Grand Theft Auto: San Andreas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z San Andreas (fikcyjny stan))
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grand Theft Auto: San Andreas
Ilustracja
Logo gry
Producent Rockstar North
Wydawca Rockstar Games
Seria gier Grand Theft Auto
Artysta Aaron Garbut
Scenarzysta Dan Houser
Dj Pooh
James Worrall
Silnik RenderWare
Wersja 3.0[1]
Data wydania PS2:
25 października 2004
Windows, Xbox:
7 czerwca 2005
macOS:
12 listopada 2010
Gatunek gra akcji
Tryby gry gra jednoosobowa, wieloosobowa (2 graczy na jednym ekranie – tylko w wersji PS2 i Xbox)
Kategorie wiekowe BBFC: 15[2]
ELSPA: 18+
ESRB: wersja oryginalna: AO (Adults Only 18+), wersja poprawiona: M (Mature 17+)[3]
PEGI: 18+[4]
Język angielski, polski, niemiecki, francuski, hiszpański, włoski, rosyjski, japoński
Wymagania sprzętowe
Platforma PlayStation 2, Windows, Xbox, MacOS X, Android, iOS[5][6]
Nośniki DVD (1)
Wymagania

Pentium III/AMD Athlon 1 GHz, 256 MB RAM, 8x DVD-ROM, 3,6 GB wolnego miejsca HDD, karta graficzna z pamięcią co najmniej 64 MB z obsługą DirectX 9 (GeForce3 lub lepsze), karta dźwiękowa z obsługą DirectX 9, system operacyjny Microsoft Windows 2000 SP1/XP SP1 lub nowszy, DirectX 9

Kontrolery klawiatura, mysz, gamepad
Poprzednik Grand Theft Auto: Vice City (2002)
Kontynuacja Grand Theft Auto: Liberty City Stories (2005)
Strona internetowa

Grand Theft Auto: San Andreaskomputerowa gra akcji stworzona przez Rockstar North oraz wydana przez Rockstar Games. Gra należy do serii Grand Theft Auto.

Produkcję wydano 25 października 2004 na konsolę PlayStation 2, a 7 czerwca 2005 na komputery i konsole Xbox[4]. Wersja na platformę macOS została wydana 12 listopada 2010[7]. Pod koniec 2013 roku Grand Theft Auto: San Andreas doczekało się portu na telefony z systemem iOS oraz Android, a później także na Windows Phone 8.

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Wydarzenia w grze dzieją się w 1992 roku. Wiele misji, w których gracz bierze udział, jest odzwierciedleniem różnych wydarzeń z początku lat dziewięćdziesiątych mających miejsce w Kalifornii (akcja filmu Terminator 2 czy zamieszki w Los Angeles).

Gracz wciela się w postać Afroamerykanina Carla Johnsona (CJ), który po pięciu latach spędzonych w Liberty City wraca do Los Santos. San Andreas jest parodią dwóch rzeczywistych stanów, czyli Kalifornii i Nevady. CJ opuścił Los Santos po śmierci młodszego brata – Briana. Wrócił teoretycznie tylko na pogrzeb zamordowanej matki, jednakże gdy zauważa, że zarówno rodzina, jak i jego gang, Grove Street Families są w rozsypce, postanawia zostać.

W dodatku podczas powrotu do domu z lotniska Carl natyka się na trzech skorumpowanych funkcjonariuszy policji: Tenpenny’ego, Pulaskiego i Hernandeza, nazywanych oddziałem „C.R.A.S.H.” (ang. Community Resources Against Street Hoodlums), którzy wrabiają Carla w zabójstwo policjanta, przez co ten nie może opuścić stanu. Po pogrzebie Carl zostanie w Los Santos i będzie wykonywał zadania dla swoich przyjaciół, a nawet dla C.R.A.S.H.

Rozgrywka[edytuj | edytuj kod]

W grze pojawiło się wiele nowych możliwości niedostępnych wcześniej w serii. Nowymi pojazdami są rowery, traktory, żniwiarki, quady, czy pociągi. Główny bohater nauczył się pływać, przeskakiwać ogrodzenia oraz nurkować. Poza tym niektóre bronie można trzymać jednocześnie w obydwóch rękach (pistolety oraz uzi) lub wykonywać tzw. „drive-by” (technika strzelania z pojazdu). Kamera, walka i namierzanie zostały ulepszone na wzór innej gry Rockstara, Manhunt.

Rockstar umożliwił również większą personalizację głównego bohatera. Carl może teraz zmienić fryzurę lub ubranie czy też zrobić sobie tatuaż, co działa na reakcję przechodniów. By żyć, CJ musi też kupować jedzenie, które można otrzymać w różnych restauracjach fastfoodowych. W grze mamy 3 sieci fast-foodowe: Cluckin’ Bell (odpowiednik KFC i Taco Bell), Well Stacked Pizza (odpowiednik Pizza Hut) oraz Burger Shot (odpowiednik Burger King). Dodatkowo jedzenie i picie możemy kupować w ulicznych stoiskach, automatach, barach czy klubach nocnych. Ilość spożytego jedzenia oddziałuje na wygląd bohatera. Jeśli CJ zje za dużo w krótkim czasie, zwymiotuje. Jeśli będzie jadł dużo przytyje i spowolni się przez to jego ruch. Jeśli przestanie jeść, zacznie tracić wagę oraz muskulaturę. Rozwój bohatera odbywa się m.in. w umiejętnościach prowadzenia różnych typów pojazdów, wytrzymałości, celności strzelania, pojemności płuc, czy też i w atrakcyjności. Podczas gry CJ będzie mógł się nauczyć jednej z trzech różnych sztuk walki w jednej z trzech siłowni, z których każda jest ulokowana w innym dużym mieście.

Nowym zajęciem, wpisującym się w tradycyjną kontrowersyjność serii, są kradzieże. Pod osłoną nocy CJ może wkraść się do cudzego mieszkania i ukraść wartościowe przedmioty.

Dodatkowo Carl może prowadzić przez określony czas różne dialogi z przechodniami pojawiającymi się podczas gry. Szacunek dla głównego bohatera jest zależny od działań, jakich on się podejmuje. Przedstawiciele Rockstara stwierdzili, że tylko dla głównego bohatera nagrano około 4200 linii dialogów[8].

Dwuosobowy tryb co-operative został dodany do konsolowych wersji gry (PlayStation 2 i Xbox). Ikonki dwóch graczy można znaleźć w wielu miejscach w świecie San Andreas. Ustawienie gracza na takiej ikonie i naciśnięcie jakiegokolwiek przycisku na drugim kontrolerze rozpoczyna misje dla dwóch graczy podobne do „rozwałek” („rampages”) z poprzednich gier tej serii.

Nowymi minigrami są m.in. koszykówka, bilard, bazowane na grach dźwiękowych konkurencje taneczne. Udostępniono też zawody lowriderów oraz automaty do gier z grami zręcznościowymi.

Usprawnieniom uległa też sztuczna inteligencja. Teraz kiedy główny bohater zabije kogoś na ruchliwej ulicy spowoduje, że ludzie nie tylko będą uciekać, lecz też kucać, policja szybciej zareaguje, a kierowcy zaczną uciekać przed siebie czasami dobijając się do budynków i innych pojazdów. Dodatkowo po wycelowaniu broni w postać na ulicy, ta podniesie ręce do góry. Gdy na drodze bohatera znajdą się członkowie nieprzyjaznego gangu zaczną prowadzić wymianę ognia, a jeśli w pobliżu są członkowie gangu zaprzyjaźnionego z gangiem gracza, zaczną oni chronić Carla.

Cały stan San Andreas jest ponad pięciokrotnie większy od tego, jaki zajmuje Liberty City czy Vice City.

Ścieżka dźwiękowa[edytuj | edytuj kod]

Do Grand Theft Auto: San Andreas zostało wydanych kilka ścieżek dźwiękowych z gry: Grand Theft Auto: San Andreas Official Soundtrack 23 listopada 2004 roku[9], Grand Theft Auto: San Andreas Official Soundtrack Box Set 7 grudnia[10] oraz dziesięć albumów zawierających utwory z poszczególnych stacji radiowych gry, które zostały wydane w 2013 roku[11].

Wydanie[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o nowej grze pojawiła się 30 października 2003 roku, gdy Take-Two Interactive zaanonsowało, że nienazwana jeszcze gra, pojawi się w sklepach w „drugiej połowie 2004 roku”[12]. Zaraz po tym oświadczeniu gracze wysnuli dwie teorie dotyczące fabuły. Jedna mówiła, że będzie się ona dziać w mieście San Andreas w Kalifornii (bazowanym na San Francisco; San Andreas było jednym z trzech miast dostępnych w pierwszej części gry) w czasach obecnych, a druga mówiła o Sin City w Nevadzie (bazowanym na Las Vegas) w latach siedemdziesiątych.

17 i 21 grudnia 2003, Take-Two zarejestrowało dziesięć związanych z nazwą GTA znaków handlowych (GTA5, GTA6, GTA: San Andreas, Grand Theft Auto: San Andreas, GTA: Sin City, Grand Theft Auto: Sin City, GTA: Bogota, Grand Theft Auto: Bogota, GTA: Tokyo oraz Grand Theft Auto: Tokyo)[13].

1 marca 2004 roku przedstawiciel Take-Two wyjawił na konferencji prasowej, że Grand Theft Auto: San Andreas zostanie wydane 19 października 2004 w Stanach, 22 października w Europie[14] i 29 października w Australii. Jednakże 9 września 2004 Take-Two powiadomiło, że Grand Theft Auto: San Andreas będzie wydane 26 października 2004 w Stanach, 29 października w Europie i 15 listopada w Australii, aby pozwolić firmie Rockstar na usunięcie zawartości, przez którą gra mogłaby być zakazana w sprzedaży w Australii. Tak czy inaczej australijska wersja była dostępna 29 października i dowiedziono, że była to wielojęzyczna europejska wersja (system PAL). W tym samym oświadczeniu Take-Two powiadomiło, że wersja komputerowa i wersja na konsole Xbox zostanie wydana 7 czerwca 2005.

Sześć dni przed datą wydania gra, razem z podręcznikiem i okładką, została nielegalnie opublikowana. Do tej pory obrazy płyt DVD są dostępne przez duża liczbę sieci P2P. Również przed wydaniem wersji PAL w Wielkiej Brytanii pojawiły się tzw. unlicensed copies zapisane w systemie PAL. Nie przeszkodziło to wcale twórcom sprzedać i dobrze zarobić na ponad 21,5 miliona kopii gry (wg stanu do 2011 roku)[15].

Szczegóły[edytuj | edytuj kod]

11 maja 2004 zaczęły pojawiać się w magazynach i na stronach internetowych informacje o szczegółach. Wtedy też zostały ujawnione informacje m.in. o tym, że świat gry, czyli San Andreas, nie będzie jednym miastem, lecz całym stanem, w którym znajdować się będą trzy duże metropolie (Los Santos, San Fierro i Las Venturas bazujące kolejno na Los Angeles, San Francisco i Las Vegas). Podróżowanie między miastami ułatwiać ma nie tylko rozbudowany system autostrad, ale również pociągi i lotniska, z których również można ukraść odpowiedni pojazd. W wywiadzie projektanci gry powiadomili, że mapa stanu San Andreas jest około pięć razy większa od przestrzeni dostępnej w Grand Theft Auto: Vice City.

Odświeżona edycja[edytuj | edytuj kod]

W 2014 roku została wydana odświeżona edycja gry GTA: San Andreas. Została ona przygotowana przez Rockstara na bazie mobilnej wersji i zawiera przede wszystkim poprawioną grafikę do rozdzielczości 720p. Dodatkowo zwiększony został obszar rysowania obiektów. Wprowadzono też kilka drobnych zmian w wyglądzie mapy i poszczególnych opcji w menu. Poza zmianami wizualnymi dodano też listę osiągnięć. Zapisy stanu gry nie są kompatybilne z zapisami wykonanymi w pierwotnej wersji San Andreas. 7 czerwca 2018 roku grę wydano na Xboksa One.

W 2021 zapowiedziano wydanie odświeżonej trylogii Grand Theft Auto III, Vice City oraz San Andreas, zatytułowanej The Definitive Edition. Zostanie ona wydana na Microsoft Windows, Nintendo Switch, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One oraz Xbox Series X/S[16].

Odbiór gry[edytuj | edytuj kod]

 
Recenzje
Publikacja Ocena
Game Revolution PC: A[17]
Gry-Online PC: 9,5/10[18]
PS2: 9,5/10[19]
GameSpot PS2: 9,6/10[20]
GameSpy PC: 5/5 gwiazdek[21]
IGN PS2: 9,9/10[22]
Oceny z agregatorów
Agregator Ocena
Metacritic

PC: 93/100 (z 47 recenzji)[23]
PS2: 95/100 (z 80 recenzji)[24]
XB: 93/100 (z 58 recenzji)[25]

Nagrody
Organizacja Nagroda
GameSpot’s Best and Worst of 2004 Reader’s Choice: PS2 Game of the Year[26]

Gdy Rockstar ogłosił, że główny bohater (CJ) jest czarnoskóry, wywołało to falę krytyki. Michel Marriott z New York Timesa napisał, że gra utrzymuje stereotyp Afroamerykanina gangstera[27]. W czerwcu 2005 roku ukazała się nieoficjalna modyfikacja do gry (tzw. „Hot Coffee Mod”) autorstwa Holendra Patricka Wildenborga, która umożliwiała dostęp do scen erotycznych w grze[28].

W lipcu 2005 organizacja ESRB oraz różni politycy, m.in. senator Hillary Clinton, uruchomili śledztwa dotyczące zawartości modyfikacji „Hot Coffee”[29]. Początkowo Rockstar wydał oświadczenie, że zawartość modyfikacji „Hot Coffee” została stworzona przez hakerów. Jednakże zostało ono podważone, gdy kody umożliwiające uruchomienie modyfikacji również w wersjach konsolowych gry pojawiły się w Internecie.

20 lipca 2005 Grand Theft Auto: San Andreas dostało ocenę „AO” (Adults Only – Tylko dla dorosłych) postawioną ponownie przez ESRB. Rockstar wstrzymał produkcję wszystkich wersji gry i zaczął planować wydanie ocenzurowanej wersji gry, która będzie mieścić się w poprzedniej ocenie „M”. Z powodu nowej oceny, wiele sieci sklepowych, między innymi Sears, Best Buy, Wal-Mart, EB Games, Target czy GameStop zdjęły grę z półek.

29 lipca 2005, w następstwie ujawnienia scen erotycznych, organizacja Office of Film and Literature Classification (OFLC) odrzuciła uprzednią ocenę gry „MA15+” (najwyższą aktualnie dostępną ocenę dla gier w Australii) i zmieniła ją na „RC” (Refused Classification – Odmowa Klasyfikacji) co oznaczało, że gra nie może być sprzedawana na terenie Australii. Poprawiona wersja, która otrzymała oznaczenie „MA15+”, została udostępniona 12 września 2005.

23 lipca 2005 ocena PEGI w Europie dalej pozostawała niezmieniona, prawdopodobnie dlatego, że wystarczyło jedynie dokleić naklejkę na pudełkach informującą o wstawkach seksualnych.

10 sierpnia 2005 Rockstar Games oficjalnie wydało łatę[30] dla San Andreas. Nazywany przez niektórych „Cold Coffee Patch” naprawia wiele błędów i bugów w grze oraz usuwa kontrowersyjne sceny „Hot Coffee” nawet, gdy mod zostanie ponownie zainstalowany.

W tym czasie gra została ponownie wydana wraz z poprawkami usuwającymi sceny „Hot Coffee” (Grand Theft Auto: San Andreas 2.0 – ta wersja została w maju 2007 roku wydana w polskiej wersji językowej przez firmę Cenega Poland), co pozwoliło z powrotem otrzymać ocenę „M”. Tak czy inaczej „Hot Coffee” mod spowodował stratę około 28,8 miliona dolarów przez Take Two za trzeci kwartał fiskalny 2005 roku (okres od maja do lipca).

Po premierze, Grand Theft Auto: San Andreas spotkała się z powszechnym uznaniem krytyków, uzyskując w wersji na PlayStation 2 średnią z ocen wynoszącą 95/100 punktów według agregatora Metacritic[24]. Redaktor serwisu IGN, Jeremy Dunham, przyznał ocenę 9,9/10 chwaląc rozgrywkę i ścieżkę dźwiękową gry[22].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jedna gra, kilka wersji i tak wiele różnic.... GTA Site, 2017-05-20. [dostęp 2020-10-29].
  2. Gra Grand Theft Auto: San Andreas w systemie klasyfikacji gier BBFC (ang.). System klasyfikacji gier BBFC.
  3. Gra Grand Theft Auto: San Andreas w systemie klasyfikacji gier ESRB (ang.). System klasyfikacji gier ESRB.
  4. a b Grand Theft Auto: San Andreas. Gry-Online.
  5. Grand Theft Auto: San Andreas Mobile Coming this December. [dostęp 2013-12-15].
  6. San Andreas Now Available for iOS. [dostęp 2013-12-15].
  7. Grand Theft Auto Trilogy Now Available for the Mac (ang.). rockstargames.com, 2010-11-12. [dostęp 2015-05-29].
  8. Grand Theft Auto: San Andreas Weekend Update: Street Talking (ang.). GameSpot, 2004-10-23. [dostęp 2015-05-01].
  9. Original Game Soundtrack – Grand Theft Auto: San Andreas (ang.). allmusic.com. [dostęp 2017-03-23].
  10. Original Game Soundtrack – Grand Theft Auto: San Andreas [Box Set] (ang.). allmusic.com. [dostęp 2017-03-23].
  11. OFFICIAL GRAND THEFT AUTO RADIO PLAYLISTS ON SPOTIFY AND ITUNES (ang.). rockstargames.com, 2013-04-11. [dostęp 2017-03-24].
  12. Perry, Douglass C., GTA 4 Date Confirmed, IGN, 30 października 2003.
  13. Lewis, Ed, Take-Two Registers GTA: Bogota, IGN, 2004-01-12.
  14. Coleman, Stephen, Grand Theft Auto: San Andreas, IGN, 1 marca 2004.
  15. GTA IV Overtakes San Andreas in Lifetime Sales [Correction], kotaku.com [dostęp 2017-12-07] (ang.).
  16. Michael McWhertor, Rockstar announces Grand Theft Auto trilogy re-release, with new improvements, Polygon, 8 października 2021 [dostęp 2021-10-23] (ang.).
  17. Grand Theft Auto: San Andreas Review (ang.). Game Revolution, 2005-06-27. [dostęp 2014-02-09].
  18. Grand Theft Auto: San Andreas – recenzja gry. Gry-Online, 2005-06-14. [dostęp 2014-04-22].
  19. Grand Theft Auto: San Andreas – recenzja gry. Gry-Online, 2004-11-26. [dostęp 2014-04-22].
  20. Jeff Gerstmann: Grand Theft Auto: San Andreas Review (ang.). GameSpot, 2004-10-25. [dostęp 2015-11-23].
  21. Sal „Sluggo” Accardo: Grand Theft Auto: San Andreas (ang.). GameSpy, 2005-01-13. [dostęp 2014-02-09].
  22. a b Jeremy Dunham: Grand Theft Auto: San Andreas – Special Edition (ang.). IGN, 2005-11-18. [dostęp 2014-02-17].
  23. Grand Theft Auto: San Andreas PC (ang.). Metacritic. [dostęp 2014-02-09].
  24. a b Grand Theft Auto: San Andreas PlayStation 2 (ang.). Metacritic. [dostęp 2014-02-09].
  25. Grand Theft Auto: San Andreas Xbox (ang.). Metacritic. [dostęp 2014-02-09].
  26. GameSpot’s Best and Worst of 2004 – Reader’s Choice: PS2 Game of the Year (ang.). GameSpot. [dostęp 2015-12-10].
  27. The Color of Mayhem. New York Times. [dostęp 2014-02-17].
  28. GTA sex scandal hits Australia. BBC, 2005-07-29. [dostęp 2014-02-19].
  29. Curt Feldman: Clinton calls for federal game regulation. GameSpot, 2005-07-14. [dostęp 2016-03-31].
  30. No More Hot Coffee.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]