Secemin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 50°46′4″N 19°50′18″E
- błąd 39 m
WD 50°46'0.1"N, 19°49'59.9"E
- błąd 14 m
Odległość 394 m
Secemin
wieś
Ilustracja
Rynek w Seceminie
Państwo  Polska
Województwo  świętokrzyskie
Powiat włoszczowski
Gmina Secemin
Liczba ludności (2006) 1600
Strefa numeracyjna 34
Kod pocztowy 29-145[1]
Tablice rejestracyjne TLW
SIMC 0145490
Położenie na mapie gminy Secemin
Mapa konturowa gminy Secemin, w centrum znajduje się punkt z opisem „Secemin”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Secemin”
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa konturowa województwa świętokrzyskiego, blisko lewej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Secemin”
Położenie na mapie powiatu włoszczowskiego
Mapa konturowa powiatu włoszczowskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Secemin”
Ziemia50°46′04″N 19°50′18″E/50,767778 19,838333

Seceminwieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Secemin[2][3]. Siedziba gminy Secemin. Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską przed 1370 rokiem, zdegradowany w 1869 roku[4]. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Integralne części wsi Secemin[2][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0145508 Bród przysiółek

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o Seceminie pochodzi z 1326 r. Osada wymieniona została jako siedziba parafii, która liczyła 288 mieszkańców i miała obszar 57 km²[6]. W 1401 r.[7]na mocy przywileju wydanego przez Władysława Jagiełłę Secemin otrzymał prawa miejskie[8]. Równocześnie król nadał Piotrowi Szafrańcowi tytuł własności miasta oraz prawo do pobierania mostowego[8].

W 1517 r. Zygmunt Stary wydał przywilej zwalniający mieszczan secemińskich z opłat targowych, na terenie całego kraju. Król zezwolił także na dwa jarmarki w roku[8].

W 1540 r. Secemin miał 40 łanów, 60 ogrodów, młyn, dwór z folwarkiem, łaźnię oraz 9 sadzawek. Do miasta należało przedmieście Nawsie. W mieście dobrze rozwinięte było rzemiosło. W 1532 r. powstał tu cech garncarski[8].

W 1558 r. Stanisław Szafraniec zamienił miejscowy kościół katolicki w kalwiński. Ministrem zboru został Feliks ze Szczebrzeszyna[9]. W latach 1556–1616 odbyły się tu synody kalwińskie[10]. W czasie synodu w 1556 pierwszy raz w Polsce jawnie wystąpiono przeciw dogmatowi o Trójcy Świętej, nastąpiło wyodrębnienie ruchu braci polskich.

Miasto było w okresie reformacji ważnym ośrodkiem kulturalnym. Przez pewien czas miejscowa szkoła działała jako filia Akademii Rakowskiej[8]. W tym czasie spora część mieszczan, jeśli nie większość przeszła na kalwinizm.

Po wygaśnięciu rodziny Szafrańców, miasto trafiło w ręce właścicieli, którzy w 1617 r. przekazali budynek zboru katolikom.[potrzebny przypis]. Wówczas właściciele miasta często się zmieniali[8]. Należało ono kolejno do rodów: Dembińskich, Czarnockich, Machockich i Lohmannów. W 1869 r. Secemin utracił prawa miejskie.

W 1960 r. Secemin miał 1802 mieszkańców[8]. 50% z nich utrzymywało się z rolnictwa[8].

Osoby związane z Seceminem[edytuj | edytuj kod]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół rzymskokatolicki w Seceminie. Wcześniej kościół ewangelicko-reformowany
  • Kościół gotycki pod wezwaniem Świętej Katarzyny i Jana Ewangelisty z 1402 r.; od 1554 r. zbór protestancki; zwrócony katolikom w 1617 r.; w XVIII w. przebudowany
  • Pozostałości fosy z XVI w. otaczającej dawną siedzibę rodu Szafrańców
  • Park założony w połowie XVIII w.
  • Plebania z przełomu XIX i XX w.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1135 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-03-06].
  4. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 68-69.
  5. GUS. Rejestr TERYT
  6. Miasta polskie w Tysiącleciu, przewodn. kom. red. Stanisław Pazyra, Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Wrocław – Warszawa – Kraków, 1965-1967, Tom I, str 538-539.
  7. Secemin, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. X: Rukszenice – Sochaczew, Warszawa 1889, s. 409.
  8. a b c d e f g h .
  9. Józef Szymański, Szlakiem Braci Polskich.Przewodnik turystyczny po Kielecczyźnie., Kielce 1962, s. 98.
  10. Józef Szymański, Szlakiem Braci Polskich.Przewodnik turystyczny po Kielecczyźnie., Kielce 1962, s. 97.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Miasta polskie w Tysiącleciu, przewodn. kom. red. Stanisław Pazyra, Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Wrocław – Warszawa – Kraków, 1965-1967
  • Kalendarz Świętokrzyski 2005.Z dnia na dzień przez stulecia. Kielce, 2004.