Samuel Agnon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Samuel Agnon
Samuel Jozef Czaczkes
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 17 lipca 1887[1]
Buczacz[1]
Data i miejsce śmierci 17 lutego 1970[1]
Jerozolima
Narodowość żydowska
Język jidysz, hebrajski
Ważne dzieła

Gość na noc

Samuel Josef Agnon (właśc. Szmuel Josef Czaczkes) (ur. 17 lipca 1888[1] w Buczaczu[a], zm. 17 lutego 1970 w pobliżu Tel Avivu[1]) – izraelski prozaik, hebrajski pisarz, uczony i badacz tradycji[1]. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1966. Autor powieści i opowiadań obrazujących środowisko chasydzkie na przełomie XIX i XX wieku.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wychowywał się w rodzinie mocno związanej z żydowską tradycją. Samouk; od trzeciego do dziewiątego roku życia uczył się w trzech chederach, między innymi u swego ojca. Studiował język niemiecki i Talmud u prywatnych nauczycieli, a literaturę chasydzką w synagodze chasydów czortkowskich. Czytał literaturę galicyjskich Żydów oświeconych, później także dzieła niemieckie i skandynawskie, co było rezultatem opowiadań matki o tejże literaturze zasłyszanych w młodości. W 1907 roku[1] jako jeden z pionierów wyemigrował z Galicji (w ówczesnych Austro-Węgrzech) do Palestyny i osiadł w Jaffie. W latach 19131924 przebywał w Niemczech (od 1914 w Berlinie[1]). Powrócił do Palestyny w 1924 roku[1]. W 1929 podczas arabskich rozruchów w Jerozolimie zniszczono jego bibliotekę. W roku 1966 wraz z Nelly Sachs otrzymał literacką nagrodę Nobla[1].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Zaczął pisać w wieku ośmiu lat; początkowo w języku jidysz, a od momentu osiedlenia w Palestynie po hebrajsku. Początkowo jego prace opisywały ludzi i tradycje, później Izrael[1]. Jego najbardziej znanym utworem w jidysz jest Toint-tanc (Taniec śmierci). W Palestynie zadebiutował napisanymi już po hebrajsku opowiadaniami: Agunot (Porzucone żony) i Wehaja heakow lemiszor (Krzywe stanie się prostym). W czasie pobytu w Niemczech, wraz z Martinem Buberem, zamierzał wydać chasydzkie opowiadania; część z nich wydali w zbiorze Polin. Źródła twórczości Agnona to: dzieje Żydów w Galicji i jego źródła, współczesna literatura hebrajska i nauka o judaizmie, literatura i kultura niemiecka oraz inna literatura europejska.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Porzucone żony (opowiadanie, 1909)
  • Pełny zbiór opowiadań Agnona (1931)
  • Wydawanie za mąż (powieść 1931, wersja druga 1937)
  • Zwyczajna historia (powieść 1935)
  • Gość na noc (powieść 1939)
  • Wczoraj przedwczoraj (powieść 1945)
  • Szira (powieść 1971)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k Elke Schwarck, Autoren in Wort und Bild, Gütersloch: Reinhard Mohn OHG (niem.).

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Sam Agnon twierdził, że urodził się 8 sierpnia 1888, czego nie potwierdzają dokumenty[potrzebny przypis].