Saturn-Apollo 5

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Saturn-Apollo 5
Saturn SA5 launch.jpg
Inne nazwy Saturn I Block 2 SA-5,
Apollo SA-5, Saturn SA-5, Jupiter nose cone, A00297
Indeks COSPAR 1964-005A
Zaangażowani NASA (USA)
Rakieta nośna Saturn I Block 2
Miejsce startu Cape Canaveral Air Force Station, Stany Zjednoczone
Orbita (docelowa, początkowa)
Perygeum 264 km
Apogeum 760 km
Okres obiegu 94,60 min
Nachylenie 31,43°
Czas trwania
Początek misji 29 stycznia 1964 (16:25:01,41 UTC)
Powrót do atmosfery 30 kwietnia 1966
Wymiary
Masa całkowita 508 900[1] kg
Masa ładunku użytecznego 17 100[1] kg

Saturn-Apollo 5 (SA-5) – pierwszy lot orbitalny w programie Apollo i jednocześnie pierwszy test rakiety Saturn w wersji udoskonalonej (Saturn I Block 2). Ładunek stanowiła osłona aerodynamiczna rakiety Jupiter C. Misja zrealizowana przez Centrum Lotów Kosmicznych imienia George’a C. Marshalla.

Zmiany w rakiecie[edytuj | edytuj kod]

Główną zmianą w locie SA-5 w porównaniu do poprzednich był lot Saturna I z dwoma prawdziwymi członami (nie makietami). Napęd II członu korzystał z 6 silników RL-10 na ciekły wodór i ciekły tlen. Mimo że taka jednostka napędowa miała być przetestowana kilka lat wcześniej w rakiecie Centaur, pierwszy Centaur wystartował jedynie dwa miesiące przed lotem SA-5.

Istotność misji[edytuj | edytuj kod]

Misja ta była jednym z milowych kroków programu Apollo i budowy rakiet Saturn:

  • pierwszy lot dwuczłonowego Saturna
  • pierwszy raz rakieta przenosiła dedykowaną ilość paliwa (340 ton) w powiększonych zbiornikach
  • pierwszy raz w locie rakieta osiągnęła ciąg 680 400 kg-siły
  • pierwsze użycie członu S-IV
  • pierwsze użycie układu kierowania członu Saturn I
  • pierwszy lot w ramach programu Apollo, który osiągnął orbitę

Przebieg lotu[edytuj | edytuj kod]

Pierwotną datą startu był 27 stycznia 1964 roku. Przygotowania do startu w tym dniu przebiegały prawidłowo aż do zatankowania 93% ciekłego tlenu. Wtedy też obsługa przełączyła sposób tankowania z szybkiego na wolne, uzupełniające. Po przełączeniu okazało się, że jego poziom spada, gdyż zbiornik nie jest uzupełniany. Przyczyną był zator rurociągu. Ponieważ nie można było go łatwo usunąć, start przełożono o dwa dni.
Druga próba tankowania powiodła się i rakieta wystartowała bez przeszkód z kosmodromu na Przylądku Kennedyˈego ze stanowiska startowego 37 (skąd były wysyłane następne rakiety tego typu). W chwili startu miała wraz z ładunkiem wysokość 48,8  m i masę 508,9  tony, a silniki pierwszego członu wytworzyły ciąg 682,2 T[1]. Rakieta przesłała na Ziemię 1183 pomiary dokonane na jej pokładzie. Była śledzona przez sześć teleskopów. Pierwsze 1000 m jej lotu obserwowano w celu znalezienia jakichkolwiek przechyłów, obrotów lub nachyleń, za pomocą 13 kamer. W czasie tej próby został wprowadzony na orbitę okołoziemską drugi człon rakiety. Początkowo satelita poruszał się po orbicie, której perygeum znajdował się na wysokości 261 km, a apogeum na wysokości 751 km. Nachylenie do płaszczyzny równika wynosiło 31,4°, jedno okrążenie wokół Ziemi trwało 94,4 minuty. Na orbitę został wprowadzony drugi człon S IV o masie 6486 kg wraz z zasobnikiem o masie 1134 kg zawierającym 5262 kg piasku, 2404 kg przyrządów naukowych i sterujących oraz część łączącą S IV z zasobnikiem o masie 1814 kg. Łącznie w ruch satelitarny wprowadzono masę 17 100 kg. Urządzenie miało długość około 25,6 m i średnicę około 5,6 m[1].
Rozłączenie się członów przebiegło pomyślnie i było rejestrowane przez osiem kamer. Pierwszy człon został wyłowiony z Atlantyku 800 km od miejsca startu.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Człon Saturn IV został dostarczony na Przylądek Canaveral samolotem Pregnant Guppy.
  • Drugi człon wraz z osłoną termiczną osiągnął orbitę okołoziemską, a ponieważ razem miały masę 17 100 kg stały się wówczas najcięższym wyniesionym satelitą – mimo że nie to było celem misji i nie miał on wartości użytecznej jako sztuczny satelita[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Andrzej Marks: Podbój Księżyca trwa. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1967, s. 417.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]