Samogłoska prawie przymknięta przednia scentralizowana niezaokrąglona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Samogłoska prawie przymknięta przednia scentralizowana niezaokrąglona jest to typ samogłoski spotykany w językach naturalnych. Symbol, który przedstawia ten dźwięk w Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym, to ɪ (kapitalik i). Przed rokiem 1989 zapisywana była ona symbolem ɩ[1].

Handbook of the International Phonetic Association definiuje tę samogłoskę jako przesunięty ku szwie odpowiednik samogłoski kardynalnej [i][2], więc można ją alternatywnie zapisać .

Języki, w których występuje ten dźwięk[edytuj]

Samogłoska prawie przymknięta przednia scentralizowana niezaokrąglona występuje w językach:

Język Słowo MAF Tłumaczenie Uwagi
angielski bit [bɪt] "trochę"
czeski jazyk [ˈjazɪk] "język"
niderlandzki wind [ʋɪnt] "wiatr"
niemiecki bitte [ˈbɪtə] "proszę"
polski gwara warszawska[potrzebny przypis] łyk [wɪk] "łyk" Odpowiada samogłosce centralnej [ɪ̈] w standardowej polszczyźnie.
rosyjski[3] дерево [ˈdʲerʲɪvə] "drzewo" Tylko w nieakcentowanych sylabach.

W niektórych językach występuje samogłoska prawie przymknięta centralna niezaokrąglona, nieposiadająca odrębnego oficjalnego symbolu IPA (m. in. Oxford English Dictionary stosuje []), zapisywana [ɪ̈] lub [ɨ̞], kiedy niezbędne jest rozróżnienie:

Język Słowo MAF Tłumaczenie Uwagi
amharski[4] ሥር / sər [sɪ̈r] "korzeń" Z reguły transkrybowana /ɨ/.
angielski parallelepiped [ˌpæɹəlɛlɪ̈ˈpɪpɪ̈d] "równoległościan"
polski pył [pɪ̈w] "pył" Z reguły transkrybowana /ɨ/, rzadziej /ɪ/.
rosyjski[5] жена [ʐɪ̈ˈn̪ä] "żona" Występuje tylko w nieakcentowanych sylabach po twardej spółgłosce.
Samogłoski kardynalne
Przednie Przednie scentr. Centralne Tylne
scentr.
Tylne
Przymknięte
Blank vowel trapezoid.png
i • y
ɨ • ʉ
ɯ • u
ɪ • ʏ
• ʊ
e • ø
ɘ • ɵ
ɤ • o
ɛ • œ
ɜ • ɞ
ʌ • ɔ
a • ɶ
ɑ • ɒ
Prawie przymknięte
Półprzymknięte
Średnie
Półotwarte
Prawie otwarte
Otwarte
Uwaga. Jeśli podano dwa symbole, to znajdujący się po lewej stronie oznacza samogłoskę niezaokrągloną, a po prawej zaokrągloną.

Przykład dźwiękowy i

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Katrina Hayward, Richard J. Hayward: Amharic. W: Handbook of the International Phonetic Association. Cambridge: Cambridge University Press, 1999, s. 45–50. ISBN 978-0-521-65236-0. (ang.)
  • International Phonetic Association (IPA): Handbook of the International Phonetic Association. Cambridge: Cambridge University Press, 1999. ISBN 978-0-521-65236-0. (ang.)
  • Daniel Jones, Dennis Ward: The Phonetics of Russian. Cambridge: Cambridge University Press, 1969. (ang.)