Serce Jezusa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Najświętsze Serce Jezusa
(Pompeo Batoni, 1767)
Najświętsze Serce Jezusa
(Henri Van Severen, ok. 1900)

Serce Jezusa (Najświętsze Serce Pana Jezusa, Serce Jezusowe, Serce Boże, Boskie Serce) – mistyczna Skarbnica[1], obiekt kultu w katolicyzmie. Cześć oddawana Sercu Jezusa Chrystusa jako symbolowi Bożej Miłości do człowieka.

Źródła biblijne[edytuj]

Do Bożego serca odwołują się fragmenty Starego Testamentu[2]:

Quote-alpha.png
Słuchaj, Izraelu, Pan jest naszym Bogiem – Panem jedynym. Będziesz miłował Pana Boga twojego z całego swego serca, z całej duszy swojej, ze wszystkich swych sił. Niech pozostają w twym sercu te słowa, które ja dziś ci nakazuje (Pwt 6,4-5 w przekładach Biblii.).
Quote-alpha.png
Miłowałem Izraela, gdy jeszcze był dzieckiem i syna swego wezwałem z Egiptu... Ja uczyłem chodzić Efraima, na swe ramiona ich brałem; oni zaś nie rozumieli, że troszczyłem się o nich. Pociągnąłem ich ludzkimi więzami, a były to więzy miłości... Uleczę ich niewierność i umiłuję ich z serca, bo gniew mój odwrócił się od nich (Oz 11,14 w przekładach Biblii.).
Quote-alpha.png
Ukochałem cię odwieczną miłością, dlatego też zachowałem dla ciebie łaskawość... Oto nadchodzą dni... – kiedy zawrę z domem Izraela Nowe Przymierze... Umieszczę swe prawo w głębi ich jestestwa i wypiszę na ich sercu (Jr 31,3 w przekładach Biblii.).

Tajemnica Serca Jezusa bierze swój początek z nauki Jezusa płynącej m.in. z przypowieści[3] w Ewangeliach. Szczególnymi momentami inspirującymi ten kult była scena z Ostatniej Wieczerzy, w której jeden z apostołów, św. Jan skłonił swoją głowę ku Sercu Jezusa:

Quote-alpha.png
Jeden z uczniów Jego - ten, którego Jezus miłował - spoczywał na Jego piersi (J 13, 23).

oraz przebicie włócznią Serca Jezusa przez jednego z żołnierzy po śmierci Jezusa na Krzyżu:

Quote-alpha.png
Tylko jeden z żołnierzy włócznią przebił Mu bok i natychmiast wypłynęła krew i woda (J 19, 34).

Historia kultu[edytuj]

Kult Bożego Serca rozwijał się od samego początku chrześcijaństwa, jego pierwszymi czcicielami byli Maryja i apostołowie[2]. Serce Jezusa szczególny kultem obdarzali święci[2][3]:

Gdy w XVII wieku Kościół katolicki chciał się przeciwstawić poglądom jansenistów, zaczął powoływać się na miłość Jezusa do ludzi[3].

Szczególnymi postaciami związanymi z tym kultem są św. Jan Eudes oraz św. Małgorzata Maria Alacoque[4]. Prekursorem kultu w Europie był jednak – wcześniej od nich działający – polski jezuita Kasper Drużbicki, autor łacińskiego traktatu Meta cordium cor Iesu[5].

Objawienia Małgorzaty Alacoque[edytuj]

Objawienie Najświętszego Serca Jezusowego skierowane do całej ludzkości przez świętą Małgorzatę Alacoque

W latach 1673-1689 św. Małgorzacie osiemdziesięciokrotnie[6] ukazywał się Chrystus z Sercem na piersiach przebitym i opasanym cierniową koroną, z którego wytryskują płomienie miłości, a w ich centrum jest krzyż. Podczas objawień Chrystus zapewnił ją o nieskończonym Miłosierdziu dla ludzi. Spośród licznych objawień wyróżnia się cztery tzw. wielkie objawienia[6][7]:

Kolejność objawienia Data Wypowiedź Jezusa
I 27 grudnia 1673 Moje Boskie Serce tak płonie miłością ku ludziom, że nie może dłużej utrzymać tych płomieni gorejących zamkniętych w moim łonie. Ono pragnie rozlać je za twoim pośrednictwem i wzbogacić ludzi swymi Bożymi skarbami. W nim znajdą wszystko czegokolwiek będzie im potrzeba dla ratowania swych dusz z przepaści zguby
II 1674[8] "To nabożeństwo jest ostatnim wysiłkiem Jego miłości i będzie dla ludzi jedynym ratunkiem w ostatnich czasach." Będzie jakby „odkupieniem miłosnym, oswobodzeniem ich z mocy księcia ciemności." Będzie "pewnego rodzaju słodką wolnością dla nas w królestwie Jego miłości."
III 2 lipca 1674[6] Oto Serce, które tak umiłowało ludzi a w zamian za to otrzymuje niewdzięczność, wzgardę i zapomnienie. Sprawia mi to przykrzejszą udrękę niż wszystko, co wycierpiałem w czasie mej męki: a to tak dalece, że jeśliby mnie choć trochę ukochano, to za nic bym sobie uważał wszystko, co wycierpiałem dla ludzi i pragnąłbym, o ile byłoby to możliwe, uczynić dla nich jeszcze więcej; lecz oni na wszystkie moje wysiłki czynienia im dobrze odpowiadają oziębłością i wzgardą
Żebyś zaś mogła Mi towarzyszyć w tej pokornej modlitwie, jaką Ja wówczas zanosiłem do Ojca, wstaniesz pomiędzy jedenastą a dwunastą godziną w nocy, upadniesz na twarz i spędzisz ze mną jedną godzinę; będziesz wzywała Bożego Miłosierdzia dla uproszenia przebaczenia grzesznikom i będziesz starała się osłodzić Mi choć trochę gorycz, jakiej doznawałem z powodu opuszczenia mnie przez uczniów...
Obiecuję w nadmiarze Miłosierdzie Serca Mego, że Jego Miłość wszechpotężna udzieli wszystkim, którzy komunikować będą przez dziewięć pierwszych piątków miesiąca z rzędu, łaski pokuty ostatecznej, że nie umrą w stanie niełaski ani bez sakramentów świętych i że Moje Serce będzie dla nich bezpieczną ucieczką w ostatniej godzinie ich życia.
IV 13 - 20 czerwca 1675[6] Oto Serce, które ogromnie umiłowało ludzi, że niczego nie szczędziło, aż do zupełnego wyniszczenia Siebie, dla okazania im Swej miłości, a jednak w zamian za to doznaje od większości ludzi gorzkiej niewdzięczności, wzgardy, nieuszanowania, lekceważenia, oziębłości i świętokradztw, jakie Mi oddają w tym Sakramencie Miłości. Lecz najbardziej boli Mnie to, że w podobny sposób obchodzą się ze Mną serca służbie Mojej szczególniej poświęcone.
Dlatego żądam, żeby pierwszy piątek po oktawie Bożego Ciała był odtąd poświęcony, jako osobne święto na uczczenie Mojego Serca i wynagrodzenia mi przez Komunię Świętą i inne praktyki pobożne zniewag, jakich doznaję, gdy wystawiony Jestem na ołtarzach. W zamian za to obiecuję ci, że Serce Moje wyleje hojne łaski na tych wszystkich, którzy w ten sposób oddadzą Mu cześć lub przyczynią się do rozszerzenia Jego święta.

Uroczystość Najświętszego Serca Pana Jezusa[edytuj]

Niezwłocznie po objawieniach św. Małgorzaty zakon sióstr wizytek podjął starania w Stolicy Apostolskiej, w celu uczczenia Bożego Serca. Na prośbę biskupów francuskich po raz pierwszy Święto Najświętszego Serca Pana Jezusa obchodzono 20 października 1672[9]. Uroczystość Najświętszego Serca Pana Jezusa, przypadająca w pierwszy piątek po oktawie Bożego Ciała, została ustanowiona przez papieża Klemensa XIII, 6 lutego 1765[10], początkowo dla Królestwa Polskiego, w wyniku zgody papieża na skierowany do niego memoriał biskupów polskich. Uroczystość tę rozszerzył na cały kościół dopiero papież Pius IX, 23 sierpnia 1856[9]. Następnie papież Leon XIII w encyklice z 25 maja 1889 Annum Sacrum - O poświęceniu się ludzi Najświętszemu Sercu Jezusowemu[11], zaproponował poświęcenie wszystkich ludzi Bożemu Sercu, który to akt został dokonany 11 czerwca przez duchowieństwo i wiernych na całym świecie. Za jego pontyfikatu, u schyłku XIX wieku zapoczątkowano zwyczaj poświęcenia się Sercu Jezusowemu, specjalnymi aktami w postaci intronizacji, do upowszechnienia której przyczynili się m.in. peruwiańczyk o. Mateo Crawley-Boevey[12] czy polska Służebnica Boża Rozalia Celakówna.

Również następni papieże zwracali uwagę na kult Bożego Serca swoimi encyklikami: Pius XI w encyklice z 8 maja 1928 Miserentissimus Redemptor - O powszechnym obowiązku wynagradzania Najświętszemu Sercu Jezusa[13] i Pius XII w encyklice z 15 maja 1956 Haurietis aquas - O kulcie Najświętszego Serca Jezusa[9].

W Kościele rzymskokatolickim czasem szczególnym jest miesiąc czerwiec, poświęcony krzewieniu kultu i nabożeństwa ku Najświętszemu Sercu Pana Jezusa[14]. Święto Najświętszego Serca Pana Jezusa jest szczególnie obchodzone w Kościele rzymskokatolickim, mariawityzmie oraz u tradycjonalistów katolickich.

Serce Jezusa i Naród polski[edytuj]

Bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie

Naród polski został trzykrotnie poświęcony Sercu Jezusowemu. Po raz pierwszy 27 lipca 1920 przez biskupów na Jasnej Górze, następnie 3 czerwca 1921 na Małym Rynku w Krakowie oraz 28 października 1951 we wszystkich polskich kościołach[5]. Szczególnym miejscem czci Bożego Serca w Polsce jest Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego przy ulicy Kopernika 26 w Krakowie, będąca hołdem narodu Polskiego składanym Bożemu Sercu[15].

Zgromadzenia zakonne[edytuj]

W duchowości wielu zgromadzeń zakonnych przewodnią myślą jest idea kultu Bożego Serca takich zgromadzeń jak:

Duchowość Bożego Serca jest obecna wśród wspólnot świeckich:

Formy kultu[edytuj]

W katolicyzmie kult Serca Jezusowego przejawia się:

Kult Bożego Serca pielęgnowany jest przez wydawaną prasę katolicką (m.in. w Polsce: wizytki wydają „Wiadomości”, ojcowie sercanie „Czas Serca” oraz ojcowie jezuici „Posłaniec Serca Jezusowego”).

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. o. Gérard Dufour: W szkole Serca Jezusowego ze Świętą Małgorzatą Marią. Kraków: Wydawnictwo Księży Sercanów, 2008, s. 70-79. ISBN 978-83-7519-055-7.
  2. a b c Historia Kultu Najświętszego Serca Jezusowego (pol.). Kult Najświętszego Serca Jezusowego. [dostęp 2015-10-25].
  3. a b c Daniel Rops: Dzieje Chrystusa. Wyd. Wyd. VI. Warszawa: Instytut wydawniczy PAX, 1987, s. 191-194; 250-256. ISBN 83-211-0691-9.
  4. Św. Jan Eudes i św. Małgorzata Maria Alacoque. [dostęp 17 czerwca 2009].
  5. a b Nasza Arka czerwiec 2001 ↓, s. 15.
  6. a b c d Stanisław Hołodok: ŚWIĘTA MAŁGORZATA MARIA ALACOQUE (pol.). Opoka. [dostęp 2015-10-25].
  7. Objawienie Najświętszego Serca Jezusowego skierowane do całej ludzkości przez świętą Małgorzatę Alacoque (pol.). Kult Najświętszego Serca Jezusowego. [dostęp 2015-10-25].
  8. Jan Machniak: Nabożeństwo do Najświętszego Serca Jezusowego (pol.). Krakowska Prowincja Karmelitów Bosych. [dostęp 2015-10-25].
  9. a b c Pius XII: Encyklika Haurietis aquas. (pol.). Opoka.org.pl, 1956-05-15. [dostęp 2015-02-02].
  10. Arcybractwo Straży Honorowej Najświętszego Serca Pana Jezusa: Godzina obecności przy Sercu Jezusa. Kraków: 1998, s. 56. ISBN 83-86733-15-2.
  11. Leon XIII: Encyklika Annum sacrum. (pol.). Duchprawdy.com, 1899-05-25. [dostęp 2015-02-02].
  12. o. Mateo: Jezus Król miłości. Poznań 1957. Wyd. IV, Nakładem "Mszy Świętej".
  13. Pius XI: Encyklika Misserentissimus Redemptor. (pol.). Opoka.org.pl, 1928-05-08. [dostęp 2015-02-02].
  14. Nasza Arka czerwiec 2001 ↓, s. 9.
  15. Nasza Arka czerwiec 2001 ↓, s. 18.
  16. Nasza Arka czerwiec 2001 ↓, s. 14.
  17. Nasza Arka czerwiec 2001 ↓, s. 17.
  18. Nasza Arka czerwiec 2001 ↓, s. 4.
  19. Nasza Arka czerwiec 2001 ↓, s. 7.
  20. Arcybractwo Straży Honorowej Najświętszego Serca Pana Jezusa: Przez Serce, z Sercem i w Sercu Jezusa. 1995. ISBN 83-86733-10-1.
  21. Pieśni do Serca Pana Jezusa

Linki zewnętrzne[edytuj]