Serbia (więzienie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Serbia (Warszawa))
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Serbia
Ilustracja
Budynek więzienia
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Dzielna 24/26
Zniszczono 1944
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Serbia
Serbia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Serbia
Serbia
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Serbia
Serbia
52°14′45,13″N 20°59′23,18″E/52,245869 20,989772
Kompleks Pawiaka w 1864. Budynek Serbii pierwszy z lewej
Upamiętnienie Serbii – płyta odsłonięta w 1965

Serbia – oddział kobiecy więzienia Pawiak, znajdującego się w latach 1835–1944 przy ul. Dzielnej 24/26 w Warszawie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budynek Serbii wzniesiony został najprawdopodobniej w latach 1830–1835 z przeznaczeniem na kryminalne więzienie dla kobiet. Po 1863 w budynku znajdowało się więzienie polityczne dla kobiet, wśród osadzonych były m.in. Wera Kostrzewa i Róża Luksemburg.

 Zobacz też kategorię: Więźniarki Serbii.

W latach 1877–1878, w czasie wojny rosyjsko-tureckiej (tzw. serbskiej) w budynku więzienia umieszczono szpital wojskowy. Od niego oddział więzienia uzyskał swoją zwyczajową nazwę. Mieszkańcy Warszawy zwykle nazywali Pawiakiem cały kompleks więzienia, tj. zarówno właściwy Pawiak (oddział męski), jak i Serbię (oddział kobiecy)[1].

W latach 1939–1944 budynek Serbii razem z całym Pawiakiem został przejęty przez Gestapo. Był on przewidziany na 250 miejsc, jednak w czasie okupacji liczba osadzonych w nim kobiet sięgała 800[1].

21 sierpnia 1944 Niemcy wysadzili kompleks więzienny Pawiaka wraz budynkiem Serbii w powietrze[2].

Po wojnie Pawiak nie został odbudowany. Jego teren częściowo zajęto pod budowę ulicy Juliana Marchlewskiego (obecnie al. Jana Pawła II).

Personel[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

  • W 1965 na rogu obecnej al. Jana Pawła II i ul. Dzielnej odsłonięto płytę upamiętniającą miejsce, gdzie mieściła się Serbia[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Anna Czuperska-Śliwicka: Cztery lata ostrego dyżuru. Warszawa: Czytelnik, 1965, s. 15.
  2. Leon Wanat: Za murami Pawiaka. Warszawa: Książka i Wiedza, 1972, s. 605.
  3. Miejsca Pamięci na Woli. Część II. Warszawa: Urząd Dzielnicy Wola m.st. Warszawy, 2014, s. 17. ISBN 978-83-911262-4-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia Warszawy, pod. red. Bartłomieja Kaczorowskiego. Wyd. I, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994, ​ISBN 83-01-08836-2​, s. 623