Senat Rzeczypospolitej Polskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Senat Rzeczypospolitej Polskiej
Herb Senat Rzeczypospolitej Polskiej
Państwo  Polska
Rodzaj izba wyższa
Rok założenia 1493[1]
Kierownictwo
Marszałek Senatu Stanisław Karczewski, PiS
Wicemarszałek Senatu Adam Bielan, PiS
Bogdan Borusewicz, PO
Grzegorz Czelej, PiS
Maria Koc, PiS
Struktura
Liczba członków 100
Stowarzyszenia polityczne Partia rządząca
  •      PiS (63)

Opozycja

  •      PO (33)
  •      PSL (1)
  •      Koło Senatorów Niezależnych (0)
  •      niezrzeszeni (3)
Ordynacja większość względna (okręgi jednomandatowe)
Ostatnie wybory 25 X 2015
Siedziba
Siedziba Senat Rzeczypospolitej Polskiej
ul. Wiejska 6, Warszawa
Strona internetowa
Polska
Godło RP
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Polski
Portal Portal Polska
Jednomandatowe okręgi wyborcze w wyborach do Senatu w 2011 r.

Senat Rzeczypospolitej Polskiej – organ władzy ustawodawczej, druga izba (tradycyjnie określana jako izba wyższa) parlamentu Rzeczypospolitej Polskiej. Składa się ze 100 senatorów wybieranych w wyborach powszechnych, bezpośrednich i w głosowaniu tajnym, w jednomandatowych okręgach wyborczych na czteroletnią kadencję, rozpoczynającą się i kończącą wraz z kadencją Sejmu (jeśli kadencja Sejmu zostanie skrócona, skróceniu ulega także kadencja Senatu). W przypadku wygaśnięcia mandatu Prezydent RP zarządza wybory uzupełniające.

Bierne prawo wyborcze w wyborach do Senatu RP uzyskuje się w wieku 30 lat.

Organy Senatu[edytuj]

Konstytucyjne organy Senatu to:

Organy wprowadzone przez Regulamin Senatu:

Obecna kadencja Senatu[edytuj]

Obecny skład Senatu IX kadencji został wyłoniony w wyborach 25 października 2015.

Prawo i Sprawiedliwość – 61 senatorów, Platforma Obywatelska – 34 senatorów, Polskie Stronnictwo Ludowe – 1 senator,

Niezrzeszeni – 4 senatorów.

Historia Senatu[edytuj]

Król Aleksander w senacie, Statut Łaskiego

Senat w Królestwie Polskim[edytuj]

 Zobacz też: Senat (I Rzeczpospolita).

Senat RP wywodzi się z Rady królewskiej.

W I Rzeczypospolitej, od schyłku XV wieku, był wyższą izbą Sejmu. W skład Senatu I Rzeczypospolitej wchodzili biskupi katoliccy oraz, pochodzący z nominacji królewskiej, wyżsi urzędnicy państwowi (wiryliści).

Senat II RP[edytuj]

W II Rzeczypospolitej instytucja Senatu została (mimo sprzeciwów lewicy) przywrócona od roku 1921 w konstytucji marcowej; senatorowie byli wybierani w wyborach powszechnych – w sumie pięć razy aż do wybuchu wojny w 1939 r. Konstytucja kwietniowa z 1935 znacznie ograniczyła czynne prawo wyborcze do Senatu – przysługiwało ono niewiele ponad 100 tys. wyborców – oraz nadała Prezydentowi Rzeczypospolitej uprawnienia do mianowania jednej trzeciej senatorów.

Senat spełniał rolę izby korygującej projekty ustaw uchwalonych wcześniej przez izbę niższą – Sejm.

Brak Senatu w PRL[edytuj]

W PRL, po II wojnie światowej, instytucja Senatu została zniesiona na podstawie wyników referendum w 1946 r., które zostało sfałszowane. Przez ponad 40 lat Sejm był jedyną izbą polskiego parlamentu aż do wyborów, które odbyły się 4 czerwca 1989 r. Wybrano wówczas Senat I kadencji, głosowanie zakończyło się ogromnym sukcesem „Solidarności”, udało jej się wprowadzić aż 99 przedstawicieli do izby. Senat powstał na podstawie umów okrągłostołowych; ustalono, iż w każdym z województw wybieranych będzie po 2 senatorów (oprócz warszawskiego i katowickiego, w których wybierano po 3).

Przywrócenie Senatu[edytuj]

Po przywróceniu Senatu w 1989 r., miejscem jego posiedzeń do maja 1991 r. była Sala Kolumnowa w Sejmie. Obecnie posiedzenia odbywają się w Sali Obrad w budynku Senatu, mieszczącym się w kompleksie parlamentarnym tuż obok budynku Sejmu.

Uprawnienia Senatu[edytuj]

Do kompetencji Senatu należy[2]:

  • zatwierdzanie ustaw uchwalanych przez Sejm
  • prawo inicjatywy ustawodawczej
  • wyrażanie zgody na zarządzenie przez Prezydenta referendum ogólnokrajowego
  • wyrażanie zgody na powołanie przez Sejm:
  • podejmowanie uchwał w sprawie przyjęcia lub odrzucenia sprawozdania:

Zobacz też[edytuj]

Ciekawostki[edytuj]

  • Od stycznia 2014 internetowa transmisja z posiedzeń plenarnych Senatu jest uzupełniana tłumaczeniem na język migowy. Polski parlament (w 2012 takie rozwiązanie wdrożył Sejm) jest jednym z pierwszych parlamentów w Europie, które umożliwiły osobom niesłyszącym bieżące zapoznawanie się z przebiegiem swoich obrad[3].

Przypisy

  1. Jerzy Pietrzak: Dzieje polskiego Senatu (pol.). Senat RP, 1991 z późniejszymi zmianami. [dostęp 2011-09-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013–10–23)]. s. 4.
  2. Rola Senatu w polskim ustroju państwowym
  3. Obrady Senatu będą tłumaczone na język migowy. W: Senat Rzeczypospolitej Polskiej [on-line]. senat.gov.pl. [dostęp 2014-01-20].

Linki zewnętrzne[edytuj]