Serbska Partia Postępowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Serbska Partia Postępowa
Ilustracja
Lider Aleksandar Vučić
Data założenia 21 października 2008
Adres siedziby Belgrad
Ideologia polityczna konserwatyzm
Barwy niebieska, czerwona
Strona internetowa

Serbska Partia Postępowa (serb. Srpska napredna stranka / Српска напредна странка, SNS) – serbska partia polityczna o profilu konserwatywnym i centroprawicowym[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Serbska Partia Postępowa powstała z inicjatywy grupy około 20 parlamentarzystów Serbskiej Partii Radykalnej, skupionej wokół Tomislava Nikolicia. Deputowani, reprezentujący umiarkowane i proeuropejskie skrzydło partii, założyli własną frakcję w Zgromadzeniu Narodowym[1][2]. Partia formalnie powstała 21 października 2008, jej przewodniczącym został Tomislav Nikolić[3]. Ugrupowanie deklarowało hasła walki z przestępczością i korupcją oraz poprawy jakości życia, zadeklarowało się jako opozycja wobec gabinetu kontrolowanego przez Partię Demokratyczną. SNS zyskiwała stopniowo coraz wyższe poparcie w badaniach opinii publicznej[1].

Na potrzeby wyborów parlamentarnych w 2012 wokół postępowców zorganizowano koalicję wyborczą z udziałem m.in. Nowej Serbii, Ludowej Partii Chłopskiej, Ruchu Socjalistycznego, Ruchu Siła Serbii i ugrupowań mniejszości narodowych[4]. Koalicja ta zwyciężyła w głosowaniu, uzyskując 24% głosów i 73 mandaty[5]. Tomislav Nikolić zwyciężył z kolei w wyborach prezydenckich w tym samym roku, rezygnując w związku z tym z kierowania partią. SNS przystąpiła do koalicyjnego rządu Ivicy Dačicia, jej nowym przewodniczącym został Aleksandar Vučić[3].

Serbska Partia Postępowa i jej liderzy zadeklarowali poparcie dla idei integracji europejskiej. Publicznie odcięli się też od haseł nacjonalistycznych i swojej dawnej działalności w ramach partii radykalnej[6]. Tomislav Nikolić w 2013 w bośniackiej telewizji przeprosił za serbskie zbrodnie wojenne[7]. W tym samym roku delegacja SNS w Zgromadzeniu Parlamentarnym Rady Europy została przyjęta do frakcji Europejskiej Partii Ludowej.

Przed przedterminowymi wyborami w 2014 SNS zorganizowała szeroką koalicję pod nazwą Przyszłość, w którą wierzymy. Sygnowano ją nazwiskiem Aleksandara Vučicia, a jej formalnymi uczestnikami poza SNS zostały Socjaldemokratyczna Partia Serbii, Nowa Serbia, Serbski Ruch Odnowy i Ruch Socjalistyczny[8]. Na liście znaleźli się również przedstawicieli licznych innych ugrupowań, w tym większości formalnych sojuszników z poprzedniej kampanii wyborczej. Blok SNS zdecydowanie wygrał wybory z 16 marca 2014, otrzymując około 48% głosów, co przełożyło się na blisko 160 mandatów. 27 kwietnia 2014 przywódca SNS objął urząd premiera, stając na czele koalicyjnego rządu[9].

Poparcie dla postępowców utrzymywało się na poziomie wynoszącym około 50%[10]. W styczniu 2016 Aleksandar Vučić wezwał do rozpisania przedterminowych wyborów parlamentarnych, motywując to potrzebą wyłonienia nowego stabilnego rządu na okres czterech lat, by po tym czasie Serbia spełniała warunki przyjęcia do Unii Europejskiej[11]. Na potrzeby rozpisanych na kwiecień wyborów SNS odnowiła koalicję z SDPS[12] i podpisano porozumienie z Partią Zjednoczonych Emerytów Serbii[13]. Na liście wyborczej znaleźli się także przedstawiciele dotychczasowych sojuszników (Nowej Serbii, Ruchu Socjalistycznego, Serbskiego Ruchu Odnowy, Ruchu Siła Serbii, partii chłopskich), jak również kandydaci dwóch ugrupowań powstałych na skutek rozłamów w Demokratycznej Partii Serbii. Wysokie miejsca otrzymali przedstawiciele kultury, sportu czy mediów, m.in. dziennikarz Miroslav Lazanski, śpiewaczka operowa Jadranka Jovanović i trener tenisa ziemnego Bogdan Obradović[14][15][16]. Zorganizowana przez postępowców koalicja „Aleksandar Vučić – Serbia Wygrywa” otrzymała ponad 48% głosów i 131 mandatów w 250-osobowej Skupsztinie[17].

Aleksandar Vučić ponownie został desygnowany na premiera, 8 sierpnia 2016 ogłosił skład swojego drugiego gabinetu[18]. W tym samym roku SNS uzyskała status członka stowarzyszonego w ramach Europejskiej Partii Ludowej[19]. W lutym 2017 partia zdecydowała się wystawić w kwietniowych wyborach prezydenckich urzędującego premiera[20], który zwyciężył w nich w pierwszej turze głosowania[21]. W czerwcu 2017 postępowcy dołączyli do powołanego z inicjatywy prezydenta rządu Any Brnabić[22].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Serbian Progressive Party (SNS) (ang.). europeanforum.net. [dostęp 2014-02-02].
  2. Nikolić party to be called „Serb Progressive” (ang.). b92.net, 24 września 2008. [dostęp 2014-02-02].
  3. a b Ministries, etc. (ang.). rulers.org. [dostęp 2014-02-02].
  4. Proglašena izborna lista SNS (serb.). b92.net, 20 marca 2012. [dostęp 2014-02-02].
  5. Parties and Elections in Europe – Serbia (ang.). [dostęp 2014-02-02].
  6. Guy De Launey: Serbia transforming from pariah to EU partner (ang.). bbc.co.uk, 21 stycznia 2014. [dostęp 2014-02-02].
  7. Serbian president apologises for Srebrenica 'crime' (ang.). bbc.co.uk, 25 kwietnia 2013. [dostęp 2014-02-02].
  8. ALEKSANDAR VUČIĆ – BUDUĆNOST U KOJU VERUJEMO (Srpska napredna stranka, Socijaldemokratska partija Srbije, Nova Srbija, Srpski pokret obnove, Pokret socijalista) (serb.). parlament.gov.rs. [dostęp 2014-03-23].
  9. Srbija dobila novu vlada (serb.). b92.net, 27 kwietnia 2014. [dostęp 2014-04-27].
  10. Faktor plus i Politika: SNS 51,4 odsto; SPS 9,5; DS 6,5; SRS 6 odsto (serb.). nspm.rs, 4 stycznia 2016. [dostęp 2016-04-18].
  11. Serbian premier calls for snap elections (ang.). euractiv.com, 18 stycznia 2016. [dostęp 2016-04-18].
  12. SNS IDE NA IZBORE SA SDPS (serb.). blic.rs, 25 stycznia 2016. [dostęp 2016-04-18].
  13. Pensioner party leaves coalition with Socialists (ang.). b92.net, 18 lutego 2016. [dostęp 2016-04-18].
  14. Izbori za narodne poslanike 2016. godine: Izborne liste (serb.). parlament.gov.rs. [dostęp 2016-04-18].
  15. Proglašena prva lista-Uz SNS sportisti, pevači (serb.). mondo.rs, 6 marca 2016. [dostęp 2016-04-18].
  16. Lista predvođena SNS-om: „Aleksandar Vučić – Srbija Pobeđuje” (serb.). mondo.rs, 4 marca 2016. [dostęp 2016-04-18].
  17. Commission confirms: DSS-Dveri win seats in new parliament (ang.). b92.net, 5 maja 2016. [dostęp 2016-05-05].
  18. Cabinet revealed; Assembly to elect it by end of week (ang.). b92.net, 8 sierpnia 2016. [dostęp 2016-08-08].
  19. Serbia's ruling SNS party joins EPP as associate member (ang.). b92.net, 15 listopada 2016. [dostęp 2017-04-05].
  20. Ruling party announces Aleksandar Vucic's presidential bid (ang.). b92.net, 15 lutego 2017. [dostęp 2017-03-05].
  21. Конференције за медије (serb.). parlament.gov.rs, 5 kwietnia 2017. [dostęp 2017-04-05].
  22. Ovo su imena 21 ministra u novoj vladi Ane Brnabić, sutra izbor u Skupštini (serb.). blic.rs, 27 czerwca 2017. [dostęp 2017-06-27].