Samopodpalenie Piotra Szczęsnego na placu Defilad w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kwiaty i znicze w miejscu, w którym na placu Defilad 19 października 2017 podpalił się Piotr Szczęsny

Samopodpalenie Piotra Szczęsnegoakt demonstracyjnego podpalenia się (samospalenia), którego dokonał polski chemik Piotr Szczęsny w ramach protestu przeciw polityce Prawa i Sprawiedliwości 19 października 2017 na warszawskim placu Defilad[1][2].

Piotr Szczęsny[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w 1963. Był chemikiem, członkiem Stowarzyszenia Mensa Polska. Pracował jako szkoleniowiec w organizacjach pozarządowych. Jego żona jest farmaceutką (byli małżeństwem przez ponad 30 lat)[3]. Piotr Szczęsny mieszkał w Niepołomicach[1]. Jego rodzina potwierdziła, że przez ostatnich osiem lat życia chorował na depresję; sam mężczyzna w swoim ostatnim liście podkreślał, by nie łączyć jego aktu z chorobą[1].

Okoliczności[edytuj | edytuj kod]

19 października 2017 w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie miało miejsce odsłonięcie tablicy poświęconej zmarłej radnej Oldze Johann, z udziałem prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego. Następnie w PKiN rozpoczęła się sesja Rady Miasta[4] i w czasie jej trwania przed gmachem budynku Piotr Szczęsny rozstawił megafon, wygłosił antyrządowe hasła, a następnie włączył piosenkę zespołu Chłopcy z Placu Broni pt. Kocham wolność, rozrzucił kopie swojego manifestu, po czym polał się łatwopalną substancją i podpalił[5]. Mężczyznę ugasili pracownicy Pałacu Kultury i Nauki, jeszcze przed przyjazdem straży pożarnej[6]. Mężczyzna trafił do szpitala w stanie krytycznym – miał poparzone 60 procent powierzchni ciała. Przebywał w szpitalu przy ulicy Lindleya w Warszawie, gdzie zmarł 29 października 2017[1]. Po zdarzeniu był określany w mediach jako Piotr S. – do początku listopada, kiedy to rodzina zgodziła się na podawanie nazwiska w środkach masowego przekazu[7].

List pożegnalny[edytuj | edytuj kod]

Swój list pożegnalny – manifest rozrzucony na miejscu zdarzenia – Piotr Szczęsny adresował „do wszystkich Polek i Polaków, tych którzy decydują o tym, kto rządzi w Polsce”[4]. W liście przedstawił 15 punktów, w których protestował przeciwko antydemokratycznym, jego zdaniem, działaniom rządzących, między innymi ograniczaniu wolności obywatelskich, niszczeniu Trybunału Konstytucyjnego i systemu niezależnych sądów, łamaniu prawa (kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego), próbie zamachu na samorządy poprzez centralizację władzy, dyskryminacji społecznej (m.in. środowisk LGBT), marginalizowaniu roli Polski na arenie międzynarodowej, ubezwłasnowolnieniu państwowych mediów (szczególną uwagę poświęcił „Trójce”), niszczeniu przyrody (w tym wycince Puszczy Białowieskiej)[4].

Oddźwięk[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie Piotra Szczęsnego
Tablica na placu Defilad

Poeta Jarosław Mikołajewski napisał wiersz pt. Do człowieka który podpalił się pod pałacem kultury w czwartek 19 października 2017, który opublikowany został w Gazecie Wyborczej 20 października[8]. Samopodpalenie i śmierć Szczęsnego na łamach prasy komentowali z kolei między innymi ks. Adam Boniecki[9][10], Ludwik Dorn[11], Agnieszka Holland[12], Michał Karnowski[13], o. Grzegorz Kramer[14] oraz Jacek Żakowski[15]. W krótkim wpisie na Twitterze odniósł się do niej także Przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk[16], a także dziennikarze Tomasz Lis i Rafał Ziemkiewicz[17]. O samospaleniu Piotra Szczęsnego pisały także media zagraniczne, w tym czeska Česká televize[18], niemieckie Deutschlandfunk[19], Welt[20] i Tagesschau[21] oraz włoskie Gariwo[22] i Eastwest[23].

2 listopada (Zaduszki) odbyło się spotkanie w miejscu samopodpalenia Piotra Szczęsnego na placu Defilad, w trakcie którego jego ostatni list odczytał Bartłomiej Topa. Do uczestnictwa w spotkaniu zapraszali Maja Komorowska, prof. Maria Janion oraz ks. Wojciech Lemański[24]. 6 listopada w Warszawie i Toruniu przeszły milczące marsze ku jego pamięci[25][26][27][28]. Biskup Tadeusz Pieronek stwierdził, że „Piotr Szczęsny wiedział, co czyni” i że to „desperacki, ale bohaterski czyn”. Od jego wypowiedzi odciął się episkopat, uznając ją za wypowiedź prywatną, a nie stanowisko Kościoła[29]. 8 listopada polscy posłowie uczcili minutą ciszy pamięć Piotra Szczęsnego[30]. 13 listopada bard i poeta Jacek Kleyff opublikował w serwisie Youtube napisaną przez siebie piosenkę pt. „Piotr S.” (na melodię rumuńskiej pieśni ludowej)[31][32].

Pogrzeb Piotra Szczęsnego odbył się 14 listopada na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie. Mszę świętą koncelebrowali bp Tadeusz Pieronek i ks. Adam Boniecki, zaś fragment Ewangelii odczytał ks. Wojciech Lemański[33].

15 listopada na placu Defilad została umieszczona tablica o treści – Ja zwykły szary człowiek. 19 X 2017 – upamiętniająca samopodpalenie w tym miejscu Piotra Szczęsnego, a prezydent miasta Hanna Gronkiewicz-Waltz poinformowała, że zamontowanie tablicy było inicjatywą władz samorządowych Warszawy[34]. W tym samym dniu podczas debaty w Parlamencie Europejskim na temat praworządności w Polsce słowa Szczęsnego przywołał Janusz Lewandowski[35].

W lutym 2018 w Monachium wystawiony został awangardowy spektakl 1968. Okupacja Kammerspiele w reżyserii Wojciecha Klemma. Jedna z głównych postaci była inspirowana Piotrem Szczęsnym. W projekt zaangażowana była m.in. austriacka pisarka i noblistka Elfriede Jelinek[36].

Śledztwo prokuratorskie[edytuj | edytuj kod]

20 października 2017 Prokuratura Rejonowa Warszawa Śródmieście-Północ wszczęła śledztwo w tej sprawie[37]. Sprawdza ona, czy miało miejsce „doprowadzenie pokrzywdzonego namową bądź udzieleniem pomocy do targnięcia się na własne życie poprzez oblanie ciała i ubrania substancją łatwopalną”[37]. Natomiast rzecznik warszawskiej prokuratury okręgowej, Łukasz Łapczyński, poinformował o zleceniu przez warszawskich śledczych sekcji zwłok Piotra Szczęsnego i wystąpieniu o jego dokumentację medyczną[37].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Nie żyje Piotr S., który podpalił się pod Pałacem Kultury. warszawa.wyborcza.pl. [dostęp 2017-11-05].
  2. Mężczyzna podpalił się przed Pałacem Kultury i Nauki w Warszawie, www.tvp.info, 19 października 2017 [dostęp 2017-11-09].
  3. Samospalenie w Warszawie. Żona Piotra S.: Byliśmy szczęśliwą rodziną. Już nigdy nie będzie tak samo. wyborcza.pl. [dostęp 2017-11-05].
  4. a b c Nie żyje mężczyzna, który podpalił się przed Pałacem Kultury. Nie odzyskał już przytomności. wiadomosci.gazeta.pl. [dostęp 2017-11-05].
  5. Zmarł mężczyzna, który podpalił się w Warszawie. uwaga.tvn.pl. [dostęp 2017-11-05].
  6. Znicze przed Pałacem Kultury. Ku pamięci Piotra S.. tvnwarszawa.tvn24.pl. [dostęp 2017-11-05].
  7. Pod Pręgierzem zapłonęły znicze dla Piotra Szczęsnego. wroclaw.wyborcza.pl. [dostęp 2017-11-05].
  8. Do człowieka, który podpalił się pod Pałacem Kultury w czwartek 19 października 2017. wyborcza.pl. [dostęp 2017-11-17].
  9. Śmierć Piotra S. jest krzykiem. tygodnikpowszechny.pl. [dostęp 2017-11-05].
  10. Ksiądz Boniecki: Samospalenie to krzyk straszliwy. A ilu ludzi nie posuwa się aż do tego? Jak bardzo mogą się czuć skopani, zrąbani tym, co robi ten, kto ma władzę?. wyborcza.pl. [dostęp 2017-11-05].
  11. Dorn: Pogrzeb Piotra S. wywoła sporo emocji, ale samospalenie w Warszawie to burza w szklance wody. polskatimes.pl. [dostęp 2017-11-05].
  12. Agnieszka Holland o samospaleniu Piotra: „Ogień niszczy, ale też oświetla. Jak gniew”. oko.press. [dostęp 2017-11-05].
  13. Ohyda. wpolityce.pl. [dostęp 2017-11-05].
  14. Ojciec Kramer przeprasza za wpis o samobójstwie i prosi o modlitwę o dar mądrości. pch24.pl. [dostęp 2017-11-05].
  15. Samospalenie w Warszawie. Jacek Żakowski: rozpacz patrioty. opinie.wp.pl. [dostęp 2017-11-05].
  16. Donald Tusk zabrał głos ws. śmierci Piotra S., który podpalił się pod Pałacem Kultury. Internauci przypomnieli mu wypowiedź sprzed kilku lat. wmeritum.pl. [dostęp 2017-11-05].
  17. Samospalenie w Warszawie. Niektóre komentarze pozostawiają wiele do życzenia. wiadomosci.wp.pl. [dostęp 2017-11-05].
  18. Útok bajonetem a sebeupálení jako protest proti vládě. Polská veřejnoprávní média mlčí (cz.). ceskatelevize.cz. [dostęp 2017-11-05].
  19. Polen diskutiert über Selbstverbrennung aus Protest gegen rechtskonservative Regierung (niem.). deutschlandfunk.de. [dostęp 2017-11-05].
  20. „Ich liebe die Freiheit, deshalb habe ich mich verbrannt“ (niem.). welt.de. [dostęp 2017-11-05].
  21. Selbstverbrennung als Protest? (niem.). tagesschau.de. [dostęp 2017-11-05].
  22. Il gesto estremo di un 54enne a Varsavia (wł.). it.gariwo.net. [dostęp 2017-11-05].
  23. Se un uomo si dà fuoco nella Polonia di Kaczynski (wł.). eastwest.eu. [dostęp 2017-11-05].
  24. Spotkajmy się w Zaduszki, by upamiętnić Piotra Szczęsnego. polityka.pl. [dostęp 2017-11-05].
  25. Milczący marsz w hołdzie dla Piotra S.. koduj24.pl. [dostęp 2017-11-05].
  26. Podpalił się przed PKiN. Ulicami stolicy przejdzie marsz pamięci Piotra Szczęsnego. wawalove.pl. [dostęp 2017-11-05].
  27. W Toruniu przejdzie marsz pamięci Piotra Szczęsnego – człowieka, który podpalił się pod Pałacem Kultury. chillitorun.pl. [dostęp 2017-11-05].
  28. W marszu milczenia upamiętnili Piotra Szczęsnego. tvnwarszawa.tvn24.pl. [dostęp 2017-11-06].
  29. Biskup Pieronek o samospaleniu Szczęsnego: Bohaterski czyn. Jest reakcja Episkopatu, serwis internetowy "Wprost", 2017-11-07, dostęp 2017-11-07
  30. Sejm uczcił Piotra Szczęsnego. "Hańba" z ław PiS. rp.pl. [dostęp 2017-11-08].
  31. Jacek Kleyff napisał piosenkę o Piotrze Szczęsnym. wyborcza.pl. [dostęp 2017-11-16].
  32. Jacek Kleyff: "Piotr S.". youtube.com. [dostęp 2017-11-16].
  33. Bartłomiej Kuraś: Pogrzeb Piotra Szczęsnego w Krakowie. "Upomniał się o sprawy ważne dla nas wszystkich". wyborcza.pl. [dostęp 2017-11-14].
  34. Tablica upamiętniająca Piotra Szczęsnego na placu Defilad. tvnwarszawa.tvn24.pl. [dostęp 2017-11-15].
  35. Gorąca debata w PE. Europosłowie PiS opuścili salę, Lewandowski o samopodpaleniu w Warszawie. rmf24.pl. [dostęp 2017-11-15].
  36. Spektakl o Szarym Człowieku. e-teatr.pl. [dostęp 2018-03-02].
  37. a b c Prokuratura zleciła sekcję zwłok mężczyzny, który podpalił się przed PKiN – tvp.info, www.tvp.info, 30 października 2017 [dostęp 2017-11-09].