Sawa (rzeka)
 | |
| Kontynent | |
|---|---|
| Państwo | |
| Rzeka | |
| Długość | 940 km |
| Powierzchnia zlewni |
95 720 km² |
| Średni przepływ |
1700 m³/s u ujścia |
| Źródło | |
| Miejsce | Słowenia |
| Wysokość |
1222 m n.p.m. |
| Współrzędne | |
| Ujście | |
| Recypient | Dunaj |
| Miejsce | |
| Wysokość |
73 m n.p.m. |
| Współrzędne | |
Położenie na mapie Europy  | |
Sawa[1] (słoweń., serb.-chorw. Sava, niem. Save, węg. Száva, łac. Savus) – rzeka na granicy Europy Zachodniej (Kotliny Panońskiej) i Europy Południowej (Półwyspu Bałkańskiego). Największy prawy dopływ Dunaju. Długość – 940 km, powierzchnia zlewni – 95 720 km²[2], średni przepływ – 255 m³/s w Zagrzebiu, ok. 1700 m³/s u ujścia w Belgradzie[3].
Źródła Sawy znajdują się w Alpach Julijskich, nieopodal zbiegu granic Austrii, Słowenii i Włoch. Płynie w ogólnym kierunku południowo-wschodnim. Przepływa przez trzy stolice: stolicę Słowenii Lublanę, stolicę Chorwacji Zagrzeb i stolicę Serbii Belgrad, a także przez Kranj, Sisak, Slavonski Brod, Šamac, Sremską Mitrovicę i Šabac[2].
W przybliżeniu od okolic Zagrzebia nabiera charakteru rzeki nizinnej – z powolnym nurtem, szeroką doliną i licznymi meandrami. W dolnym biegu dolina Sawy jest miejscami zabagniona. Uchodzi do Dunaju w stolicy Serbii Belgradzie[4].
Sawa płynie przez terytoria Słowenii, Chorwacji i Serbii, a w środkowym biegu stanowi północną granicę Bośni i Hercegowiny (na tym odcinku znajduje się Most nad Sawą). Do 1918 Sawa stanowiła granicę pomiędzy Austro-Węgrami a Serbią[5]. Bieg Kupy, Sawy i Dunaju jest uważany za północną granicę Półwyspu Bałkańskiego[6].
Sawa jest trzecim co do długości (po Cisie i Prucie), a najdłuższym z prawobrzeżnych dopływów Dunaju. Jest najbogatszym w wodę dopływem Dunaju. Na całej swej długości Sawa zbiera liczne i obfite dopływy – prawe głównie z Gór Dynarskich, lewe głównie z panońskich gór wyspowych w Slawonii. Dorzecze Sawy wykazuje znaczną asymetrię – jego prawobrzeżna część jest dużo większa, również pięć najdłuższych dopływów Sawy – Kupa, Una, Vrbas, Bosna i Drina to dopływy prawostronne[4].
Sawa jest żeglowna od ujścia Kupy w mieście Sisak[7].
Jedno ze źródeł Sawy w Słowenii
Ujście Ljubljanicy do Sawy w Słowenii
Ujście Sawy do Dunaju w Belgradzie
.jpg)
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata. KSNG. [dostęp 2019-08-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-05)].
- 1 2 Sava River, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2026-02-19] (ang.).
- ↑ Climate and hydrology. Sava Commission. [dostęp 2026-02-19]. (ang.).
- 1 2 Sava River Basin. Sava Commission. [dostęp 2026-02-19]. (ang.).
- ↑ Mile Bjelajac: Serbia. encyclopedia.1914-1918-online.net. [dostęp 2026-02-19]. (ang.).
- ↑ Bałkański Półwysep, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2026-02-20].
- ↑ Sava River Sub-basin. International Network of Water-Environment Centres for the Balkans. [dostęp 2026-02-19]. (ang.).