Samogłoska otwarta przednia niezaokrąglona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Samogłoska otwarta przednia niezaokrąglona – typ samogłoski spotykany w językach naturalnych. Symbol, który przedstawia ten dźwięk w Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym i X-SAMPA, to a (zwykłe a). W latach 2011-2012 komitet Międzynarodowego Towarzystwa Fonetycznego zagłosował przeciw dodaniu do MAF odrębnego symbolu () dla samogłoski otwartej centralnej niezaokrąglonej[1].

W dialekcie miasta Hamont języka limburskiego przednie [], centralne [äː] i tylne [ɑː] są odrębnymi fonemami[2][3]. Takie potrójne rozróżnienie jest bardzo rzadko spotykane.

Języki, w których występuje ten dźwięk[edytuj | edytuj kod]

Samogłoska otwarta przednia niezaokrąglona występuje w językach:

Język Słowo MAF Tłumaczenie Uwagi
angielski Received Pronunciation[4] cat [kʰat] "kot" Realizowana jako [æ] przez konserwatywnych użytkowników[4].
limburski[2][5][6][7] pèns [paːns²] "brzuch" Wyraz z dialektu Hamont[8].

W niektórych językach występuje samogłoska otwarta centralna niezaokrąglona, nieposiadająca odrębnego symbolu IPA, zapisywana [ä], [ɑ̈] lub [ɐ̞] (najczęściej używany symbol to [ä]), kiedy niezbędne jest rozróżnienie:

Język Słowo MAF Tłumaczenie Uwagi
czeski laska [ˈläskä] "miłość" Z reguły transkrybowana /a/.
hiszpański malo [ˈmälo̞] "zły" Z reguły transkrybowana /a/.
limburski dialekt Hamont[9] zaak [zäːk²] "sprawa" Z reguły transkrybowana //.
maryjski адакат [ädäkät] "znów" Z reguły transkrybowana /a/.
niemiecki Ratte [ˈʀätə] "szczur" Z reguły transkrybowana /a/.
polski las [läs] "las" Z reguły transkrybowana /a/.
portugalski[10][11] vá [] "proszę iść!" Z reguły transkrybowana /a/.
rumuński cal [käl] "koń" Z reguły transkrybowana /a/.

Przypisy

  1. Keating 2012 ↓, s. 245.
  2. a b Verhoeven 2007 ↓, s. 221.
  3. Choć Verhoeven pierwsze dwie samogłoski zapisuje jako /æː/ i /aː/, to z czworokątu samogłoskowego na stronie 221 wynika jasno, że mają dokładnie ten sam stopień otwarcia (całkowicie otwarty), /æː/ jest całkowicie przednie, /aː/ jest centralne, a /ɑː/ całkowicie tylne.
  4. a b Received Pronunciation. [dostęp 2015-11-01].
  5. Gussenhoven i Aarts 1999 ↓, s. 159.
  6. Heijmans i Gussenhoven 1998 ↓, s. 110.
  7. Peters 2006 ↓, s. 119.
  8. Verhoeven 2007 ↓, s. 222.
  9. Verhoeven 2007 ↓, s. 221–222.
  10. Barbosa i Albano 2004 ↓, s. 229.
  11. Cruz-Ferreira 1999 ↓, s. 127.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski podstawowe
 
  przednie   centralne   tylne
przymknięte iy   ɨʉ   ɯu
prawie przymknięte   ɪʏ   ʊ  
półprzymknięte eø   ɘɵ   ɤo
średnie     ə    
półotwarte ɛœ   ɜɞ   ʌɔ
prawie otwarte æ   ɐ    
otwarte aɶ       ɑɒ
 
Uwaga. Jeśli podano dwa symbole, to znajdujący się po lewej stronie oznacza samogłoskę niezaokrągloną, a po prawej zaokrągloną.

Przykład dźwiękowy i