Schronisko Kieżmarskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Schronisko Kieżmarskie
Ilustracja
Państwo  Słowacja
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 1615 m n.p.m.
Data otwarcia 4 października 1942
Właściciel ostatnio Słowacka Organizacja Wychowania Fizycznego (STO)
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Schronisko Kieżmarskie
Schronisko Kieżmarskie
Ziemia49°13′19,93″N 20°13′48,27″E/49,222203 20,230075
Votrubova chata

Schronisko Kieżmarskie, w części literatury tatrzańskiej Schronisko Kiezmarskie (słow. Kežmarská chata) – nieistniejące schronisko stojące dawniej w Dolinie Białych Stawów w słowackich Tatrach Wysokich.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Poprzednie schroniska[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym schroniskiem, które stanęło w okolicy Białego Stawu, była postawiona w 1876 roku na wysokości ok. 1520 m n.p.m. Egidova chata. Nazwa miała upamiętnić ówczesnego prezesa Magyarországi KárpátegyesületEgyeda Berzeviczyego. Jednak to postawione przez MKE prymitywne schronisko zostało przeniesione nad Zielony Staw już po czterech latach.

Wiele lat później, bo dopiero w roku 1922, nad Białym Stawem stanęła Votrubova chata, czyli Schronisko Votruby (Votrubovka, zwana też Jánošíkovą chatą). Schronisko to zostało zbudowane na wysokości ok. 1675 m n.p.m. z inicjatywy członków KČST – gen. Jána Votruby i mjr. Václava Dusila przez wojsko czechosłowackie. Wkrótce jednak budynek został przekazany KČST. Otwarcie budynku dla turystów nastąpiło 1 lipca 1924. Chata, początkowo dwuizbowa, została rozbudowana w 1932. Była czynna w lecie, a okresowo także w zimie. Została rozebrana wraz z budową Schroniska Kieżmarskiego w 1942 roku.

Schronisko Kieżmarskie[edytuj | edytuj kod]

Kieżmarski oddział KČST, począwszy od 1936 roku, planował budowę w Dolinie Białych Stawów nowoczesnego schroniska, które miało zastąpić schronisko Votruby. Na ten cel walne zgromadzenie członków Klubu w 1937 roku przeznaczyło 50 000 koron. 6 czerwca przedstawiciele organizacji przybyli nad Biały Staw, by zadecydować o przyszłej lokalizacji schroniska – zdecydowano się na północno-wschodni brzeg jeziora, około 250 metrów od starego schroniska. Budowę początkowo nadzorowała centrala Klubu w Bratysławie, później zaś (od 1 grudnia 1937) jego kieżmarski oddział. Według pierwotnych planów prace konstrukcyjne miały być ukończone w 1938 roku. Patronem budynku miał być Edvard Beneš, prezydent kraju, a data otwarcia miała zbiec się z dziesiątą rocznicą utworzenia Czechosłowacji.

Skutkiem rozbioru Czechosłowacji w latach 1938–1939 była likwidacja Klubu Czechosłowackich Turystów oraz utworzenie Klubu Słowackich Turystów i Narciarzy (KSTL), który przejął całe mienie poprzednika. Budowę schroniska w Dolinie Białych Stawów włączono do zadań kieżmarskiego oddziału KSTL. Dopiero w styczniu 1941 roku zaaprobowano projekt autorstwa Pavla Viktora Dzsubányiego i Gustáva Maurera, a 5 września 1941 roku KSTL uzyskał pozwolenie na budowę obiektu. Dużą, dwupiętrową chatę stojącą na wysokości 1615 m n.p.m. oddano do użytku 4 października 1942. Na parterze mieściła się restauracja, kuchnia, spiżarnia, izba chatara, a na piętrze 8 pokoi sypialnych ze wspólną łazienką. Na poddaszy mieściły się dwie sale noclegowe, również ze wspólną łazienką. Łącznie w schronisku jednocześnie nocować mogło 70 osób. Budynek miał powierzchnię 283,8 , zaś ostateczny koszt budowy wyniósł 46 000 koron. Schronisko, w odróżnieniu od Votrubovej chary, otwarte było przez cały rok.

Po zakończeniu II wojny światowej KSTL został rozwiązany, a 1 października 1951 schronisko przeszło pod zarząd JTO Sokol. Organizacja ta zamknęła budynek dla turystów, przekształcając je w obiekt szkoleniowy, wykorzystywany w znacznej mierze przez zorganizowane grupy narciarzy. W latach 60. schronisko zmodernizowano, zwiększając jednocześnie liczbę miejsc noclegowych do 120.

Budynek spłonął doszczętnie 7 października 1974. Oficjalną przyczyną była awaria agregatu prądotwórczego.

Od 2003 roku władze Kieżmarku podejmują starania o odbudowę schroniska, które jednak spotykają się z odmową dyrekcji TANAP-u[1].

Właściciele[edytuj | edytuj kod]

  • 1942–1949 Klub Słowackich Turystów i Narciarzy (Klub slovenských turistov a lyžiarov),
  • 1949–1951 Zjednoczona Organizacja Wychowania Fizycznego „Sokol” (Jednotná telovýchovná organizácia „Sokol“),
  • 1951–1974 Słowacka Organizacja Wychowania Fizycznego (Slovenská telovýchovná organizácia).

Chatarzy[edytuj | edytuj kod]

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Od miejsca, w którym znajdowała się chata, odchodzą następujące szlaki:

Szlak czerwony – końcowy odcinek znakowanej czerwono Magistrali Tatrzańskiej, prowadzący ze schroniska nad Zielonym Stawem (Chata pri Zelenom plese) nad Wielki Biały Staw. Czas przejścia: 35 min w obie strony
Szlak niebieski – niebieski szlak z Matlar przez Rzeżuchową Polanę do Doliny Białego Stawu nad Wielki Biały Staw i stamtąd przez Wyżnią Przełęcz pod Kopą na Przełęcz pod Kopą.
  • Czas przejścia z Matlar nad Wielki Biały Staw: 3:30 h, ↓ 2:45 h
  • Czas przejścia znad stawu na Przełęcz pod Kopą: 45 min, ↓ 35 min
Szlak zielony – zielony szlak z Tatrzańskiej Kotliny i Schroniska pod Szarotką w Dolinie Siedmiu Źródeł (dolina Siedmich Prameňov) do Doliny Kieżmarskiej, dalej jej dnem nad Wielki Biały Staw. Czas przejścia z Tatrzańskiej Kotliny: 3:10 h, ↓ 2:20 h[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kuba Turek: Kežmarská chata? (cz.). Hory Doly.cz, 2008-03-02. [dostęp 2012-02-27].
  2. Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Wysokie i Bielskie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-88-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5.
  2. Józef Nyka: Tatry Słowackie. Przewodnik. Latchorzew: Trawers, 2008, s. 118, 119. ISBN 978-83-60078-05-1.
  3. Janusz Konieczniak: Encyklopedia schronisk tatrzańskich. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Wierchy” Centralnego Ośrodka Turystyki Górskiej PTTK, 2010, s. 257-262. ISBN 978-83-89819-84-0.
  4. Tomáš Bujna: Bude obnovená Kežmarská chata? (słow.). Tatry Blog.sk, 2008-10-05. [dostęp 2012-02-27].