Semonides

Semonides

Σημωνίδης

Narodowość	grecka
Język	dialekt joński
Dziedzina sztuki	poezja

Semonides (gr. Σημωνίδης), w źródłach występujący także jako Semonides z Amorgos oraz Semonides z Samos – starożytny grecki poeta pochodzący z Samos i żyjący prawdopodobnie na przełomie VII i VI wieku p.n.e., zaliczany do wczesnych twórców elegii i jambów. Wśród zachowanego dorobku znajduje się satyryczny utwór poświęcony kobiecie. Z jego życiem wiąże się również kolonizacja wyspy Amorgos, która stała się jego miejscem zamieszkania.

Życiorys i twórczość

Semonides urodził się na wyspie Samos. Dokładne daty jego życia nie są znane, jednak szacowane są na przełom VII i VI wieku p.n.e.; według jednej z interpretacji miał przyjść na świat w pierwszej połowie VII wieku p.n.e., przypuszczalnie wcześniej niż Archiloch. Możliwe jest, że Semonides pochodził z wyższych warstw społecznych. Istotnym epizodem w jego biografii był udział w kolonizacji wyspy Amorgos, na której osiadł na stałe; opuszczenie rodzinnej wyspy Samos, orientacyjnie datowane na około 600 rok p.n.e., wiązało się z trudną sytuacją polityczną wyspy spowodowaną rządami tyrana Demotela.

Twórczość Semonidesa obejmowała przede wszystkim elegie i jamby; według przekazu zawartego w Księdze Sudy zaliczany był do pierwszych twórców jambów. Swoje utwory zapisywał w dialekcie jońskim, a wydźwięk ich tematyki najczęściej był pesymistyczny. Do czasów współczesnych zachowała się jedynie niewielka część jego dorobku, gdyż większość jego utworów zaginęła. Najdłuższy zachowany utwór liczy 118 wersów, jego treść ma charakter satyryczny i poświęcony został kobietom, dlatego bywa określany jako Satyra na kobiety. Płeć żeńska została podzielona w utworze na dziesięć kategorii, osiem wywodzi się ze zwierząt: klaczy, lisicy, łasicy, małpy, oślicy, pszczoły, suki oraz świni. Pozostałe dwie kategorie wywodzą się z ziemi i morza. Jedynie kobiety pochodzące od pszczoły mają pozytywne cechy. Wiersz ten przetrwał dzięki V–wiecznemu pisarzowi Stobajosowi, który sporządził zbiór tekstów greckich pisarzy; ten jednak błędnie przypisał autorstwo innemu starożytnemu greckiemu poecie – żyjącemu na przełomie VI i V wieku p.n.e. Symonidesowi z Keos.

Semonides miał być również autorem elegii poświęconej dziejom miejsca swojego pochodzenia. Utwór ten niemal w całości zaginął, zachował się z niego tylko jeden krótki fragment.

Bibliografia

• JerzyJ. Danielewicz JerzyJ., Liryka starożytnej Grecji, Warszawa-Poznań: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, ISBN 83-01-12022-3 .