Sam w domu (seria filmów)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sam w domu
Home Alone
Ilustracja
Polskie logo serii
Gatunek film komediowy
film familijny
Rok produkcji 1990–2012
Kraj produkcji  Stany Zjednoczone
Język angielski
Reżyseria Chris Columbus (1–2)
Raja Gosnell (3)
Rod Daniel (4)
Peter Hewitt (5)
Scenariusz John Hughes (1–4)
Aaron Ginsburg i Wade McIntyre (5)
Główne role Macaulay Culkin (1–2)
Alex D. Linz (3)
Mike Weinberg (4)
Christian Martyn (5)
Muzyka John Williams (1–2)
Nick Glennie-Smith (3)
Teddy Castellucci (4)
David Kitay (5)
Wytwórnia 20th Century Studios (1–5)
Dystrybucja 20th Century Fox (1–5)

Sam w domu (ang. Home Alone) – seria pięciu amerykańskich filmów familijnych zapoczątkowanych przez Chrisa Columbusa. Filmy stworzono w wytwórni 20th Century Studios i wydano w latach 1990–2012. Pierwsze dwie części reżyserował Chris Columbus, trzecią Raja Gosnell, czwartą Rod Daniel, a piątą Peter Hewitt.

Fabuła serii opiera się na historii dzieci, które w okresie Świąt Bożego Narodzenia zostają same i muszą zmierzyć się z obroną siebie i swojego domu przed przestępcami.

Lista filmów[edytuj | edytuj kod]

Nr Tytuł polski Tytuł oryginalny Data premiery Data premiery
w Polsce[1]
1 Kevin sam w domu Home Alone 1990-11-1010 listopada 1990 1992-12-2525 grudnia 1992
2 Kevin sam w Nowym Jorku Home Alone 2: Lost in New York 1992-11-1515 listopada 1992 1992-12-2626 grudnia 1992
3 Alex – sam w domu Home Alone 3 1997-12-1212 grudnia 1997 1997-12-1919 grudnia 1997
4 Kevin sam w domu 4 Home Alone 4 2002-11-033 listopada 2002 2009-04-044 kwietnia 2009
5 Finn sam w domu: Świąteczny skok Home Alone: The Holiday Heist 2012-11-2525 listopada 2012 2012-12-2323 grudnia 2012

Krótki film[edytuj | edytuj kod]

19 grudnia 2018 roku firma Google wydała reklamę Home Alone Again with the Google Assistant promującą Asystenta Google. Macaulay Culkin po 28 latach od pierwszej części z serii, odtwarza sceny z filmu Kevin sam w domu. Ralph Foody, Joe Pesci i Daniel Stern również pojawiają się w swoich rolach poprzez nagrania archiwalne[2].

Produkcja i odbiór[edytuj | edytuj kod]

Kevin sam w domu[edytuj | edytuj kod]

Macaulay Culkin w 1991, odtwórca roli Kevina

Pomysł na film pochodzi od Chrisa Columbusa, który jest reżyserem pierwszych dwóch części. Pierwszy film z serii miał powstać w wytwórni Warner Bros., a jego budżet ustalono na 14 000 000 $. Jednak projekt przejęła 20th Century Fox i zwiększyła go do 17 000 000 $[3]. Okres zdjęciowy trwał od lutego do maja 1990 roku, zdjęcia do filmu zrealizowano w Chicago, Evanston, Winnetce, Wilmette, Oak Park i Highland Park oraz w Paryżu. Premiera kinowa odbyła się 10 listopada 1990 roku. W pierwszy weekend film zarobił 17 000 000 $ i stał się na tyle popularny, że wyświetlano go w kinach jeszcze długo po okresie świątecznym. Przez dwanaście tygodni utrzymywał się na pierwszym miejscu amerykańskiego box office’u, a przez kolejnych dziesięć plasował się w pierwszej dziesiątce. Ostatecznie film na całym świecie zarobił ponad 477 000 000 $, a w samych tylko Stanach przyniósł 285 000 000 $ zysku i stał najbardziej dochodowym filmem roku w Ameryce Północnej[4].

Mimo dużej popularności wśród widzów, film został przyjęty z mieszanymi ocenami przez krytyków. Internetowy serwis Rotten Tomatoes, opierając się na 41 recenzjach ze średnią ocen 5.2/10, przyznał mu 54%, czyli „zgniły”[5]. Z kolei Metacritic, który stosuje standardową skalę ocen, po przejrzeniu stu recenzji oszacował jego wynik na 63, ze wskazaniem na „ogólnie sprzyjające”[6].

Kevin sam w Nowym Jorku[edytuj | edytuj kod]

Po sukcesie filmu producenci postanowili stworzyć kontynuację przygód Kevina. Budżet produkcji wyniósł 28 000 000 $, zaangażowano tych samych twórców i tą samą obsadę co w pierwszej części. Okres zdjęciowy trwał od 9 grudnia 1991 roku do 1 maja 1992 roku. Zdjęcia zrealizowano w Nowym Jorku, Chicago, Winnetce, Los Angeles, Universal City, Long Beach i Malibu. Kinowa premiera filmu odbyła się 20 listopada 1992 roku. Film łącznie zarobił 173 000 000 $ w Stanach Zjednoczonych i 359 000 000 $ na całym świecie[7].

Mimo uzyskania dużej popularności film został negatywnie odebrany przez krytyków. Serwis Rotten Tomatoes, opierając się na opiniach z 25 recenzji, przyznał mu wynik 24%, czyli „zgniły”[8].

Alex sam w domu[edytuj | edytuj kod]

Plany powstania trzeciej części pojawiły się już na etapie produkcji drugiej. Chciano wykorzystać znaną obsadę jak również głównego bohatera. Jednak Macaulay Culkin i kilku aktorów zrezygnowało z kontynuowania projektu. Do pomysłu wrócono w połowie lat 90, nie udało się jednak skompletować pierwotnej obsady, dlatego zaczęto tworzyć nową historię. Chris Columbus odłączył się od produkcji nowej części, a jego miejsce zajął Raja Gosnell, za scenariusz dalej odpowiadał John Hughes. Do kontynuacji zebrano nową obsadę aktorów nie związaną z poprzednimi częściami[9]. Budżet produkcji ustalono na 32 000 000 $. Zdjęcia do filmu trwały od 2 grudnia 1996 roku do 22 marca 1997 roku, a sceny kręcono w Chicago, Evanston, San Francisco, Skokie i Hongkongu. Kinowa premiera filmu odbyła się 12 grudnia 1997 roku. Podczas otwarcia film zarobił 5 085 482 $, łącznie 79 082 515 $, w Stanach Zjednoczonych 30 882 515 $.[10].

Film został negatywnie odebrany przez krytyków. Serwis Rotten Tomatoes przyznał mu wynik 27%, czyli „zgniły”[11].

Kevin sam w domu 4[edytuj | edytuj kod]

Czwarta część została wyreżyserowana przez Roda Daniela i miała swoją premierę jako film telewizyjny na antenie ABC Network 3 listopada 2002 roku. Produkcja nigdy nie trafiła do kin. Fabuła opiera się na kontynuacji życia rodziny McCallisterów jednak ze zmienioną obsadą aktorów. Zdjęcia kręcone były w Kapsztadzie[12].

Film został bardzo krytycznie oceniony. Clint Morris z Moviehole przyznał mu ocenę 1/5[13]. Joly Herman z Common Sense Media przyznał mu 1/5[14]. Jerry Roberts z Armchair Media przyznał 1/4[15]. Sue Robinson z brytyjskiego tygodnika Radio Times ocenił film 1/5[16].

Finn sam w domu[edytuj | edytuj kod]

Prace nad piątym filmem z serii rozpoczęły się pod koniec 2011 roku jako koprodukcja pomiędzy ABC Family i Fox TV Studios. Reżyserem został Peter Hewitt, a za scenariusz odpowiadali Aaron Ginsburg i Wade McIntyre. Stworzono nową historię która opiera się na przygodach rodziny Baxterów. Jako głównego bohatera wybrano Christiana Martyna. Zdjęcia kręcone były od stycznia do marca 2012 roku w Kanadzie w mieście Winnipeg. Telewizyjna premiera filmu odbyła się 25 listopada 2012 roku na kanale ABC Family. Produkcja nigdy nie trafiła do kin[17]. Krajowa sprzedaż zapisu filmu DVD wyniosła 895 381$[18].

Film dostał mieszane recenzje, IMDb ocenił go 3,5/10[19], Emily Ashby z Common Sense Media ocenia go 2/5[20].

Reboot[edytuj | edytuj kod]

W sierpniu 2019 roku wytwórnia 20th Century Studios została przejęta przez Walta Disneya. Dyrektor generalny Robert Iger ogłosił, że powstaje nowy film z serii Sam w domu. Będzie on opublikowany w serwisie strumieniowym Disney+. Scenariusz napisali Mikey Day i Streeter Seidell, producentmi filmu zostali Hutch Parker i Dan Wilson. Zdjęcia rozpoczęły się w marcu 2020 roku w Montrealu jednak z powodu pandemii COVID-19 zostały przełożone[21].

Obsada i twórcy[edytuj | edytuj kod]

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Postać Aktor Film
Główni bohaterowie
Kevin McCallister Macaulay Culkin 1, 2
Mike Weinberg 4
Alex Pruitt Alex D. Linz 3
Finn Baxter Christian Martyn 5

Twórcy[edytuj | edytuj kod]

Profesja Kevin sam w domu Kevin sam w Nowym Jorku Alex – sam w domu Kevin sam w domu 4 Finn sam w domu
Reżyseria Chris Columbus Raja Gosnell Rod Daniel Peter Hewitt
Scenariusz John Hughes Aaron Ginsburg i Wade McIntyre
Produkcja John Hughes Lisa Demberg
Muzyka John Williams Nick Glennie-Smith Teddy Castellucci David Kitay
Zdjęcia Julio Macat Peter Benison
Montaż Raja Gosnell Malcolm Campbell John Coniglio
Scenografia John Muto Sandy Veneziano Henry Bumstead Leslie Binns Craig Sandells
Kostiumy Jay Hurley Jodie Lynn Tillen Leigh Bishop Patricia J. Henderson

Zysk finansowy[edytuj | edytuj kod]

Kevin sam w domu na całym świecie zarobił ponad 477 000 000 dolarów, a w samych tylko Stanach przyniósł 285 000 000 dolarów zysku i stał najbardziej dochodowym filmem roku w Ameryce Północnej Znalazł się także w Księdze rekordów Guinnessa jako najbardziej dochodowa komedia wszech czasów. Kevin sam w Nowym Jorku również przyniosł ogromny sukces finansowy, biorąc pod uwagę średni budżet przeznaczony na produkcję[22]. Trzecia część w porównaniu do poprzednich zarobiła zdecydowanie mniej biorąc pod uwagę dużą rozpiętość czasową między częściami oraz zmianę aktorów.

Kevin sam w domu 4 jak i Finn sam w domu nie znalazły się w zestawieniu gdyż nie były emitowane w kinach i ich produkcja określona jest mianem niskobudżetowych.

– świat
Stany Zjednoczone – Stany Zjednoczone

Informacje odnośnie do dochodów i budżetów poszczególnych filmów
Film Rok Dochód
(USD)
Dochód Stany Zjednoczone
(USD)
Budżet (USD)
(szacunkowo)
Dochód jako
procent
budżetu
Źródła
1. Kevin sam w domu 1990 477 063 114 285 761 243 18 000 000 2650% [23]
2. Kevin sam w Nowym Jorku 1992 365 154 932 173 585 516 28 000 000 1304% [24]
3. Alex – sam w domu 1997 79 082 515 30 882 515 32 000 000 247% [25]
W sumie 921 300 561 490 229 274 78 000 000 1181%

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 15 lat w polskiej telewizji (pol.). wirtualnemedia.pl. [dostęp 2011-12-23].
  2. jd: Macaulay Culkin jako "Kevin sam w domu" w reklamie Google Assistant (pol.). wirtualnemedia.pl. [dostęp 2018-12-21].
  3. David Teather: Fade to red (ang.). The Guardian, 2007-11-30. [dostęp 2012-11-08].
  4. Movie box office results for the top 50 movies of 1990 (ang.). movies.go.com, 2008-04-22. [dostęp 2020-10-29].
  5. Home Alone Movie Reviews (ang.). rottentomatoes.com. [dostęp 2020-10-29].
  6. Home Alone Reviews (ang.). metacritic.com. [dostęp 2020-10-29].
  7. boxofficemojo.com: Home Alone 2: Lost in New York (ang.). [dostęp 2020-10-30].
  8. Home Alone 2: Lost in New York (1992) – Rotten Tomatoes, www.rottentomatoes.com [dostęp 2017-11-24] (ang.).
  9. Dustin Rowles, What Ever Happened To Alex D. Linz, The Kid From ‘Home Alone 3’?, uproxx.com, 14 stycznia 2016 (ang.).
  10. Home Alone 3, boxofficemojo.com [dostęp 2020-10-30] (ang.).
  11. Home Alone 3 (1997) - Rotten Tomatoes, www.rottentomatoes.com [dostęp 2017-11-21] (ang.).
  12. Kevin sam w domu 4, swiatksiazki.pl [dostęp 2020-10-30] (pol.).
  13. Home Alone 4, moviehole.net [dostęp 2020-10-30] [zarchiwizowane z adresu 2004-01-19] (ang.).
  14. Home Alone 4: Taking Back the House, commonsensemedia.org [dostęp 2020-10-30] (ang.).
  15. Home Alone 4, armchaircinema.com [dostęp 2020-10-30] (ang.).
  16. Home Alone 4, radiotimes [dostęp 2020-10-30] (ang.).
  17. Home Alone: The Holiday Heist (2012) (pol.). Filmweb. [dostęp 2012-12-22].
  18. Home Alone: The Holiday Heist Financial Information, thenumbers.com [dostęp 2020-10-30] (ang.).
  19. Home Alone: The Holiday Heist TV Movie 2012 (ang.). imdb.com. [dostęp 2020-10-30].
  20. Home Alone: The Holiday Heist (ang.). commonsensemedia.org. [dostęp 2020-10-30].
  21. pp / megafon: Disney zapowiada nową wersję filmu "Kevin sam w domu" (pol.). wirtualnemedia.pl, 2019-12-12. [dostęp 2012-12-22].
  22. Home Alone – Movie Review, movie-gazette.com [dostęp 2020-10-30] (ang.).
  23. Home Alone (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2020-10-30].
  24. Home Alone 2: Lost in New York (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2020-10-30].
  25. Home Alone 3 (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2020-10-30].