Samcche-Dżawachetia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Samcche-Dżawachetia
სამცხე-ჯავახეთის მხარე
Region
ilustracja
Państwo  Gruzja
Siedziba Achalciche
Kod ISO 3166-2 GE-SJ
Powierzchnia 6413 km²
Populacja (2016)
• liczba ludności

160,500[1]
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba prowincji 6
Położenie na mapie
Położenie na mapie
41°35′N 43°16′E/41,583333 43,266667

Samcche-Dżawachetia (gruz.: სამცხე-ჯავახეთი, zwana też Meschetią) - region w południowej Gruzji, ze stolicą w Achalciche. Samcche-Dżawachetia obejmuje sześć prowincji: Achalciche, Adigeni, Aspindza, Bordżomi, Achalkalaki i Ninocminda. Region graniczy z Gurią i Imeretią od północy, Dolną Kartlią i Wewnętrzną Kartlią od północnego wschodu, Armenią i Turcją od południa, Adżarią od zachodu. Przez region przepływa rurociągiem ropa naftowa z Baku do Ceyhan oraz gaz ziemny z Azerbejdżanu do Turcji.

Geografia[edytuj]

Prowincje Samcche-Dżawacheti, wraz z liczbą mieszkańców (2016)[2]:

  • Achalciche - 18,000 (miasto), 20,800 (gmina)
  • Adigeni - 16,500
  • Aspindza - 10,400
  • Achalkalaki - 45,200
  • Bordżomi - 25,100
  • Ninocminda - 24,500

W krajobrazie Samcche-Dżawachetii dominują wulkaniczne, głębokie wąwozy oraz niewysokie pasma górskie.

Gruzini określają Dżawachetię mianem "gruzińska Syberia". Taką ocenę zawdzięcza surowym zimom, kiedy to temperatura potrafi spaść poniżej -20 °C, za co odpowiada dość suchy, kontynentalny klimat i znaczne wyniesienie nad poziom morza[3].

W północnej części regionu niedaleko Bordżomi znajduje się Park Narodowy Bordżomi-Charagauli, jest on częścią Małego Kaukazu. Park jest jednym z największych w Europie, pokrywa on ponad 76 tys. ha pierwotnego lasu oraz górskich i wysokogórskich łąk.

Demografia[edytuj]

Zgodnie ze spisem ludności z 2014 roku, region w większości zamieszkują Ormianie Dżawacheccy, stanowią 50.5% ludności Samcche-Dżawachetia[4]. Pozostałe nacje to Osetyjczycy, Gruzini i Grecy pontyjscy. Ormianie są najsłabiej reprezentowaną społecznością w regionie[5]. Podobnie jak Abchazi czy Południowi Osetyjczycy domagają się oni autonomii, jednak ich "walka" o suwerenność w odróżnieniu od narodów z północy Gruzji, ma charakter niemal zupełnie bierny. Zamieszkują południowo-wschodnią część regionu i w znaczącej części są zatrudnieni w rosyjskich bazach wojskowych. Jednocześnie region ten wolny jest od targających innymi regionami Kaukazu, konfliktów na tle etnicznym.

Region ten zamieszkiwali Turcy meschetyjscy zesłani przez Stalina w 1944 r. do Kotliny Fergańskiej, zarzucał im sprzyjanie armii niemieckiej. Ich miejsce zajęli sprowadzeni z innych regionów Gruzini. W czasach implozji ZSRR dawni mieszkańcy Meschetii , tj. Turcy meschetyjscy padli w Ferganie ofiarą pogromów. Tragiczne wydarzenia z początku ostatniej dekady XX wieku nasiliły ich dążenia do powrotu w rodzinne strony. Obecnie władze Gruzji oraz miejscowi Ormianie odmawiają Turkom meschetyjskim tego prawa[6].

Widok na Wardzie - skalne miasto, w dolinie rzeka Kura

Zabytki[edytuj]

Główne zabytki Samcche-Dżawachetia to skalne miasto - Wardzia, położone niedaleko miasta Aspindza oraz twierdza Chertwisi - jedna z najstarszych fortyfikacji w południowej Gruzji. Inne, warte uwagi zabytki to kompleksy klasztorne Sapary i Zarzmy.

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. GeoStat.Ge
  2. GeoStat.Ge, www.geostat.ge [dostęp 2017-02-23].
  3. http://kaukaz.pl/gruzja/regiony/region_dzawachetia.php Dżawachetia na Kaukaz.pl
  4. census - Demographic and social characteristics, census.ge [dostęp 2017-02-23].
  5. Georgia’s Armenian and Azeri Minorities, 22 November 2006 (free registration needed to view the full report)
  6. http://kaukaz.pl/gruzja/regiony/region_meschetia.php Meschetia na Kaukaz.pl