana do obydwu celów – ceremonialnego i militarnego. Pod koniec XVIII wieku bateria została uzbrojona w szesnaście 12-funtowych dział z brązu, które strzelały okrągłymi kamiennymi kulami[2].

W czasie okupacji Malty przez Francuzów i oblężenia Valletty przez maltańskich powstańców, uzbrojenie baterii pozostało niezmienione, lecz kąt celowania dział został podniesiony, aby móc ostrzeliwać w poprzek portu pozycje powstańców na Corradino Heights[3].

Rządy brytyjskie[edytuj | edytuj kod]

Wkrótce po zajęciu Malty przez Brytyjczyków w roku 1800, rozpoczęto codzienne oddawanie trzech strzałów sygnałowych (na wschód słońca, południe i zachód słońca) z Saluting Battery, zastępując nimi strzały sygnałowe z Saint James Cavalier, oddawane za rządów Zakonu. W czasie, gdy bateria była poddawana naprawie lub przeglądowi, strzały oddawane były z Fortu St. Angelo po przeciwnej stronie portu. W roku 1803, do uzbrojenia baterii dodane zostały dwie 24-funtowe karonady oraz kilka 24-funtowych dział, zdobytych na Francuzach podczas francuskich wojen rewolucyjnych(ang.). Pozostały tam do roku 1825.

W roku 1824 otwarto dla publiczności, znajdujące się na poziomie powyżej Saluting Battery, loggię i ogród, jako Upper Barrakka Gardens. Od roku 1848 bateria była wyposażona w cztery działa 12-funtowe. W ciągu następnych lat jej uzbrojenie znacznie się wzbogaciło. W roku 1852 bateria była wyposażona w dziesięć dział 24-funtowych na głównym parapecie, cztery działa 32-funtowe na prawej flance, trzy 8-funtowe haubice na lewej flance, dwa 13-calowe moździerze z tyłu parapetu, oraz dwie 56-funtowe karonady w wysuniętych narożnikach. W roku 1854, poniżej Saluting Battery, zbudowana została Bateria Lascarisa, przylegająca do Bastionu św. Piotra i św. Pawła[1].

W latach 1860. dodane zostało kolejne działo 24-funtowe, zwiększając ilość dział salutowych do jedenastu. W roku 1886 haubice zastąpione zostały przez 64-funtowe działa RML (ang. RML 64 pounder 64 cwt gun, RML – rifled muzzle loading, czyli gwintowane działo odprzodowe), zaś działa 32-funtowe zostały usunięte. W latach 1890. całe uzbrojenie baterii zostało zastąpione przez jedenaście 32-funtowych dział odprzodowych, które służyły jedynie do oddawania salutów. Na początku XX wieku na wyposażenie baterii składało się osiem 32-funtowych gładkolufowych dział ładowanych od tyłu (ang. SBBL 32 pounder). Podczas I wojny światowej nie oddawano strzałów sygnałowych, oszczędzając proch. Wznowiono je w dniu zawieszenia broni (Armistice Day)(ang.) 11 listopada 1918 roku[4].

W latach 1920. władze cywilne rozpoczęły naciski na rząd, aby scedował na nie Saluting Battery, w celu powiększenia Upper Barrakka. W roku 1924 otwarto drugie wejście do baterii, łączące ją z ogrodem. W tym samym roku uzbrojenie baterii zostało zmniejszone do jednego 32-funtowego działa SBBL oraz czterech 18-funtowych armat. Część baterii została udostępniona dla publiczności, a działa zostały odgrodzone[1].

Armata przeciwlotnicza Bofors 40 mm na Saluting Battery w 1942 roku

W roku 1939, tuż przed wybuchem II wojny światowej, wszystkie działa baterii zostały przeniesione, w celu użycia do obrony wybrzeża. W prawym wysuniętym narożniku platformy umieszczono pojedynczą armatę przeciwlotniczą Bofors 40 mm, aby osłaniać Malta Dockyard(ang.). Bateria była obsługiwana przez 3. Lekki Pułk Przeciwlotniczy Royal Malta Artillery. Upper Barrakka Gardens i bateria zostały silnie zniszczone przez bombardowania. Podczas wojny zbudowana została, w tunelach wykopanych pod baterią i ogrodem, główna kwatera obrony wyspy – Lascaris War Rooms[5].

Po wojnie zniszczenia baterii i ogrodu zostały naprawione. Uzbrojenie baterii zostało zastąpione przez cztery haubice QF 25 pdr Mk.I. Zostały one usunięte w roku 1954, kiedy bateria została zamknięta i przydzielona Royal Navy jako część Baterii Lascarisa. W roku 1965, część baterii, która wciąż była obiektem wojskowym, została przekazana władzom cywilnym i zamieniona na ogród[1].

Odnowa[edytuj | edytuj kod]

Jedno z dział baterii oddające strzał powitalny

Fondazzjoni Wirt Artna – Malta Heritage Trust, nabyła baterię w roku 2004 i rozpoczęła przywracanie jej do stanu z końca XIX wieku. Posiada w tej chwili sprawne działo, magazyny artyleryjskie, magazyn prochu i niewielkie muzeum[6].

Po odnowieniu, bateria została początkowo wyposażona w osiem oryginalnych 24-funtowych dział Blomfield, pochodzących z lat 1790–1810[7], lecz w roku 2011 zostały one przeniesione do muzeum i zastąpione przez osiem działających replik 32-funtowych gładkolufowych dział odtylcowych. Podczas prac restauracyjnych w roku 2011, znaleziono na terenie baterii około 100 kamiennych kul armatnich[8].

Bateria jest w tej chwili otwarta codziennie i można ją zwiedzać z przewodnikiem. Saluty armatnie są oddawane w każdy dzień o godzinie 12:00 i 16:00; wycieczkowe liniowce pasażerskie wpływające i opuszczające Grand Harbour są również obdarzane salutem armatnim[6][9].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Na terenie baterii zostały odkryte pozostałości grobu Henry’ego Andersona Morsheada, dowódcy królewskich inżynierów wojskowych[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d A brief history (ang.). Fondazzjoni Wirt Artna. [dostęp 2015-03-08].
  2. Juliet Rix: Malta and Gozo. Bradt Travel Guides, 2010, s. 119. ISBN 978-1-84162-312-2. (ang.)
  3. History time-line (ang.). Fondazzjoni Wirt Artna. [dostęp 2015-03-08].
  4. Recalling WWI armistice (ang.). W: Times of Malta [on-line]. 2008-11-11. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-04-02)].
  5. Lascaris War Rooms (ang.). Fondazzjoni Wirt Artna. [dostęp 2015-03-20].
  6. a b Saluting Battery (ang.). visitmalta.com. [dostęp 2015-03-08].
  7. Mario Farrugia: The guns at the Saluting Battery, Valletta (ang.). W: Times of Malta [on-line]. 2010-09-02. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-03)].
  8. Large find of cannon balls at the Barrakka battery (ang.). W: Times of Malta [on-line]. 2011-02-08. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-03)].
  9. Leslie Vella: Valletta’s Saluting Battery (ang.). The Malta Photoblog, 2013-03-28. [dostęp 2015-03-20].
  10. British army 1800–1900 (ang.). Malta Family History. [dostęp 2017-05-05].