Serce Jezusa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Najświętsze Serce Jezusa
(Pompeo Batoni, 1767)
Serce Jezusa
(Gabriel Wüger/Lukas Steiner, ok. 1873)
Najświętsze Serce Jezusa
(Henri Van Severen, ok. 1900)

Serce Jezusa (Najświętsze Serce Pana Jezusa, Serce Jezusowe, Serce Boże, Boskie Serce) – mistyczna skarbnica (obiekt) kultu w katolicyzmie, cześć oddawana Sercu Jezusa Chrystusa jako symbolowi Bożej Miłości do człowieka.

Historia kultu[edytuj | edytuj kod]

Tajemnica Serca Jezusa bierze swój początek z nauki Jezusa płynącej m.in. z przypowieści[1], a przekazanych nam za pośrednictwem Ewangelii. Szczególnymi momentami inspirującymi ten kult była scena z Ostatniej Wieczerzy, w której jeden z apostołów, św. Jan skłonił swoją głowę ku Bożemu Sercu (J 13, 23) czy przebicie włócznią Bożego Serca przez jednego z żołnierzy po śmierci Jezusa na Krzyżu (J 19, 34).

Kult Bożego Serca rozwijał się od samego początku chrześcijaństwa, jego pierwszymi czcicielami byli Maryja i apostołowie[2], później w XIII wieku wielu świętych: św. Bonawentura, św. Mechtylda czy św. Gertruda Wielka[1]. Gdy w XVII wieku Kościół katolicki chciał się przeciwstawić poglądom jansenistów, zaczął powoływać się na miłość Jezusa do ludzi[1], tak silnie wpisaną w tajemnicę Bożego Serca. Szczególnymi postaciami związanymi z tym kultem są św. Jan Eudes oraz św. Małgorzata Maria Alacoque, oboje żyjący w epoce baroku, w XVII wieku[3]. Prekursorem kultu w Europie był jednak – wcześniej od nich działający – polski jezuita Kasper Drużbicki, autor łacińskiego traktatu Meta cordium cor Iesu.

W latach 1673-1675 św. Małgorzacie kilkukrotnie ukazywał się Chrystus z Sercem na piersiach przebitym i opasanym cierniową koroną, z którego wytryskują płomienie miłości, a w ich centrum jest krzyż. Podczas objawień Chrystus zapewnił ją o nieskończonym Miłosierdziu dla ludzi. Żądał ustanowienia święta ku czci Jego Serca w pierwszy piątek po oktawie Bożego Ciała oraz odprawiania specjalnego nabożeństwa. Wiernym, którzy będą oddawać cześć Boskiemu Sercu, obiecał wiele łask (tzw. obietnice Serca Jezusowego).

Niezwłocznie po objawieniach św. Małgorzaty zakon sióstr wizytek podjął starania w Stolicy Apostolskiej, w celu uczczenia Bożego Serca. W 1687 siostry otrzymały zezwolenie na kult jedynie w swoim zakonie. Uroczystość Najświętszego Serca Pana Jezusa, przypadająca w pierwszy piątek po oktawie Bożego Ciała, została ustanowiona przez papieża Klemensa XIII, 6 lutego 1765[4], początkowo dla Królestwa Polskiego, w wyniku zgody papieża na skierowany do niego memoriał biskupów polskich. Uroczystość tę rozszerzył na cały kościół dopiero papież Pius IX, 23 sierpnia 1856. Następnie papież Leon XIII w encyklice z 25 maja 1889 Annum sacrum - O poświęceniu się ludzi Najświętszemu Sercu Jezusowemu[5], zaproponował poświęcenie wszystkich ludzi Bożemu Sercu, który to akt został dokonany 11 czerwca przez duchowieństwo i wiernych na całym świecie. Za jego pontyfikatu, u schyłku XIX wieku zapoczątkowano zwyczaj poświęcenia się Sercu Jezusowemu, specjalnymi aktami w postaci intronizacji, do upowszechnienia której przyczynili się m.in. peruwiańczyk o. Mateo Crawley-Boevey[6] czy polka Służebnica Boża Rozalia Celakówna. Również następni papieże zwracali uwagę na kult Bożego Serca swoimi encyklikami: Pius XI w encyklice z 8 maja 1928 Miserentissimus Redemptor - O powszechnym obowiązku wynagradzania Najświętszemu Sercu Jezusa[7] i Pius XII w encyklice z 15 maja 1956 Haurietis aquas - O kulcie Najświętszego Serca Jezusa[8].

Naród polski został trzykrotnie poświęcony Sercu Jezusowemu. Po raz pierwszy 27 lipca 1920 przez biskupów na Jasnej Górze, następnie 3 czerwca 1921 na Małym Rynku w Krakowie oraz 28 października 1951 we wszystkich polskich kościołach. Szczególnym miejscem czci Bożego Serca w Polsce jest Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego przy ulicy Kopernika 26 w Krakowie, będąca hołdem narodu Polskiego składanym Bożemu Sercu.

W duchowości wielu zgromadzeń zakonnych przewodnią myślą jest idea kultu Bożego Serca (m.in. u sióstr sercanek, wizytek czy urszulanek szarych oraz ojców sercanów czy jezuitów). Duchowość Bożego Serca jest obecna również wśród świeckich (m.in. Arcybractwo Straży Honorowej Najświętszego Serca Jezusowego, wspólnoty intronizacyjne czy Apostolstwo Modlitwy). Kult Bożego Serca pielęgnowany jest przez wydawaną prasę katolicką (m.in. w Polsce: wizytki wydają „Wiadomości”, ojcowie sercanie „Czas Serca” oraz ojcowie jezuici „Posłaniec Serca Jezusowego”). Sercu Jezusa wiele uwagi poświęcono w kulturze i sztuce.

W Kościele rzymskokatolickim czasem szczególnym jest miesiąc czerwiec, poświęcony krzewieniu kultu i nabożeństwa ku Najświętszemu Sercu Pana Jezusa.

Święto Najświętszego Serca Pana Jezusa jest szczególnie obchodzone w: Kościele rzymskokatolickim, mariawityzmie oraz u tradycjonalistów katolickich.

Wzrusza mnie kontemplowanie cudu Boga, który kocha sercem człowieka[9].

Św. Josemaria Escriva

Formy kultu[edytuj | edytuj kod]

W katolicyzmie kult Serca Jezusowego przejawia się:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Daniel-Rops: Dzieje Chrystusa. Instytut wydawniczy PAX. Warszawa 1987. Wyd. VI. ISBN 83-211-0691-9, s. 191-194 (Ziarno w ziemi: Przypowieści), s. 250-256 (Serce Boga)
  2. Historia Kultu Najświętszego Serca Jezusowego.
  3. Św. Jan Eudes i św. Małgorzata Maria Alacoque. [dostęp 17 czerwca 2009].
  4. Arcybractwo Straży Honorowej Najświętszego Serca Pana Jezusa: Godzina obecności przy Sercu Jezusa. Kraków 1998. ISBN 83-86733-15-2, s. 56
  5. Leon XIII: Encyklika Annum sacrum. (pol.). Duchprawdy.com, 1899-05-25. [dostęp 2015-02-02].
  6. o. Mateo: Jezus Król miłości. Poznań 1957. Wyd. IV, Nakładem "Mszy Świętej".
  7. Pius XI: Encyklika Misserentissimus Redemptor. (pol.). Opoka.org.pl, 1928-05-08. [dostęp 2015-02-02].
  8. Pius XII: Encyklika Haurietis aquas. (pol.). Opoka.org.pl, 1956-05-15. [dostęp 2015-02-02].
  9. To Chrystus przechodzi, s. 108. http://www.pismaescrivy.org/book/5/_c11
  10. Modlitewnik: Przez Serce, z Sercem i w Sercu Jezusa, Arcybractwo Straży Honorowej Najświętszego Serca Pana Jezusa. Kraków 1995. ISBN 83-86733-10-1
  11. PIEŚNI O SERCU JEZUSA [1]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]