Saris (Palestyna)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Saris
ساريس
Państwo  Mandat Palestyny
Dystrykt Dystrykt Jerozolimy
Wysokość 675 m n.p.m.
Populacja (1945)
• liczba ludności

560
Data zniszczenia 16 kwietnia 1948
Powód zniszczenia atak Hagany
Obecnie Szoeva, Szoresz
Położenie na mapie Mandatu Palestyny
Mapa lokalizacyjna Mandatu Palestyny
Saris
Saris
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Saris
Saris
Ziemia 31°47′53″N 35°04′25″E/31,798056 35,073611
Strona internetowa

Saris (arab. ساريس) - nieistniejąca już arabska wieś, która była położona w Dystrykcie Jerozolimy w Mandacie Palestyny. Wieś została wyludniona i zniszczona podczas Wojny domowej w Mandacie Palestyny, po ataku żydowskiej organizacji paramilitarnej Hagana w dniu 16 kwietnia 1948.

Położenie[edytuj]

Wioska Saris leżała wśród Wzgórz Judzkich, na zachód od miasta Jerozolima. Według danych z 1945 do wsi należały ziemie o powierzchni 10 699 ha. We wsi mieszkało wówczas 560 osób[1].

własność gruntów powierzchnia gruntów (hektary)
Arabowie 10 427
Żydzi 132
publiczne 140
Razem 10 699
Rodzaj użytkowanych gruntów Arabowie (hektary) Żydzi (hektary)
uprawy oliwek 415 0
uprawy nawadniane 366 0
uprawy zbóż 3 707 123
nieużytki 6 484 9
zabudowane 10 0

Historia[edytuj]

Przebiegał tędy ważny szlak handlowy z Jerozolimy na równinę Szaron do portów na wybrzeżu Morza Śródziemnego. W 1596 w Saris mieszkało 292 osoby, które utrzymywały się z uprawy pszenicy, jęczmienia, oliwek i winorośli, oraz hodowli kóz i produkcji miodu[2].

W okresie panowania Brytyjczyków Saris była niewielką wioską położoną na wzgórzu porośniętym winnicami i gajami oliwkowymi. We wsi znajdowała się szkoła dla chłopców oraz jeden meczet[1].

Podczas Wojny domowej w Mandacie Palestyny wioska była bazą arabskich sił Armii Świętej Wojny, które atakowały żydowskie konwoje do Jerozolimy. Gdy 9 kwietnia 1948 oddziały żydowskich organizacji paramilitarnych Irgun i Lehi dopuściły się masakry w Dajr Jasin, mieszkańcy wioski Saris uciekli, obawiając się powtórzenia pogromu w ich wiosce[1]. W dniu 16 kwietnia opuszczoną wioskę zaatakowały siły żydowskiej Brygady Harel (Hagana). Aby uniemożliwić wykorzystanie wioski do stworzenia ufortyfikowanej pozycji obronnej, Żydzi wysadzili wszystkie domy. Ocalał jedynie muzułmański cmentarz[3].

Miejsce obecnie[edytuj]

Na gruntach należących do Saris powstał w 1948 moszaw Szoresz, a w 1950 sąsiedni moszaw Szoeva.

Palestyński historyk Walid Khalidi, tak opisał pozostałości wioski Saris: "Teren jest pokryty kamiennym gruzem, spomiędzy którego wystają żelazne pręty. Zachowało się wiele otwartych wejść do podziemi i kilka jaskiń. Wokół rosną liczne drzewa, w tym cyprysy, drzewa migdałowe i inne. Opuszczony gaj drzew migdałowych znajduje się po wschodniej stronie. W połowie stoku znajdują się pozostałości sztucznego basenu"[1].

Przypisy

  1. a b c d Welcome To Saris (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2011-05-10].
  2. Claude Reignier, H.H. Kitchener: The Survey of Western Palestine: memoirs of the topography, orography, hydrography, and archaeology. London: Committee of the Palestine Exploration Fund., 1881, s. 112. (ang.)
  3. Palmach Information Centre: The capture of Saris (ang.). [dostęp 2008-09-11].