Samantabhadra

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy pojęcia Samantabhadra w buddyzmie . Zobacz też: Samantabhadra (dżinizm) w dżinizmie.
Postać "pierwotnego buddy" Samantabhadry

Samantabhadra (tyb.: ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ, Kun-tu bzang-po, mong.: Qamugha Sain, chiń. 普贤菩萨 Pǔxián Púsà, kor. Pohyon posal, jap. Fugen bosatsu, wiet. Phổ Hiền Bồ tát). Samantabhadra oznacza z sanskrytu "zawsze dobry" lub "niezmienna dobroć".

Ten bodhisattwa reprezentuje w buddyzmie Prawo (Dharmę) i współczucie. Jest często stowarzyszony z Mańdziuśrim, z którym stanowi parę akolitów po obu stronach Buddy Śakjamuniego.

W Chinach bardzo rzadko był przedstawiany samotnie, zwykle był jednym z elementów triady buddyjskiej. W niektórych chińskich wyobrażeniach wykazuje pewne żeńskie cechy. Bardzo często jedzie na słoniu, który ma sześć par kłów, trzymając "parasol" z liścia lotosu (skt ćhatra). Nosi strój bardzo przypominający szatę bodhisattwy Guanyin. Również jego żeńskie cechy go do Guanyin upodobniają. Samantabhadra jest czczony jako patron klasztorów na górze Emei z zachodnich Chinach. Niektórzy wierzą, iż biały słoń Samantabhadry jest tym samym słoniem, który pojawił się królowej Mai, matce Buddy[1].

W Japonii jest głównie czczony w szkołach tendai i shingon oraz jako obrońca Sutry Lotosu w tradycji Nichiren. Praktykujący "lotosowe samadhi" (jap. Hokkesanmai) czyli "koncentrację na Sutrze Lotosu" uważają, iż Samantabhadra reprezentuje "wewnętrzną przyczynę i praktykę ćwiczeń i koncentracji"[1].

Samantabhadra jest także czczony, szczególnie w Japonii, jako "przedłużający życie" pod nazwą Fugen Emmei Bosatsu. Jest ekwiwalentem jego ezoterycznej interpretacji jako Wadżramoghasamajasattwa.

W Japonii jest ukazywany w dwóch głównych formach: siedzący na kwadratowej platformie, z dwudziestoma ramionami, lub siedzący na czterech białych słoniach. Czasem jest przedstawiany jako młody mężczyzna (lub jako dziecko - Chigo Fugen Bosatsu) z wysoką koroną, czasem ozdobioną pięcioma Dżinami (Zwycięzcami), zwanymi także pięcioma Tathagatami. Siedzi na lotosowym tronie wspieranym przez słonia z sześcioma kłami. Uważany jest za najwyższą formę Samantabhadry[2].

W rzeźbie i malarstwie ukazywany jest w kilku formach:

  • jako siedzący na lotosie umieszczonym na grzbiecie słonia, z dwoma ramionami w mudrze ańdziali lub trzymającymi sutrę. Czasem w prawej ręce trzyma lotos lub sutrę, lub berło. Może także mieć ręce ułożone w mudrze abhaja, a w lewej trzymać cintamani (klejnot spełniający życzenia). Lub może trzymać prawą dłoń otwartą z trzema placami na piersi, a w lewej - lotos otoczony przez płomienie (w mandali Wadżradhatu). Może także mieć prawą rękę w mudrze warada na kolanie, a w lewej trzymać cintamani na piersi.
  • z wieloma ramionami (zwłaszcza w malarstwie), siedzący na leżącym słoniu. W prawej głównej ręce trzyma potrójną wadżrę przy piersi, a w lewej - dzwonek przy biodrze. Tym samym przypomina Wadżrasattwę.
  • stojący na dwóch lotosach z prawą reką w mudrze abhaja, z lewą dłonią skierowaną w dół i lekko zgiętymi palcami. Gdy tworzy grupę z siedmioma innymi bodhisattwami jest żółty, a prawej ręce trzyma kwiat lotosu, a w lewej - wadżrę[2].

W mandali Garbhadhatu znajduje się na południowym wschodzie od Wajroczany i reprezentuje przyczynę ascetyzmu, podczas gdy Ratnakuta - skutki. Jest on zatem duchem bodhi (oświecenia) i "doskonałą przyczyną" wiedzy czy też poznania jak lustro (skt Adarśadźniana). W mandali Wadżradhatu jest ukazany uzbrojony w miecz w pochwie i potrójną wadżrę.

1. W dzogczen to stan "pierwotnego buddy" - powrotu do rigpy, która zawiera "trzy ciała Buddy": pier­wot­nie czystą (Wylie. Ka-dak) Esen­cję (Wylie. Ngo-bo), spon­tanicz­nie zrealizowaną (Wylie. Lhun-Grub) Naturę (Wylie. Rang bZhin), wszechobecną moc (Wylie. Rtsal) Współczucia (Wylie. Thugs rje) dla nieprzebranych manifestacji[3]. Do stanu "pierwotnego buddy" powraca się w trekciö poprzez rozpoznanie pierwotnej czystości (Wylie. ka-dak) lub w tögal poprzez następujące Cztery Wizje (Wylie. snang ba bzhi) spontanicznego zrealizowania (Wylie. lhun-grub) trzech ciał Buddy[4]: 1) Bezpośrednie zrealizowanie dharmaty samej w sobie (Wylie. Chos-nyid mngon sum) otwiera wrota do czystych krain, tzn. pozostałych wizji; 2) Powiększające się doświadczenie (Wylie. Nyams gong ‘phel ba) odsłania wizję nirmanakaji; 3) Rigpa osiąga pełną dojrzałość (Wylie. Rig-pa tshad phebs) odsłaniając wizję sambhogakaji; 4) Wyczerpanie wszystkich zjawisk dharmaty (Wylie. Chos-nyid du ‘dzin pa tsam yang zad pa), gdzie rozpuszcza się samo w sobie skupienie na dharmacie, odsłania wizję dharmakaji, aż do stanu „pierwotnego buddy”.

2. W mahajanie to jeden z ośmiu głównych bodhisattwów.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Louis Frédéric. Buddhism. Str. 197
  2. a b Louis Frédéric. Buddhism. Str. 198
  3. Longchen Rabjam, Tulku Thondup, The Practice of Dzogchen, Snow Lion Publications, 2002, ​ISBN 1-55939-179-0
  4. Jamgön Kongtrul Lodrö Tayé, The treasury of knowledge, Book Eight, Part Four: Esoteric Instructions, A Detailed Presentation of the Process of Meditation in Vajrayana, s. 94, Snow Lion Publications, ​ISBN 1559392843​.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dzogczen Ponlop, "Wywalająca inwokacja Samantabhadry", Wydawnictwo A, 2010, ​ISBN 978-83-89978-33-2
  • Namkhai Norbu, "Kryształ i ścieżka światła. Sutra, tantra i dzogczen", Wydawnictwo A, 2001, ​ISBN 83-914807-5-5
  • Norbu Czogjal Namkhai, Dzogczen. Stan doskonałości samej w sobie, Wydawnictwo A 1998
  • Tenzin Wangyal, Cuda naturalnego umysłu. Esencja dzogczen w rdzennej tybetańskiej tradycji Bön, Wydawnictwo Verbum Marek Górny, Katowice 1994 ​ISBN 83-7058-015-7
  • Louis Frédéric: Buddhism. Flammarion Iconographic Guides. New York: Flammarion, 1995, s. 359. ISBN 2-08013-558-9.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]