Sepiolit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sepiolit
Mineraly.sk - sepiolit.jpg
Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy pianka morska
Skład chemiczny uwodniony krzemian magnezu
(Mg4[Si6O15(OH)2] • 6H2O)
Twardość w skali Mohsa 2–2,5
Przełam muszlowy
Pokrój kryształu włoskowy
Układ krystalograficzny rombowy
Gęstość minerału 2,08 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa biała, białoszara, żółtawa lub zielononiebieska, najczęściej biała o żółtawym lub czerwonawym zabarwieniu
Rysa biała
Połysk matowy
Inne nieprzezroczysty

Sepiolit (pianka morska) – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do minerałów ilastych. Minerał pospolity, szeroko rozpowszechniony w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa pochodzi od gr. sepia = mątwa i lithos = skała, kamień i nawiązuje do wewnętrznej muszli mątwy, do której minerał jest podobny.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Minerał nieprzezroczysty, odporny na temperaturę, biały o strukturze porowatej, podobny do gliny, twardniejący po wyschnięciu.

Tworzy drobne kryształy o pokroju włoskowym. Występuje w skupieniach porowatych o budowie ziarnistej, gruzełkowej; włóknistej – sepiolit azbestopodobny; spilśnionej – tzw. wełna górska. Tworzy także formy skrytokrystaliczne (zbite, ziemiste). Jest miękki, krajalny, przeświecający, przywiera do wilgotnych powierzchni. Czasami zawiera znaczne domieszki niklu (sepiolit niklowy) lub żelaza (sepiolit żelazowyksylotyl).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Sepiolit jest produktem przeobrażenia serpentynitów w trakcie procesów wietrzeniowych i hydrotermalnych. Czasami spotyka się go wśród skał osadowych pochodzenia jeziornego i osadów głębokomorskich. Zawiera 63,3% związków krzemu, 27,4% związków magnezu i 9,3% wody.

Największe i najlepsze na świecie złoża sepiolitu znajdują się w Turcji, niedaleko miasta Eskişehir, w mniejszych ilościach występuje w Niemczech, Czechach, Bośni i Grecji. Występuje także w Maroku, USA i Hiszpanii.

W Polsce w niewielkich ilościach występuje w Sudetach w okolicach Kamiennej Góry, w Masywie Ślęży – tworzy żyły z magnezytem, opalem, chalcedonem, chryzoprazem; występuje też w melafirach koło Krzeszowic.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • stosowany w elektrotechnice
  • w farmacji
  • do wyrobu przedmiotów dekoracyjnych i użytkowych (stosowany do wyrobu fajek i biżuterii)
  • produkcji środków czyszczących
  • w przemyśle jako materiał izolacyjny, zamiennik azbestu[potrzebne źródło]
  • jako żwirek dla kotów czy piasek kąpielowy dla szynszyli
  • dodatek technologiczny do pasz zarejestrowany w UE jako (E-562), dodatek przeciwzbrylający, dodatek rheologiczny stosowany do płynów przy pojeniu świń i bydła domowego
  • jako absorbent: wycieków przemysłowych i chemikaliów, w oczyszczalniach jako absorbent toksyn
  • do kontroli (stabilizacji) wilgotności
  • jako dodatek konstrukcyjny (m.in. cementy, tynki)

Znany od czasów antycznych, używany jako środek myjący w łaźniach rzymskich (pod nazwą Pietra sapo/Pierre de Savon Maroc).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]