Senat Rzeczypospolitej Polskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Senat Rzeczypospolitej Polskiej
Herb Senat Rzeczypospolitej Polskiej
Państwo  Polska
Rodzaj izba wyższa
Rok założenia 1493[1]
Kierownictwo
Marszałek Senatu Stanisław Karczewski, PiS
Wicemarszałek Senatu Adam Bielan, PiS
Bogdan Borusewicz, PO
Maria Koc, PiS
Michał Seweryński, PiS
Struktura
Struktura Senat Rzeczypospolitej Polskiej
Liczba członków 100
Stowarzyszenia polityczne Partia rządząca
  •      PiS (63)

Opozycja

  •      PO (29)
  •      PSL (1)

niezrzeszeni

  •      niezrzeszeni (7)
Ordynacja większość względna (okręgi jednomandatowe)
Ostatnie wybory 25 X 2015
Siedziba
Siedziba Senat Rzeczypospolitej Polskiej
ul. Wiejska 6, Warszawa
Strona internetowa
Polska
Godło RP
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Polski
Portal Portal Polska
Gmach Senatu (z lewej) i Sejmu RP. Warszawa, ul. Wiejska 1930
Okręgi wyborcze w wyborach do Senatu (2011)

Senat Rzeczypospolitej Polskiej – organ władzy ustawodawczej, druga izba (tradycyjnie określana jako izba wyższa) parlamentu Rzeczypospolitej Polskiej. Składa się ze 100 senatorów wybieranych w wyborach powszechnych, bezpośrednich i w głosowaniu tajnym, w jednomandatowych okręgach wyborczych na czteroletnią kadencję, rozpoczynającą się i kończącą wraz z kadencją Sejmu (jeśli kadencja Sejmu zostanie skrócona, skróceniu ulega także kadencja Senatu). W przypadku wygaśnięcia mandatu Prezydent RP zarządza wybory uzupełniające.

Bierne prawo wyborcze w wyborach do Senatu RP uzyskuje się w wieku 30 lat.

Organy Senatu[edytuj | edytuj kod]

Konstytucyjne organy Senatu to:

Organy wprowadzone przez Regulamin Senatu:

Obecna kadencja Senatu[edytuj | edytuj kod]

Obecny skład Senatu IX kadencji został wyłoniony w wyborach 25 października 2015.

Prawo i Sprawiedliwość – 64 senatorów, Platforma Obywatelska – 33 senatorów, Niezrzeszeni – 3 senatorów.

Historia Senatu[edytuj | edytuj kod]

Senat w Królestwie Polskim[edytuj | edytuj kod]

 Zobacz też: Senat (I Rzeczpospolita).

Senat RP wywodzi się z Rady królewskiej.

W I Rzeczypospolitej, od schyłku XV wieku, był wyższą izbą Sejmu. W skład Senatu I Rzeczypospolitej wchodzili biskupi katoliccy oraz, pochodzący z nominacji królewskiej, wyżsi urzędnicy państwowi (wiryliści).

Senat II Rzeczypospolitej[edytuj | edytuj kod]

 Zobacz też kategorię: Senat II Rzeczypospolitej.

W II Rzeczypospolitej instytucja Senatu została (mimo sprzeciwów lewicy) przywrócona od roku 1921 w konstytucji marcowej; senatorowie byli wybierani w wyborach powszechnych – w sumie pięć razy aż do wybuchu wojny w 1939 r. Konstytucja kwietniowa z 1935 znacznie ograniczyła czynne prawo wyborcze do Senatu – przysługiwało ono niewiele ponad 100 tys. wyborców – oraz nadała Prezydentowi Rzeczypospolitej uprawnienia do mianowania jednej trzeciej senatorów.

Senat spełniał rolę izby korygującej projekty ustaw uchwalonych wcześniej przez izbę niższą – Sejm.

Brak Senatu w PRL[edytuj | edytuj kod]

W PRL, po II wojnie światowej, instytucja Senatu została zniesiona na podstawie wyników referendum w 1946 r., które zostało sfałszowane. Przez ponad 40 lat Sejm był jedyną izbą polskiego parlamentu aż do wyborów, które odbyły się 4 czerwca 1989 r. Wybrano wówczas Senat I kadencji, głosowanie zakończyło się ogromnym sukcesem „Solidarności”, udało jej się wprowadzić aż 99 przedstawicieli do izby. Senat powstał na podstawie umów okrągłostołowych; ustalono, iż w każdym z województw wybieranych będzie po 2 senatorów (oprócz warszawskiego i katowickiego, w których wybierano po 3).

Przywrócenie Senatu[edytuj | edytuj kod]

Po przywróceniu Senatu w 1989 r., miejscem jego posiedzeń do maja 1991 r. była Sala Kolumnowa w Sejmie. Obecnie posiedzenia odbywają się w Sali Obrad w budynku Senatu, mieszczącym się w kompleksie parlamentarnym tuż obok budynku Sejmu.

Uchwałą z 18 grudnia 2013 Senat RP zdecydował o ustanowieniu roku 2014 Rokiem Odrodzenia Senatu[2].

Kadencje Senatu w III RP[3][4]:

  1. 18.06.1989 - 25.11.1991
  2. 25.11.1991 - 31.05.1993
  3. 19.09.1993 - 20.10.1997
  4. 20.10.1997 - 18.10.2001
  5. 19.10.2001 - 18.10.2005
  6. 19.10.2005 - 4.11.2007
  7. 5.11.2007 - 7.11.2011
  8. 8.11.2011 - 11.11.2015
  9. od 12.11.2015

Uprawnienia Senatu[edytuj | edytuj kod]

Do kompetencji Senatu należy[5]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Pozostałe informacje[edytuj | edytuj kod]

  • Od stycznia 2014 internetowa transmisja z posiedzeń plenarnych Senatu jest uzupełniana tłumaczeniem na język migowy. Polski parlament (w 2012 takie rozwiązanie wdrożył Sejm) jest jednym z pierwszych parlamentów w Europie, które umożliwiły osobom niesłyszącym bieżące zapoznawanie się z przebiegiem swoich obrad[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jerzy Pietrzak: Dzieje polskiego Senatu (pol.). Senat RP, 1991 z późniejszymi zmianami. s. 4. [dostęp 2011-09-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013–10–23)].
  2. Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 grudnia 2013 r. ustanawiająca rok 2014 Rokiem Odrodzenia Senatu w Polsce (M.P. z 2014 r. poz. 9).
  3. Archiwum. www.senat.gov.pl. [dostęp 2018-12-03].
  4. Terminy rozpoczęcia oraz zakończenia kadencji Sejmu i Senatu od 1989 r. Analiza aktów prawnych. Kancelaria Senatu, 2012-11. [dostęp 2018-12-03].
  5. Rola Senatu w polskim ustroju państwowym
  6. Art. 61 § 1–3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2018 r. poz. 5, ze zm.).
  7. Obrady Senatu będą tłumaczone na język migowy. W: Senat Rzeczypospolitej Polskiej [on-line]. senat.gov.pl. [dostęp 2014-01-20].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]