Senatus Populusque Romanus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Senatus Populusque Romanus (w skrócie SPQR) – łacińska formuła oznaczająca "senat i lud rzymski" (czasem błędnie używa się sformułowania "senat i naród rzymski", podczas gdy pojęcie narodu ukształtowało się w XIX wieku n.e.). Formuła ta stanowiła w starożytności oficjalną nazwę Cesarstwa Rzymskiego, a skrót SPQR, do czasu rozpowszechnienia się na to miejsce wizerunku orła, spełniał funkcję godła państwowego.

Inskrypcja na Łuku Tytusa w Rzymie: SENATVS / POPVLVSQVE·ROMANVS / DIVO·TITO·DIVI·VESPASIANI·F[ILIO] / VESPASIANO·AVGVSTO (CIL VI 945)
Pokrywa studzienki w Rzymie

Skrót SPQR był tatuowany na ramionach rzymskich legionistów. Pojawiał się na monetach okresu republiki, na sztandarach legionów senackich oraz monumentach i pomnikach fundowanych przez senat rzymski.

Skrót SPQR jest w samym Rzymie używany do dziś. Widnieje w herbie stolicy Włoch, umieszcza się go na słupach ogłoszeniowych, przystankach autobusowych, pokrywach od studzienek kanalizacyjnych, latarniach ulicznych i innych obiektach użyteczności publicznej w całym Rzymie.

Formułę tę w sposób sparafrazowany wykorzystywano w okresie renesansu w tych miastach europejskich, które posiadając uprawnienia autonomiczne nawiązywały do idealnego miasta-republiki wzorując się na starożytnym Rzymie. W Polsce takie przywileje wolości prawno-ustrojowej posiadały tylko Gdańsk i Toruń. W Toruniu skrót SPQT (Senatus Populusque Thorunensis) zachował się do dziś na portalu prowadzącym do Sali Rady (Senatu) w Ratuszu Staromiejskim[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Sala Rady (Senatu) w Ratuszu Staromiejskim - Toruń Atrakcje Torunia, „Toruński Portal Turystyczny” [dostęp 2017-12-05] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]