Skolopendrowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Scolopendridae)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Skolopendrowate
Scolopendridae
Newport, 1844
Skolopendra olbrzymia (Scolopendra gigantea)
Skolopendra olbrzymia (Scolopendra gigantea)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp wije
Gromada pareczniki
Podgromada Pleurostigmophora
Nadrząd Epimorpha
Rząd skolopendrokształtne
Rodzina skolopendrowate

Skolopendrowate[1] (Scolopendridae) – rodzina dużych pareczników z rzędu skolopendrokształtnych.

Należące tu pareczniki mają po 4 pary oczu prostych na bokach płytki głowowej, rozmieszczone na planie rombów[2][3]. Są pozbawione są bruzd poprzecznych na sternitach tułowia[3]. Ich stopy są dwuczęściowe, a szczękonóża odznaczają się obecności wyrostka na trochanteroprefemur i długim, kielichowatym ujściem gruczołów jadowych[2].

Analizy morfologiczne Edgecombe i Kocha z 2008 oraz molekularne Vahtery i innych z 2013 potwierdzają monofiletyzm skolopendrowatych[2][4]. Te ostatnie wskazują również na monofiletyzm obu zaliczanych tu podrodzin: Otostigminae i Scolopendrinae, natomiast poważnie podważają monofiletyzm wielu rodzajów Otostigminae[4].

Do skolopendrowatych należą rodzaje[5][4]:

Przypisy

  1. Słownik polszczyzny XVI wieku T. 15: Mor - Nałysion. Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk, Łódź: Wydawnictwo PAN, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1984, s. 17. ISBN 83-04-01563-3.
  2. a b c Gregory D. Edgecombe, Markus Koch. Phylogeny of scolopendromorph centipedes (Chilopoda): morphological analysis featuring characters from the peristomatic area. „Cladistics”. 24, s. 872–901, 2008. DOI: 10.1111/j.1096-0031.2008.00220.x (ang.). 
  3. a b Wolfgang Bücherl, Eleanor E. Buckley (red.) Venomous Chilopods or Centipedes: Venomous Animals and Their Venoms. Volume III: Venomous Invertebrates. New York, London: Academic Press, 1971, s. 180-181.
  4. a b c Varpu Vahtera, Gregory D. Edgecombe, Gonzalo Giribet. Phylogenetics of scolopendromorph centipedes: can denser taxon sampling improve an artificial classification?. „Invertebrate Systematics”. 27, s. 578–602, 2013. CSIRO Publishing. DOI: 10.1071/IS13035. 
  5. Scolopendridae. W: BioLib.cz [on-line]. [dostęp 2017-05-01].